Taal

Poetst u als een pro? Dan bent u nog geen professional

Beeld Colourbox

De kans is groot dat u de tv-reclame voor tandpasta kent die eindigt met het advies 'Poets als een pro'. 

Een lezer ergert zich daaraan: 'poetsen als een pro' suggereert volgens hem dat er professionele tandenpoetsers zijn, mensen die beroepsmatig tandenpoetsen dus. Maar die bestaan niet en daarom vindt de lezer dit gebruik van pro een vorm van 'begrips- of woorddevaluatie'.

Met een pro - de hippe variant van een professional - wordt in uitdrukkingen van het type 'als een pro' of 'als een professional' niet altijd een beroepsmatige beoefenaar van een bepaalde handeling bedoeld. Soms is dat wél het geval, zoals in 'timmer als een pro'. Maar wanneer 'als een pro' wordt verbonden met een werkwoord dat een huis-tuin-en-keukenactiviteit (zoals poetsen, stofzuigen, slapen) aanduidt, heeft 'als een pro(fessional)' de afgezwakte betekenis 'kwalitatief goed'. De uitdrukking is dan synoniem met het bijvoeglijk naamwoord professioneel in de betekenis 'serieus', zoals in 'iets professioneel aanpakken', of 'vakbekwaam (gemaakt)', zoals in 'een professioneel nagerecht'.

Dit is het gevolg van betekenisverruiming die het woord professioneel heeft doorgemaakt in de afgelopen anderhalve eeuw. Taalgebruikers zien dit soms met lede ogen aan en spreken er met kwalificaties als begripsdevaluatie of taalverloedering hun afkeuring over uit. Taalbeschrijvers daarentegen zien hierin eerder een organische taalontwikkeling die voortkomt uit de eeuwige zoektocht van taalgebruikers naar nieuwe talige mogelijkheden om een gedachte, gevoel, visie of waardering zo adequaat mogelijk te verwoorden.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma's en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon.

Ook een vraag over taal? Mail naar: tdb@taalbank.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden