Het Chimaera Trio, pianist Laurens de man, klarinettiste Annemiek de Bruin (midden) en celliste Irene Kok.

ReportageKunstbeloften

Pianist en organist Laurens de Man (26): ‘Van dit leven heb ik gedroomd’

Het Chimaera Trio, pianist Laurens de man, klarinettiste Annemiek de Bruin (midden) en celliste Irene Kok.Beeld Werry Crone

Trouw volgt sinds 2017 de carrières van vier jonge kunstenaars. Pianist en organist Laurens de Man ontwikkelt zich pijlsnel: hij neemt met zijn trio een cd op voor Avrotros Klassiek. ‘Ik ben heel dankbaar dat het zo gelopen is.’

“Telefoons op vliegtuigstand, schoenen uit”, roept de opnameleider. De microfoons gaan open, de camera loopt. Felle lichten van alle kanten, talloze snoeren over de vloer, cameramannen die op kousenvoeten rond de musici staan: het Chimaera Trio van pianist Laurens de Man (26), klarinettiste Annemiek de Bruin (26) en celliste Irene Kok (29) neemt voor het eerst een cd op in de studio van het Muziekcentrum van de Omroep in Hilversum. Vandaag is er bovendien een cameraploeg bij om een YouTube-film van hen te maken.

De opname hebben ze te danken aan Avrotros Klassiek, dat jonge talenten in hun ontwikkeling steunt door hen een cd te laten maken die naar alle leden van de vereniging gaat. Dat de keuze op hen is gevallen, is een teken van erkenning. Daarnaast betekent het een kans op grotere bekendheid, meer optredens en meer luisteraars. En wie weet waar dat weer toe leidt.

Ze spelen een Ciacona in f-klein van Johann Pachelbel, een van de mooiste orgelwerken van deze componist. De Man arrangeerde het werk voor klarinet, cello en piano, zodat hij het met zijn muzikale maatjes kan spelen. Al zeven jaar spelen ze samen. Het trio, dat elkaar kent van het Conservatorium van Amsterdam, is een van de pijlers onder De Mans muzikale bestaan. Al studeerden ze alle drie de afgelopen jaren in het buitenland – De Man in Berlijn, Kok in Wenen en De Bruin in Keulen – ze bleven muzikale partners. Het gaat goed: tot en met mei 2021 staan er concerten op de agenda.

De ongewone combinatie werkt sterk

Tijdens de opname valt op hoe de musici elkaar versterken. Het crescendo dat de klarinet inzet, wordt ondersteund door de piano, de cello neemt de lijn vloeiend over. De ongewone combinatie van instrumenten werkt sterk. De donkerte van de cello steekt mooi af tegen de opbloeiende klarinet, de prachtige klank die Laurens uit de Steinway tovert, zorgt voor een zachtzinnig doch stevig fundament. In het kleurrijke arrangement kunnen de musici om de beurt stralen tot ze het stuk na zeven minuten fluisterzacht beëindigen.

Trio presenteert CD

Het Chimaera Trio presenteert zijn cd op vrijdag 20 december om 20.00 uur tijdens een concert in de Amstelkerk in Amsterdam. De entree is gratis.  

Lezers van Trouw kunnen kennismaken met het talenttraject Avrotros Klassiek presenteert! en de cd van het Chimaera Trio kosteloos aanvragen op: avrotros.nl/trouwlezersDe opname van Pachelbels ‘Ciacona in f’ en werken van Mahler en Bruch zijn te zien op avrotros.nl/chimaeratrio

Tijd om de opname terug te luisteren in het kamertje van Guido Tichelman, de opnameleider. “Was het slot nou te veel of te weinig Einaudi?”, grinnikt De Man. “Hou op, ik wil die naam niet horen”, gromt Tichelman. De easy-listening muziek van Ludovico Einaudi, die het goed doet bij het grote publiek, is niet altijd populair bij klassieke musici. Maar zo heel gek is de opmerking van De Man niet. Deze welluidende, melancholieke Pachelbel-bewerking zou zo maar een instant-hit op Spotify kunnen worden. Daarom is dit stuk ook uitgekozen om een promotiefilm op YouTube van te maken.

Met de koptelefoon op luisteren ze geconcentreerd naar de opname. “Oké, wat vinden jullie ervan?”, vraagt Tichelman. “Het is te slepend, het moet meer richting hebben”, vindt Kok. Dat gaan ze bij de tweede take proberen.

Laurens de Man (26), eigenlijk is hij meer musicus dan pianist. Beeld Werry Crone

Werken met een prachtige vleugel en de  beste technici

“Soms heb je geluk”, zegt De Man, als hij in de pauze van de opnames een broodje kroket eet. “We speelden voor Radio 4 in de Spiegelzaal van het Concertgebouw. Dat ging heel goed, vonden we. Dan hoop je altijd dat een belangrijk persoon ons heeft gehoord. Dat was deze keer het geval: Marjolein Lever, projectleider van Avrotros Klassiek, koos ons daarna uit voor deze cd-opname. Echt fantastisch: we kunnen werken met een prachtige vleugel en met de beste technici. De oplage van een cd van Avrotros Klassiek is veel hoger dan gebruikelijk is voor een cd. En dan mogen we ook nog een video maken.”

Subsidie zorgt voor rust en stabiliteit bij Nick Livramento Silva

Nick Livramento Silva (31) zit eigenlijk op hete kolen. Hij werd vanochtend wakker en voelde zich ‘supergeïnspireerd’ om aan het werk te gaan met zijn collectief Dieheleding. “We maken op dit moment een voorstelling voor de eerste en tweede klas van de middelbare school over seksualiteit. Het is de leeftijd waarop je van blij kind verandert in seksueel wezen. We hebben ter inspiratie gesproken met elkaars ouders. Het stuk gaat ‘Fokking akward’ heten. Hierna gaan we een festivalvoorstelling voor volwassenen maken, ook over seksualiteit.”

In maart kreeg Nicks collectief voor twee jaar subsidie uit een regeling voor jonge makers. Dieheleding, dat opvalt in het theaterlandschap omdat het hiphoptheater maakt, krijgt daarbij begeleiding van DOX en Theater Utrecht. Een grote verandering voor Nick, die de eerste jaren na zijn opleiding steeds losse projecten deed en vaak niet wist hoe het volgende halfjaar eruit zou zien. 

Twee jaar subsidie zorgt voor rust en stabiliteit in zijn leven. Het geeft hem ook een toekomstperspectief. “Dat doet me heel veel goed. We praten nu met gezelschappen die na dit traject met ons willen werken en daar nu subsidie voor moeten aanvragen. Omdat we een ander publiek trekken, zijn we aantrekkelijk voor hen. Jazeker, ik ga verder in dit vak. Dat kan ik nu wel zeggen.”

Het trio moest stukken uitzoeken die voor een breed publiek geschikt waren, maar verder waren ze vrij in hun keuze. De Man: “We hebben de hele breedte van ons repertoire genomen, het oudste stuk is uit 1360, het jongste uit 1973”. Op het programma staan trio’s voor klarinet, cello en piano van Fauré, Bruch en Nino Rota. Maar De Man arrangeerde ook het lied ‘Urlicht’ uit Mahlers Tweede Symfonie.

Het is tekenend voor de muzikale veelzijdigheid van De Man. Afgelopen jaar won hij de eerste prijs op het Silbermann-Orgelwettbewerb in Freiberg. Hij is nu ‘Young ECHO-organist of the year 2020’ en mag daarom door heel Europa orgelconcerten geven. Maar hij viel ook op met zijn pianospel in het tv-programma ‘Podium Witteman’.

Zelf een beetje aan de muziek sleutelen

En dan arrangeert hij ook nog. Laurens de Man is eigenlijk meer musicus dan pianist.

Het arrangeren is op het conservatorium uit liefde ontstaan. “Ik weet nog dat de leraar op de eerste les zei dat je best een mooi lijntje kunt toevoegen. Dat vond ik leuk, dat je zelf een beetje aan de muziek mag sleutelen en je eigen fantasie mag gebruiken. Letterlijk de noten overzetten kan toch niet, want je hebt te maken met de beperkingen van de instrumenten. Er gaat wel veel tijd in zitten. Ik moet soms een nachtje doorhalen om het op tijd af te hebben.

“Pachelbel schreef dit stuk voor de handen en voeten van een organist. Als je het met drie instrumenten speelt, heb je meer mogelijkheden in klank. We kunnen bijvoorbeeld de muzikale lijnen verdelen over de instrumenten. Ook laat ik het beginthema een paar keer tussendoor terugkomen. Tot slot voegde ik met gulle hand nootjes toe, zoals aan het eind van de negentiende eeuw heel vaak gebeurde.

Pip Passchier doet veel verschillende dingen: Het is een grabbelton

Beeldend kunstenaar Pip Passchier heeft het druk. Haar eerste grote kunstproject in de openbare ruimte, dat afgelopen zomer was te zien in het Lloydkwartier in Rotterdam, krijgt een tweede leven. In een andere opstelling mag ze haar ‘renbaan’ voor twee jaar neerzetten in een beeldentuin in Rotterdam-West. Volgende maand exposeert ze nieuw werk op het Afrikaanderplein in Rotterdam; de maand erop doet ze mee aan de kunstbeurs This Art Fair in Amsterdam. En dan is ze ook nog begonnen met een opleiding in deeltijd tot docent beeldende kunst en vormgeving, is ze lid geworden van een kunstadviescommissie in Amersfoort, geeft ze workshops houtbewerking, heeft ze werk verkocht en haar atelier uitgebreid. Pip: “Het is een grabbelton, maar het gaat goed.” 

“Als het aan het eind zo verstild wordt, krijg je zo’n typisch Einaudi-sfeertje. Sommige mensen vinden het misschien kitsch, met recht, maar ik vind het een bijzonder effect en daarom omarm ik het. Dit zou je een neo-laat-romantische stijl kunnen noemen. Maar een authentieke uitvoering vind ik ook heerlijk om te doen, hoor.”

Zijn gevarieerde leven bevalt De Man goed. Zo langzamerhand vind je zijn naam terug bij grotere evenementen. Zo speelt hij april volgend jaar op het Arvo Pärt Festival in het Amsterdamse Muziekgebouw met tenor Maarten Engeltjes en violiste Tai Murray. En in juni speelt hij op het Bachfest in Leipzig, de belangrijkste woonplaats van Bach. Maar hij begeleidt ook nog tweewekelijks de kerkdiensten in de Janskerk in Utrecht.

“Ik heb mij de afgelopen tweeënhalf jaar geen moment verveeld. Van dit leven heb ik gedroomd. Ik ben heel dankbaar dat het zo gelopen is. Plannen voor de toekomst? Nee, ik heb nooit doelen gesteld. Het klinkt misschien wat weinig ambitieus, maar ik wil gewoon muziek maken in zo mooi mogelijke omstandigheden. Dat ik nu hier sta, had ik van te voren nooit kunnen bedenken.”

Zara Dwinger: Mijn ambities zijn soms te groot, maar dat moet in dit vak

Filmmaakster Zara Dwinger werkt aan het plan voor haar eerste lange speelfilm, over een meisje van tien dat door haar labiele moeder wordt ontvoerd.

Het gaat ‘heel goed’ met haar carrière, zegt Zara Dwinger (1990) in haar stamcafé in Amsterdam. Tweeënhalf jaar geleden studeerde ze af aan de filmacademie. Sindsdien rijgen de successen zich aaneen. Met haar afstudeerfilm ‘Sirene’ won ze nationaal en internationaal vijftien prijzen. Haar volgende korte film ‘Yulia & Juliët’ mocht ze laten zien op het Nederlands Filmfestival en de Berlinale. Momenteel legt ze de laatste hand aan haar derde film, ‘A Holiday from Mourning’, waarvoor ze voor het eerst ook zelf het script schreef. Net als in haar vorige films gaat het over pubers. Met een team van zeven mensen reisde ze voor de opnames naar de Algarve in Portugal. “De film speelt zich af in zo’n party-oord waar middelbare-scholieren na hun eindexamen gaan feesten.”

Tussen het maken van deze film door werkte ze de afgelopen maanden samen met Nena van Driel, die ze kent van de filmacademie, aan een plan voor een lange speelfilm. Dat stuurden ze in voor Cinema Junior, een competitie waaraan ook gerenommeerde filmmakers meedoen. Het Filmfonds koos er zes uit en Dwinger en Van Driel zitten erbij, hoorden ze onlangs. Nu hebben ze tot 5 mei de tijd om hun plan verder uit te werken tot een zogenaamd treatment. Daarvoor krijgen ze elk een honorarium van 5000 euro. Dwinger: “Twee teams vallen dan af. De overgebleven vier mogen een scenario ontwikkelen. Daaruit worden er vervolgens twee gekozen die de film daadwerkelijk mogen maken met geld van het Filmfonds.” Die beslissing valt waarschijnlijk pas over een jaar en zover wil ze niet vooruit denken. “Dat het Filmfonds iets ziet in ons plan, maakt me al ongelooflijk blij.”

Anders dan in haar korte films draait het in haar eerste lange film, met de werktitel ‘Salto’, niet om pubers maar om een kind. “Het gaat over een meisje van ongeveer tien dat niet doorheeft dat ze wordt ontvoerd door haar moeder, die psychische problemen heeft. Wat doet dat met een kind? Vanuit die optiek willen we de film maken. Het meisje houdt van haar moeder, maar op een gegeven moment gaat het tussen hen schuren.” Dat proces van ‘aantrekken en afstoten’ is voor haar herkenbaar, maar de film is niet autobiografisch. “Ik heb geen moeder met problemen, maar kan me wel identificeren met kinderen die zoiets meemaken. Het visualiseren van de gevoelens van meisje en moeder is niet gemakkelijk. En dan moet er ook nog sprake zijn van spanning en een mooi avontuur.”

Hoeveel ze ook heeft opgestoken op de filmacademie, het meest leer je toch in de praktijk, is haar ervaring. Een goede leerschool was haar laatste film. “Dan sta je daar in Albufeira en ontdek je dat de locatie niet gelukt is of dat dingen anders uitpakken. Ondanks de stress moet je dan toch creatief blijven en ook leren dingen los te laten. Mijn ambities zijn soms te groot, maar dat moet ook in dit vak.”

Ja, ze heeft succes, maar in de filmwereld weet je nooit wat er nog gaat komen. “Ik moet nu al iets bedenken voor het geval we die lange speelfilm niet kunnen maken. En dan is er nog die eeuwige twijfel bij elk nieuw project of ik het wel kan.” Inmiddels weet ze hoe ze haar onzekerheid kan bevechten. “Ik denk dan aan André Hazes, die ondanks zijn succes voor elk optreden misselijk was en bang om te falen.”

Cinema Junior is een samenwerkingsproject van het Filmfonds, VPRO, NTR en CoBO (Stichting Co-productiefonds Binnenlandse Omroep). Doel is speelfilms te ontwikkelen voor kinderen van 8 tot 12 jaar, zoals ‘Knetter’ (2005), ‘Kikkerdril’ (2009), ‘De Indiaan’ (2009), ‘Kauwboy’ (2012) en ‘Brammetje Baas’ (2012).

Lees ook:

Rappen op het toneel, Nick Livramento Silva laat hiphop en theater samensmelten

Kunstbelofte Nick Livramento Silva begint door te breken met hiphopcollectief Dieheleding. 

De financiën van deze kunstbeloften houden geen gelijke tred met hun artistieke succes

Bijna twee jaar na hun afstuderen zijn de vier veelbelovende kunstenaars, die Trouw sindsdien volgt, veel ervaringen rijker. Zelf lesgeven is nu een optie. Financieel blijft het tobben.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden