HuwelijksromanStille wateren

Patricia Highsmith móét ‘Who’s Afraid of Virginia Woolf?’ gezien hebben

Patricia Highsmith Beeld
Patricia HighsmithBeeld

We zitten thuis vast en dat duurt nog wel even. Een goed moment voor een nieuwe klassiekerreeks: huwelijk tussen droom en daad. Aflevering 1: Stille wateren van Patricia Highsmith.

De huwelijksroman bij uitstek is een toneelstuk: Who’s Afraid of Virginia Woolf? van Edward ­Albee, óf – met Elizabeth Taylor en Richard Burton als Martha en George – een film. Ze waren ook in het echt met elkaar getrouwd, zouden scheiden, hertrouwen en weer scheiden, maar zijn voor eeuwig aan elkaar gekoppeld door die film waarin ze elkaar verbaal afmaken. Patricia Highsmith móét hem hebben gezien. Vic en Melinda uit Stille wateren doen onmiskenbaar aan George en Martha denken.

Krap dertig zijn ze en nu al gevangen in een liefdeloos huwelijk. Vic is anders. Hij heeft geen televisie, wél wandluizen en slakken (wier ‘volmaakte liefdesspel’ hij bestudeert), en een uitgeverij die niet rendeert. Dat hoeft ook niet, want Vic is rijk. Ook Melinda was, toen hij haar huwde, ‘anders dan anderen’. Nu ziet hij dat ‘de burgerlijkheid van het getrouwd-zijn meer is dan haar aangeboren opstandigheid verdragen kan.’ Ze wonen in een provinciestadje, waar ze naar ‘de club’ gaan en laten zich op ‘cocktailparty’s’ vollopen met drank. Maar die kan de leegte niet vullen.

Begin twintig was ik, toen ik Deep Water las. In een kraakpand, bij een vuurtje in een oliedrum. Nooit zou ik trouwen, nóóit. Het huwelijk van mijn moeder was een hel. ‘Ach’, zei zij, ‘ieder huisje heeft zijn kruisje’. Maar elk kruis is anders, preciseerde Tolstoj – op eigen wijze uiteraard. Dat van Vic en Melinda schuurde aan mijn tanden.

Onder een fondant van vriendelijkheid maken ze er een sport van elkaar te treiteren. ­Melinda is serieel ontrouw. Steevast sleept ze haar bewonderaar mee naar huis, waar ze wacht tot Vic zijn bed opzoekt (het stel slaapt apart) om haar gang te kunnen gaan met zijn rivaal.

Het trio babbelt er vrolijk op los

Terwijl de whisky rijkelijk vloeit, babbelt het trio er urenlang gemoedelijk op los, want Vic wacht ook. Net zo lang – desnoods tot aan het ontbijt – tot Melinda’s minnaar ladderzat vertrekt. Niet dat hij jaloers is; hij gunt de preutse lul-de-behanger gewoon geen carte blanche. Trots is hij ook al niet. ‘Ik heb geen trots, dacht hij trots. Hij zei dat vaak tegen Melinda omdat het haar irriteerde.’ En dat Melinda bij hem zou blijven om zijn geld, laat hem siberisch. ‘Zijn wieg had toevallig in een bepaald huis gestaan, en waarom zou ze er, als Vics vrouw, dan niet evenveel recht op hebben?’

Pas als hij het gevoel krijgt de risee te worden van het stadje, krakeleert het glazuur en krijgen we zicht op wat er schuil gaat achter zo veel eigenzinnigheid. Op een party, waar iedereen verkleed gaat – Vic als Tiberius, Melinda als Cleopatra – belandt hij samen met de jongste aanwinst van Melinda in het zwembad. ­Gestuurd door ongekende krachten grijpt Vic zijn kans.

Cleopatra? Was dat niet die film waar Burton en Taylor elkaar hebben ontmoet? Jazeker. En toch zat ik ernaast. Who’s Afraid kwam in 1962 uit, de film nog later: 1966, terwijl Deep Water al in 1957 is verschenen.

Veel is er veranderd sinds die tijd, veel ook niet. Mijn gelofte ging op in rook. Ik ben een stel nu en óns kruisje is sinds kort een kroontje. Wij geven graag etentjes, maar vanwege de maatregelen kan dat niet meer. Avonden lang soms, zitten we samen op de bank, te kijken naar een livestream. Nog even en we staren, met een cocktail in de hand, naar de relletjes op tv.

null Beeld
Beeld

Patricia Highsmith
Stille wateren
Vert. Stella Bromet.
Arbeiderspers; 272 blz. € 20

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden