Opinie

'Polaroid' is hilarisch spel met schijnwerkelijkheid

,,Echt, je bent een eersteklas tweede man'', zegt de directeur tegen zijn compagnon. Is er een pijnlijker compliment denkbaar?

In 'Polaroid', een coproductie van Theater van het Oosten en Het Oranjehotel, grossiert schrijver/regisseur Jeroen van den Berg in dit soort dubbelzinnigheden. Je zou het een herwaardering kunnen noemen van het cliché dat, mits scherp gehanteerd, beter dan welke filosofische volzin ook een ontnuchterende kijk op menselijk gedrag geeft. Van den Berg gaat nog een stapje verder. Door een paar verhaallijnen vernuftig door elkaar te knopen ontluistert hij in één moeite door de hedendaagse realiteitszin, waarin de soap tot norm is verheven en je je soms in gemoede afvraagt of mensen met elkaar trouwen omdat het (ook) zo in het script stond en/of omdat het publiciteit oplevert.

Hoe het zij, in 'Polaroid' blijkt een van eensgezindheid glimmend directieteam elkaar stiekem de voortrekkersrol te betwisten, ondersteund door een secretaresse die hen via hun hunkerende knieën behoedt voor het anno 2001 verkeerde kaas-gember-borrelgarnituur, terwijl een coach hen met behulp van jeugdfoto's terugmanoeuvreert naar hun vitale basis, wat tot een tweede leven als country-and-western- of popzanger in rokerige cafés leidt. En net wanneer je als toeschouwer denkt greep te hebben op het gebeuren, blijkt het heden verleden te zijn, blijken de kantoorscènes afleveringen van een soapserie en de glitter optredens de werkelijkheid. Maar dat is, zoals wij allen weten, per definitie een schijnwereld. Daarbij zijn de kantoorpersonages het er niet eens over eens of zij wel in een serie, laat staan dezelfde zitten.

Het mag complex lijken, Jeroen van den Berg geeft op schijnbaar luchthartige toon en met trefzekere dialogen een helder en komisch inzicht in hoe wij met onze tijd meegaan. Het mooie van de voorstelling is bovendien dat Van den Berg zich er ook als acteursregisseur profileert. Hij heeft de spelers meegesleept in een hilarische spel met de schijnwerkelijkheid. Trudi Klever is prachtig als soapsterretje annex secretaresse en vooral Ad Knippels schakelt fenomenaal tussen opgelegde zelfvoldaanheid en opportunistische lafheid: in dezelfde fractie van een seconde verandert de ijdele glim op zijn gezicht in saai grijs.

Als voor een heuse klucht heeft Catharina Scholten een houten wand met klapdeuren ontworpen en een draaitoneel, waardoor de scènes als het ware filmisch in elkaar overlopen. Het geeft de voorstelling extra Schwung en tempo. Onlangs hebben Jeroen van den Berg en zijn kompaan Ivar van Urk, die in 'Polaroid' de rol van Coach speelt, hun theaterkern Het Oranjehotel opgeheven uit protest tegen het negatieve advies van de Raad voor Cultuur. 'Polaroid' is de laatste productie onder die vlag. Het is te hopen dat hiermee niet het eigen geluid van Van den Berg, als schrijver en regisseur, van het toneel verdwijnt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden