Review

Piesbaby, pestbaby, pokkebaby

Pia Thaulov: 'Kleine koning Magnus', vert. Maydo Kooy, Van Holkema & Warendorf, ¿ 22,50; Lucy Cousins: 'Za-za's baby roertje', Leopold, ¿ 27,50; beide vanaf 2 jaar.

Het humoristische flap-uitboek 'De buitelende baby in mama's buik' van Thomas Svensson (Ploegsma, 1993) laat meer ruimte voor kinderlijke fantasie over wat een ongeboren baby mee zou kunnen maken. 'Kimmie en de baby' van Jeanine Jordaan (Kimio, 1993) heeft het gevoelsleven van de peuter als uitgangspunt.

Nuttige boeken dus, die keurig het proces van zwangerschap en geboorte volgen. Maar in elk van die boeken wordt de gezinsuitbreiding voorgesteld als een kwestie van rozegeur en maneschijn, en literair of illustratief zijn ze niet van betekenis.

Vuilnisbak

Dat is anders met twee nieuwe prentenboeken over het krijgen van een broertje: 'Kleine Koning Magnus' van de Deense Pia Thaulov en 'Za-za's baby broertje' van de Britse Lucy Cousins. Het eerste is vooral tekstueel verfrissend en het tweede illustratief.

'Kleine Koning Magnus' begint zo: 'Vroeger was het heel gezellig. Toen was ik nog alleen met papa en mama. Ze lazen lange verhalen voor en ze hadden alle tijd. We bouwden samen een troon voor mij, want ik was de koning en een koning moet hoog zitten.'

Magnus valt van zijn troon als het broertje geboren wordt: 'Mama, wanneer gaat hij weer weg?' vraagt hij. Als blijkt dat het broertje blíjft vindt Magnus hem een 'pestbaby', een 'pokkebaby', een 'stomme piesbaby' die niet eens goed kan spelen. Hij gooit hem in de vuilnisbak.

Daarmee roept hij de woede van zijn ouders over zich af en kiest hij eieren voor zijn geld. Tenslotte blijkt dat het broertje beter kan spelen dan papa en mama, en peinst Magnus tevreden: 'Toch mooi. Ook al krijg ik nog honderd broertjes en zusjes, ik blijf lekker de oudste.'

Hier eindigt het verhaal dus ook in harmonie, maar het is niet de harmonie van de mantel der (gezins-)liefde die alles bedekt, maar één die via conflicten verworven is en dus meer aankan.

Wat dit betreft doet het verhaal denken aan 'Zij is altijd de eerste!', waarvoor Tony Ross dit jaar een Zilveren Griffel krijgt. Al is het daar de jongste van twee prinsessen die jaloers is op de oudste en allerlei grappig-wreedaardige pogingen onderneemt om haar zus uit de weg te ruimen opdat zíj nummer één kan zijn. Daar wordt de jaloezie dus ook níet onderdrukt en ingeslikt, maar in alle heftigheid doorleefd en overwonnen. Ook de illustraties in 'Kleine Koning Magnus' lijken ook op het werk van Ross. Ze hebben eenzelfde losse, humoristische stijl, maar zijn minder geraffineerd en minder rijk aan details.

Wraaklustig

De zebra-peuter Za-za uit 'Za-za's baby broertje' van Lucy Cousins merkt net als Magnus dat ze niet alle aandacht van papa en mama meer krijgt als er een baby geboren wordt. Maar ze is niet zo wraakzuchtig en schikt zich gemakkelijker in de nieuwe gezinssituatie.

'Za-za's baby broertje' valt vooral op door de illustraties: felgekleurde decoratieve en quasi-naïeve prenten met dikke zwarte contourlijnen, waarbij de in handschrift geschreven tekst wezenlijk onderdeel uitmaakt van de compositie. Cousins maakt al enige tijd furore met deze stijl; zo krijgt ze dit jaar voor haar onweerstaanbare flap-uitboek 'Muis en haar vriendjes' een Zilveren Penseel.

Vaak slaan dikke zwarte contourlijnen al het leven weg uit een prent; het zijn dan letterlijk rouwranden.

Bij Cousins is dat beslist niet het geval. Haar prenten blijven uiterst levendig, levendiger dan die van Dick Bruna. Dat komt doordat ze in haar contouren dik en dun afwisselt, 'rafels' en oneffenheden in die lijnen niet wegpoetst, en doordat het zwart niet alleen een lijnfunctie heeft, maar ook een sterke, grafisch werkende vormfunctie.

Die extraverte, affiche-achtige prentenboekstijl is internationaal in opmars, zie bijvoorbeeld het recente 'Max de krokodil' van de Franse striptekenaar Got, en het werk van de Vlaamse Gerda Dendooven.

De zebra vormt in de prentenboekkunst een geliefd object om eens lekker grafisch uit te pakken. Zo deed David MacKee dat in 'Zebra heeft de hik' en K. Mensing in 'Een zebra met ruitjes' (beide 1992).

Het grootste verschil tussen 'Za-za's baby broertje' en 'Een zebra met ruitjes' is het kleurgebruik: het laatste is geheel in zwart-wit. De felle kleuren van 'Za-za's baby broertje' zijn een extra dimensie, die samen met de krachtige vormen voldoende tegenwicht bieden tegen de mogelijke dominantie van de vette zwarte lijnen. Sterker: juist de spannende wedstrijd tussen kleur enerzijds en zwart-witlijnenspel anderzijds maakt dit prentenboek zo aantrekkelijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden