TaalTon den Boon

Pindachinees, kaaskop en spaghettivreter, het zijn allemaal etnofaulismen

Sinds de uitbraak van het nieuwe coronavirus krijgen mensen met een Aziatisch uiterlijk in ons land grensoverschrijdende opmerkingen te horen waarin zij met dat virus worden geassocieerd. Bovendien ervaren ze een toename in het gebruik van racistische scheldwoorden. Zulke scheldwoorden voor etnische minderheden heten etnofaulismen.

Die term is in 1944 door de Amerikaanse psycholoog Abraham Aaron Roback gevormd op basis van de Griekse woorden ethnos (volk) en phaulizo (verachtelijk spreken over). Etnofaulismen berusten onder meer op vooroordelen over het uiterlijk van de leden van een etnische groep (spleetoog), aan hen toegeschreven eet- of andere gewoonten (rijstvreter) of met hen geassocieerde beroepen (pindachinees).

Kaaskop wordt doorgaans niet als racistisch ervaren

Vooral in straattaal en sommige groepstalen worden etnofaulismen gebruikt. Niet alleen voor niet-westerse allochtonen, maar ook voor niet-Nederlandse Europeanen. Knoflookvreter als scheldwoord voor een Spanjaard en spaghettivreter voor een Italiaan zijn ook etnische scheldwoorden. Op het gebruik daarvan – zowel voor westerse als niet-westerse allochtonen – rust een dermate groot taboe dat de meeste nooit algemeen worden. Als dat wel het geval is, krijgen ze in het woordenboek het label ‘beledigend’.

Weliswaar bestaan er ook etnische scheldwoorden voor autochtonen. Voorbeelden daarvan zijn bleekscheet en kaaskop. Omdat autochtone Nederlanders in ons land geen minderheid vormen, worden zulke woorden doorgaans niet als racistisch ervaren. Dat neemt niet weg ook zulke scheldwoorden als belediging kunnen worden ervaren.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden