Stefanie van Leersum als Petra Kelly en Helmert Woudenberg als Sicco Mansholt, in de voorstelling 'Mansholt'. Beeld Paul Hoes
Stefanie van Leersum als Petra Kelly en Helmert Woudenberg als Sicco Mansholt, in de voorstelling 'Mansholt'.Beeld Paul Hoes

TheaterrecensieMansholt

Politicus bekeert zich tot duurzaamheid en valt voor veertig jaar jongere activiste – ‘Mansholt’ is waargebeurd en actueel

Mansholt
Toneelgroep Jan Vos
★★★★★

Een politieke hotemetoot die – nog in functie! – openlijk afstand neemt van zijn decennialang gevoerde beleid. En die tegelijk verliefd wordt op een veertig jaar jongere stagiaire en activiste. Dat is voer voor een geëngageerde toneelschrijver, die de romantiek niet schuwt.

Alles in het stuk Mansholt van Toneelgroep Jan Vos ademt de overgave waarmee schrijver Tjeerd Bischoff zich op het onderwerp heeft gestort. De dialogen fonkelen, de humor zit achter de woorden en toch blijft de ernst van het thema recht overeind. Het gebeuren waarop Mansholt is gebaseerd, is van vijftig jaar geleden, maar nog even actueel. Schrikbarend actueel.

In 1972 worden titelpersonage Sicco Mansholt de ogen geopend door het rapport Grenzen aan de groei van de Club van Rome. Als eerste naoorlogse minister en later Eurocommissaris van landbouw beseft hij geschokt de keerzijde van schaalvergroting en intensivering: boterbergen, tonnen doorgedraaid voedsel, verwoeste landschappen. Allicht zorgen zijn radicale ommezwaai naar de kringloopeconomie en zijn affaire met Petra Kelly, de latere oprichtster van Die Grünen in Duitsland, voor veel rumoer en woede.

Politiek en menselijk drama ineen

Mansholt is een politiek en menselijk drama ineen. Het is geschreven vanuit een persoonlijke invalshoek met relatief weinig personages. Qua aankleding speelt het duidelijk in een andere tijd. Hoe weinig er sindsdien is verbeterd, is niettemin een gedachte die continu door je hoofd blijft spelen. Bischoff dwingt dat af via andere lijntjes in het stuk, zoals dat van een rigide boer met zijn praktischer ingestelde dochter.

Mansholt is een belangrijk stuk. Het pleit voor lef om wezenlijk te veranderen en legt tevens de vinger op het etterende zeer van eigenbelang. Geen zwart-wit, wel herkenbaar. Terecht, dat Jan Vos de voorstelling zes jaar na de eerste speelronde weer opneemt. Wederom op boerenerven, ditmaal in een splinternieuwe prachttent in de vorm van een hooischuur. Gazen wanden met uitzicht op weilanden dragen bij aan het kijkplezier.

En wat wordt er onder regie van Jeroen van den Berg sterk en loepzuiver gespeeld. Naast een meesterlijke Mansholt van Helmert Woudenberg zijn vooral de vrouwenrollen haarscherp. Trudi Klever pakt als ware comédienne uitgekiende momenten en ontroert als de onhandige boerendochter die eindelijk van haar depressieve man gaat scheiden.

Ronduit verrassend is José Kuijpers. Zij geeft de vrouw die haar hele leven in de schaduw van haar man (Mansholt) blijft staan een ­groeiende zelfbewuste kracht, die feministen zo’n relatie juist ontzeggen. In haar zie je de naastenliefde die mens en natuur, milieu en idealisme nodig hebben.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden