Dirigent Daniel Harding neemt een sabbatical en wordt een jaartje piloot. Beeld AFP

Recensie Klassiek

Pas als Matthias Goerne zingt, wordt het een groots stuk Tristan und Isolde

KLASSIEK
Koninklijk Concertgebouworkest
Richard Wagner 
Tristan und Isolde (tweede akte)
★★★☆☆

Zoals gepland speelde het Koninklijk Concertgebouworkest (KCO) zaterdag de tweede akte uit Richard ­Wagners ‘Tristan und Isolde’, alleen niet onder leiding van Daniele Gatti. Over dit concert ontstond eind vorig jaar nogal wat commotie.

Onenigheid over wegsturen Gatti

Melvyn Krauss, emeritus hoogleraar economie uit New York én grote donateur van het KCO, was het totaal niet eens met de manier waarop de orkestdirectie chef-­dirigent Gatti in augustus 2018 de laan had uitgestuurd. En daarin stond hij niet alleen, beweerde hij. In een ingezonden brief in NRC Handelsblad suggereerde hij dat geen  dirigent van naam en faam bereid zou zijn om dit Wagner-concert van Gatti over te nemen. Uit protest tegen de handelwijze van het KCO.

Het orkest zei destijds dat er veel onwaarheden in Krauss’ brief stonden. Bijvoorbeeld de suggestie dat maestro Fabio Luisi niet eens zou hebben gereageerd op de uitnodiging. Hoe het ook zij, het concert vond gewoon plaats, Krauss stond als geldschieter keurig in het programmaboekje, en maestro ­Daniel Harding - toch ook echt geen kleintje - stond op de bok. Woensdag is het resultaat nogmaals te horen op het festival in Luzern.

Het was een mooie avond, maar was het ook een exceptionele? Nee. Op de een of andere manier verwacht je van een Wagner-opera door het KCO iets buitensporig goeds, ook al ging het hier dan slechts om één akte.

De waanzin steekt nergens de kop op 

Harding is een prima dirigent, maar het oproepen van de kolkende, ­withete Wagner-lava in deze ultieme liefdesakte had hij niet in de vingers. De waanzin, waarover Wagner zelf in verband met dit werk sprak, stak nergens de kop op.

Het orkest stak overigens in prima vorm. Groots was bijvoorbeeld de bijdrage van Davide Lattuada op de basklarinet. De totale ontluistering stroomde in sloom-magnifieke tonen het instrument uit, als inleiding tot en begeleiding van de monoloog van de verraden koning Marke.

En daar hadden we meteen het hoogtepunt van de avond te pakken. In de interpretatie van Matthias Goerne stond hier een Marke bij wie elk woord, elke maat, elke ademhaling schrijnde van pijn. Hier was, aan het eind van de avond, het exceptionele dat je verwacht had. Ook bij de prachtige Brangäne van Claudia Mahnke was er dat exceptionele. Zij zong haar angstig herhaalde ‘Habet acht’ boven aan de trap en was ook achter in de zaal woordelijk te verstaan.

De ultieme vervoering ontbreekt

Op diverse plekken in de zaal bleken de zangers slecht hoor- en zichtbaar, omdat ze achter het orkest stonden. Slecht idee. Of het daaraan lag dat Christine Goerke (Isolde) en Stuart Skelton (Tristan) niet echt uit de verf kwamen? Hun verzengende, nachtelijke liefdesduet is een ware tour de force, en ze kwamen best een eind. Maar uiteindelijk ontbrak de ultieme vervoering. Je merkte het aan het wat tamme slotapplaus in de niet uitverkochte zaal.

En dan nog een nieuwtje aangaande de zoektocht van het KCO naar een nieuwe chef-dirigent. Daniel Harding heeft onlangs aangekondigd dat hij tenminste een jaar vrijaf neemt om te gaan werken als piloot op lijnvluchten. Hij wordt dus waarschijnlijk niet Gatti’s opvolger.

Op 8 september te beluisteren op NPO Radio 4, vanaf  14.00 uur.

Lees ook:
Is Slobodeniouk chefwaardig voor het Concertgebouworkest?

Daar was hij dan, de eerste onbekende invaller voor Daniele Gatti. Met Dima Slobodeniouk stond er deze dagen een echte nieuwkomer. Grappig wel, want de Rus zou in april sowieso zijn debuut bij het Koninklijk Concertgebouworkest maken. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden