Recensie

'Palimsest' biedt een lichtvoetige bijdrage aan het debat over ontstaan islam

Beeld x

Begin jaren zeventig laaide er onder islamologen een fel debat op over de ontstaansgeschiedenis van de islam, dat tot op heden in volle hevigheid voortwoedt. 

De thriller ‘Palimpsest’ van Jack van Weimar (schuilnaam) is een lichtvoetige bijdrage aan die uitwisseling van argumenten en beledigingen.

Onderwerp is het ‘rokende geweer’, de definitieve ontdekking die een einde zal maken aan alle discussie. De aanval op het gangbare, orthodoxe verhaal over de islamitische begintijd, komt van verscheidene kanten, ook uit de moslimwereld zelf. Briljant was de Israëlisch-Palestijnse Suliman Beshear, wiens werk aanvankelijk in eigen beheer uitkwam omdat geen uitgever zich eraan wilde branden. Eerder publiceerde de Duitse islamoloog Günter Lüling zijn boek ‘Über den Ur-Qur’an’.

Beide geleerden betaalden voor hun ketterijen met een soort maatschappelijke brandstapel. Lüling kon zijn wetenschappelijke carrière verder vergeten, Beshear raakte ernstig geïsoleerd binnen de Palestijnse gemeenschap.

Een dergelijk lot dreigt niet langer voor hedendaagse wetenschappers die ‘ketterse’ visies naar voren brengen. Daarvoor zijn er nu te veel ‘revisionistische’ islamologen die uit de kast komen.

Initiatief

Deze eeuw kwam het initiatief vooral te liggen bij Duitse wetenschappers, verenigd rondom het instituut Inarah. De publicaties van Christoph Luxenberg zorgden voor opwinding. Hij betoogt dat de in de Koran beloofde paradijselijke maagden in werkelijkheid druiven zijn. Hij bespeurt in het heilige boek, net als Lüling deed, sporen van christendom.

Jack van Weimar werkt, schrijft hij, op het ‘snijvlak van politiek, diplomatie en veiligheid’. Zijn echte naam wil hij niet prijsgeven omdat hij zich daarmee in zijn werkveld onmogelijk zou maken.

Hij maakt de lezer vertrouwd met een oeroud, bestaand klooster in het oosten van Turkije, met de Saoedische stad Medina (graf van Mohammed), met internationale veiligheidsdiensten en terreurbestrijders, en ten slotte de academische leefwereld van Leidse oriëntalisten. Een van hen komt in het bezit van een oeroud manuscript met bladzijden uit de Koran die de gangbare duiding torpederen.

In de grappige ontknoping dwingt het rokende schietwapen, in dit boek gevonden, de liberalisering van de islam af. ‘Palimpsest’ is leuke, spannende en ontspannende lectuur, maar de achtergrond is serieus. In een nawoord behandelt de schrijver enige aspecten van de islamologenoorlog.

Jack van Weimar Palimpsest
Gabriel Publicaties; 310 blz. € 10
Eildert Mulder

Recensenten van Trouw bespreken pas verschenen fictie, non-fictie, jeugdliteratuur en thrillers. Lees hier meer boekrecensies. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden