Opinie

Paul Selwyn Norton is epigoon van Forsythe

Het CaDance Festival moderne dans heeft dit jaar als motto de zwerftocht van Odysseus meegekregen. De moderne danser van vandaag is immers een zwerver, die zoals Odysseus vele listen moet bedenken en avonturen moet doorstaan om bij moeder de vrouw terug te keren. Ook de Engelse choreograaf Paul Selwyn Norton onderschrijft die gedachte. Zijn festivalbijdrage laat zien hoe zijn reis vol ontberingen en avonturen de vorm van een drieluik aannam. Zelf noemt hij dit zijn plaatsbepaling ten opzichte van mens, tijd en plaats.

De eerste twee delen presenteerde Norton al eerder in het Holland Dance festival van 1998. Liet hij in deel I, het duet 'Proxy', de interactie tussen twee mannen via een gokmachine bepalen, in deel II, het trio 'Gradual Instant', bediende hij zich van de vondst om de vier seconden vlak voor en na een vliegtuigongeluk tot een kleine twintig minuten op te rekken.

In het nieuwe derde deel wil Norton de emoties van ruimte overdrachtelijk maken, met de hulp van een groter ensemble. Acht dansers met hemzelf als aanvullende negende, glijden op hun sokken door een zwart universum waarin tientallen stalen mini-stoeltjes liggen. Centraal in die ruimte staat een enorme tafel met schuin aflopend en oplichtend blad. Het oogt eerst als een operatietafel, maar verandert plotseling in een martelbank.

Het dansbeest Shintaro Oue bespringt de tafel als een kat, maar kan ondanks zijn enorme souplesse niet voorkomen dat hij wordt vastgebonden en gebrandmerkt. De mini-stoeltjes doen namelijk niet alleen als boeien rond zijn polsen en enkels dienst, maar ook als brandijzers. Het moge duidelijk zijn, in Nortons ogen biedt de nieuwe tijd geen houvast schenkende normen en natuurlijke gewoonten.

Ook in dit derde deel, door hem 'K/nowhere' genoemd, wordt hortend en stotend en met veel stuiptrekkingen bewogen. Soms barsten de dansers los in een opluchtende rondedans van negen rond elkaar cirkelende hemellichamen. Hoe fraai die ruimtewerking ook is, dat neemt niet weg dat we van een hunner te horen krijgen dat hier op aarde de nieuwe werkelijkheid geen ramen, trappen, zelfs geen w.c.'s meer toelaat. Virtualiteit zal onze toekomst dicteren en alle instincten en historische realiteit uit onze toekomstige huizen verjagen.

Zich ontpoppend als commentator houdt Jahoda ons met een listige grijns op zijn gezicht voor dat in de huizen van de toekomst echte trappen vervangen zullen zijn door wensgedachten. Onze telefoons zijn er eetwaar en vol walging zullen de verplaatsbare w.c.'s naar buiten lopen. Bij al die aanpassingen aan virtualiteit die ons te wachten staan is nog wel plaats voor sterke danspersoonlijkheden. Door hun onstuimige dynamiek aan indrukwekkende lichaamsbeheersing te koppelen laten vooral Shintaro Oue, Michael Jahoda, Loes Ruizeveld en stagiaire Rosan van Essen zien hoe zij hun fysieke strijdbaarheid in stelling brengen.

Ondertussen bewijst Norton opnieuw een onmiskenbare epigoon te zijn van de Amerikaan William Forsythe. Hoe intrigerend dit drieluik over de dans van de toekomst ook is, Norton lijkt zich vooral door hem gevolmachtigd te weten. Zijn eigen Ithaka ligt daarmee in Frankfurt, waar het Frankfurt Ballett eenzelfde rol krijgt toegekend als Penelope's paleis. Hoezeer Norton ook in zijn commentaar op de nieuwste abstracte dans concreet herkenbare beeldspraken hanteert, het lijkt hem te ontgaan wat hij met zijn 'PROXY: Part I, II and III' ook doet. In zijn naargeestige voorspelling verklaart hij zich willens en wetens publiekelijk tot een van die honderd vrijers in Forsythe's virtuele danswereld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden