Yvonne Brill, auteur van de Bianca meisjesboekenserie.

InterviewYvonne Brill

Paardenmeisje Bianca neemt afscheid, schrijfster Yvonne Brill nog niet

Yvonne Brill, auteur van de Bianca meisjesboekenserie. Beeld reyer boxem

Bianca is de heldin van vele paardenmeisjes, maar aan haar avonturen komt na 42 jaar een eind. “Bianca is klaar”, vindt schrijfster Yvonne Brill.

Ze voelt zich net een platgeslagen goudvis, zegt schrijfster Yvonne Brill door de telefoon. “Ik ben 77 maar voel me op dit moment 97.” Gek is dat niet. Ze is twee weken geleden geopereerd aan darmkanker. Van die klap moet ze nog herstellen, thuis in het Drentse Aalden, met hulp van haar zoon en de thuiszorg.

“Ik moest voortijdig het ziekenhuis in Emmen uit, want ook daar bereiden ze zich voor op corona”, vertelt ze. Fysiek ligt ze in de kreukels, maar haar gevoel voor humor is intact. “De thuiszorg kwam hier om me een prik te ­geven. Ik zei: Heb je een raketwerper bij je? Hoe wil je me anders een injectie in mijn duvel geven vanaf anderhalve meter afstand?”

Haar ziekte is niet de reden waarom Brill een punt heeft gezet achter haar levenswerk ‘Bianca’. Het 65ste en laatste deel van deze succesvolle paardenboekenserie, ‘Afscheid van Drenthe?’, is net verschenen. Na 42 jaar is ze uitgeschreven over de slimme, slordige, sympathieke hoofdpersoon met haar blozende wangen en hartje van goud: “Het is leuk geweest”, zegt ze. “Bianca is klaar, ze is volwassen.”

Als een blok

Deel één, ‘Bianca in galop’ verscheen in 1978 en sloeg in als een bom. Paardenmeisjes vielen als een blok voor de titelheldin, die met haar vriendinnenclub de mooiste avonturen beleeft, eerst rond camping De Bosmanege en later rond Manege De Vriendschap.

Bianca is knap om te zien, maar wat mode betreft ‘een rampenfonds’: ze loopt rond in kapotte truien en tot op de draad versleten broeken. Materiële zaken interesseren haar niet, voor haar tellen eerlijkheid, trouw en rechtvaardigheid. En boven alles de paarden, karaktervolle viervoeters als Yvo, Siempre, Iwan de Verschrikkelijke en Melody. 

Brill zat enkele jaren op de kunstacademie, maar maakte die niet af omdat ze zich er niet thuisvoelde: “Het was de periode waarin Karel Appel opkwam, ik had geen zin om met tuinaarde en dikke klodders te schilderen, ik ben meer een romantica.”

Ze ging portretten schilderen, illustraties maken en al gauw schrijven voor kinderen. Toen uitgeverij Kluitman haar uitnodigde om na te denken over een nieuwe serie, bedacht ze Bianca.

Opmerkelijk genoeg is Brill zelf nooit een paardenmeisjes geweest. Sterker nog: ze is van jongs af aan allergisch voor de dieren. “Ik heb ze altijd mooi gevonden, maar ik heb astma en COPD, als ik in de buurt van paarden kom, krijg ik geen lucht.” Research doen in de manege zat er dus niet in, ze haalde haar informatie uit boeken en al gauw ook uit de brieven waarin Bianca-fans schreven over hun favoriete paarden. 

 Yvonne Brill

Yvonne Brill (Amsterdam, 1942) schreef meer dan honderd kinderboeken, waarvan ze naar haar eigen schatting zo’n 2,5 miljoen exemplaren heeft verkocht. Het bekendst werd ze van de Rob en Rieneke-serie (voor dyslectische kinderen) en de Bianca-serie, waarvan het eerste deel verscheen bij Kluitman. Brill illustreert veel van haar boeken zelf. In september verschijnt bij Van Gorcum een door haar getekend en geschreven boek over joodse kinderen tijdens de Tweede Wereldoorlog: ‘Davids droom’.

Zo dijde de serie uit met titels als ­‘Bianca rijdt voorop’, ‘Bianca neemt een hindernis’ en ‘Bianca en de mysterieuze hengst’. De titelheldin ontwikkelde zich van negenjarig meisje tot een jongvolwassen vrouw, met een eigen manege en een verloofde die gelukkig dwars door haar nog altijd vogelverschrikkerachtige outfits heen keek. 

In die 42 jaar kreeg de tijdgeest niet veel vat op Bianca’s wereld, al sijpelden sommige actualiteiten er wel in door, zoals dopingschandalen tijdens de Olympische Spelen in 1992 (deel 24). Opvallend is ook dat Lies uit de vriendinnenclub in deel 63 een relatie krijgt met een vrouw. “Lies was altijd de liefste en de zachtste, zeer behulpzaam, dus ik vond dat ik daar maar eens een lieve partner tegenaan moest gooien”, legt Brill uit.

Braaf en gedateerd

Terugkijkend vindt ze de eerste ­Bianca-boeken te lief en te braaf, zelfs heel erg gedateerd. In latere delen stopte ze meer pit: een ruzie, gescheiden ouders, familieperikelen. Toen haar man Koos overleed in 2013 liet ze ook ‘oom Koos’ van Bianca sterven. “Dat was een vorm van verwerking.”

Maar Brill diept problemen niet uit; ook de dood van oom Koos is met een paar pagina’s wel bekeken. Daarna wachten er weer wedstrijden, vrienden in nood, zieke of gewonde paarden, ­reizen naar Griekenland of Australië, ­financiële problemen en lange ritten over de prachtige Drentse heide. Steevast afgewisseld met bijeenkomsten in de warme, knusse woonkeuken van de manege. Daar puffen Bianca en haar vriendinnen uit boven kommetjes soep en chocolademelk, terwijl een hartelijke moeder of huishoudster knapperige broodjes met dikke plakken kaas belegt.  

Die lichte, goedgemutste toon is een bewuste keuze, vertelt Brill: “Ik ga ­narigheid niet extreem uitkauwen, zo van: jongens we houden er een complex aan over.” Als de meiden in het ziekenhuis belanden, dan nooit vanwege een ernstige ziekte, zoals haarzelf nu net is overkomen. “Bianca en haar vriendinnen doen een risicosport, ze breken wel eens wat. Zo’n ziekenhuisbezoek beschrijf ik quasi-komisch.”

Yvonne Brill, auteur van de Bianca meisjesboekenserie.Beeld reyer boxem

“Een boek is een schuilplaats voor je hele leven”, vindt de schrijfster. “Ik heb zelf best wat ellende meegemaakt, waaronder een echtscheiding. In mijn boeken heb ik mijn eigen wereld gecreëerd die mooier en veiliger is dan de echte. Ik heb altijd geprobeerd het goeie uit mensen te halen, hun goede gedrag tegenover de beesten en de mensen met wie ze optrekken. Bianca staat voor een veilig gevoel, een warm bad, een vorm van wishfull thinking.”

Het einde van het Bianca-tijdperk zou deze maand worden gevierd met een heuse fandag, daags voor haar operatie. Die is vanwege de coronamaatregelen afgezegd, tot Brills verdriet. Maar wat ze in de aanloop naar het feest wel merkte, is hoezeer haar boeken lezers hebben geraakt. “Veertigers vertelden me dat ze echt op dat 65ste deel zaten te wachten. Ik dacht: zitten ze me nou in de boot te nemen? Maar nee.”

“Ik kreeg van de week nog een kaartje van een 35-jarige lezeres. Die schreef: ‘Ik werd vroeger gepest, het was mijn redding dat ik me terug kon trekken in het wereldje van Bianca’. Dat vind ik zo bijzonder, dat er zóveel mensen gelukkig zijn geworden van Bianca!”

Haar gloriedagen waren de jaren tachtig en negentig, toen de boekjes keer op keer werden herdrukt. Daarna vervloog Bianca’s succes; volgens Brill ook omdat ze pech had met uitgeverijen, die haar boeken niet altijd met egards behandelden.

Inmiddels zijn de meeste Bianca-fans ruimschoots veertig-plus, paardenmeisjes op leeftijd. Eén van hen is, stomtoevallig, de chirurge die Brill opereerde aan haar darmkanker. Na afloop van de operatie kreeg zij van de nog wat versufte schrijfster het allereerste exemplaar van ‘Bianca 65’.

De laatste vijf Bianca-delen zijn verschenen bij Uitgeverij Koninklijke Van Gorcum. Deel 65, ‘Afscheid van Drenthe?’ is via de (online) boekwinkel te bestellen en kost 12,95 euro.

Lees ook:

De hengsten, merries en veulens van Stubbs zijn magisch, ook voor niet-paardenmeisjes

Door kadavers van paarden te ontleden kwam George Stubbs alles te weten over hun anatomie. Het werk van de beroemdste paardenschilder van Engeland is nu voor het eerst te zien in Nederland. ‘Stubbs had meer met paarden dan met mensen.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden