ColumnKlassiek & zo

Overal hebben operagezelschappen het moeilijk, dus misschien moeten we zeggen: ‘Ach, het is maar opera’

Wereldwijd is de tijdloze schone schijn van de opera frontaal in botsing gekomen met de alledaagse ruwe realiteit. In al die operatheaters was het tot april mogelijk om je te laven aan illusoire ­werelden, je af te sluiten voor de harde werkelijkheid buiten de muren van het theater. Opgaan in een op muziek gezet verhaal, waarin je kon wegdromen, of waarin je tot nadenken werd aangezet. 

Die onwerkelijke, emotionerende wereld met mooie decors en kostuums, uitgekiende belichting, schitterend schallende zangers en muziek die aan het begin plots uit de orkestbak opwelde – dat alles is er even niet meer. Al is dat woordje ‘even’ misschien niet zo goed gekozen.

Want ga maar na. De Metropolitan Opera in New York is gesloten tot september 2021 en het is maar de vraag of die datum van heropening wel reëel is. Overal elders in de operawereld wordt geworsteld met programmering, contracten, planning en protocollen die steeds weer veranderen. Wat moet je doen als niets zeker is? Hoewel ik niets wil afdoen aan problemen bij andere gezelschappen – zoals bij De Nationale Opera waar ook nagenoeg een heel seizoen in duigen valt – lijkt het me nergens zo ingrijpend als in Parijs.

De Opéra van Parijs zit met een verlies van 50 miljoen

In Parijs verliet de vorige intendant voortijdig het zinkende schip en zadelde zijn opvolger op met een verlies dat is opgelopen tot zo’n 50 miljoen euro. De vele stakingen die het bedrijf eind vorig jaar platlegden, hadden grote gevolgen voor de financiële ­situatie, en toen moest de pandemie nog komen. Al bijna een jaar is er in de Opéra Bastille of in het Palais Garnier – de oude opera – nauwelijks gespeeld. 

En het verlies loopt alleen maar op. Corona is nog niet voorbij, het toerisme was door de aanslagen al teruggelopen en abonnementhouders durven zich niet in te schrijven voor een nieuw en onzeker seizoen, waarin afzeggingen en vouchers op de loer liggen.

Om het orkest nu eindelijk weer te laten spelen gaat de Parijse Opéra de afgelaste enscenering van Wagners ‘Der Ring des Nibelungen’ concertant, zonder publiek uitvoeren. Het is het sluitstuk van Philippe Jordans chefschap. Op 23, 24, 26 en 28 november dirigeert hij de uitvoeringen in een lege Bastille, met Eva-Maria Westbroek als Sieglinde. De vier avonden zijn live te beluisteren op de kanalen van France Musique.

Met alle onzekerheid is het lachen hun vast vergaan

In Scandinavië, waar Covid-19 zich lang koest hield, liepen de besmettingen de laatste weken toch nog hoog op. Dat had gevolgen voor de twee Nederlandse operaregisseurs die daar producties aan het voorbereiden waren. In Oslo was Jetske Mijnssen al een heel eind met Rossini’s ‘Il barbiere di Siviglia’. Komende vrijdag zou daar de première zijn. Maar de Noorse overheid sloot alle publieke gebouwen en dus is die première ­geannuleerd. Gelukkig mag Mijnssen haar enscenering wel afmaken en kan die – als alles goed gaat – op 5 december alsnog in première gaan. Zelf zit ze dan al weer lang en breed in Nederland.

Even verderop in Malmö maakte Mijnssens collega Lotte de Beer een nieuwe enscenering van Verdi’s laatste opera ‘Falstaff’. In Zweedse theaters mogen (nog) vijftig mensen de voorstellingen live bijwonen. Maar voor elke voorstelling kun je voor 10 euro een kaartje kopen om er online bij te zijn. Voor vanavond bijvoorbeeld, of voor de zeven voorstellingen die nog volgen. Dat is tenminste iets. 

Wrang wel dat Mijnssen en De Beer allebei een komische opera onder handen hadden. Met al die onzekerheid zal het lachen hun vast vergaan zijn. Al kun je in het licht van de ernst van de pandemie ook zeggen, zoals Mijnssen deed: “Ach weet je, het is maar opera”.

Peter van der Lint schrijft iedere week met aanstekelijk enthousiasme over de wereld van de klassieke muziek. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden