Review

Oscar Wilde schreef 'The Picture of Dorian Gray' in 1981

Ed van Eeden: Wisecracks, oneliners en wijsheden. Nadere gegevens zullen wij verstrekken nadat uitgeverij Aramith te Bloemendaal een betere versie van dit boek op de markt heeft gebracht.

RUUD VERDONCK

Ik was daar toevallig ooggetuige van en het was een unieke gebeurtenis. Tenminste, dat dacht ik, tot ik verder las in deze verzameling bekende en onbekende opvallende uitspraken uit de wereldgeschiedenis - '1002 afmakers voor de erudiete conversatie', luidt de ondertitel die Ed van Eeden eraan gegeven heeft. Een boek kan een enkele tikfout bevatten. Maar het aantal fouten dat in Van Eedens boek staat, zal werkelijk uniek zijn.

Hij laat de hertog van Wellington in 1852 doodgaan en in 1914 het Franse leger verslaan. Generaal Ulysses S. Grant overleed volgens Van Eeden in 1865, maar uit betere bron weten we dat hij in 1869 nog president van de VS werd. Zijn collega Calvin Coolidge sterft op de ene pagina in 1935 en op de volgende in 1933. Oscar Wilde schreef 'The Picture of Dorian Gray' in 1981. Sigmund Freud (1956-1939) overleed vóór zijn geboorte. Vanuit het hiernamaals - volgens Van Eeden in 1969 - schreef Randall Jarell (1914-1965, weer volgens Van Eeden) nog het 'Third Book of Criticism'.

En zo verder. En dan heb ik het boek nog niet eens voor de helft gelezen. Maar ik schat dat ik daarmee nog makkelijk honderd pagina's voor lig op de uitgever.

Nog eentje dan, maar die is dan ook vanwege het karakter van de verzameling, waarin veel beroemde uitspraken, die al in vele boeken hebben gestaan, kritiekloos zijn doorgegeven. Een Nederlandse anekdote: “Mr. Eduard Elias (1900-1967), de chroniqueur van Het Vaderland zat eens met de Nederlandse Journalisten Kring te dineren in het Scheveningse Kurhaus. Tegenover hem zat Charles Cocheret de la Morinière (geb. 1929), de man die in het dagblad De Rotterdammer cursiefjes schreef onder het pseudoniem 'Schetsboekanier'. Kort tevoren was mr. G. G. van der Hoeven, de hoofdredacteur van De Rotterdammer overleden, en de altijd beleefde Elias condoleerde Cocheret daarmee. Deze antwoordde: Ach, Elias, ik vind het eerlijk gezegd niet zo erg. Hij schrapte altijd alle leuke zinnetjes uit mijn stukjes'. 'O, ja?', vroeg Elias scherp, 'en wie doet dat dan nù?”

Deze anekdote komt rechtstreeks (er staat bronvermelding achter in het boek) uit 'Luizen in de pels'. Men moet het toch ergens vandaan halen. Maar: mr. G. G. van der Hoeven was helemaal geen hoofdredacteur van De Rotterdammer, maar van de Nieuwe Rotterdamsche Courant. Daar werkte ook Cocheret. Nog interessanter is dat Van der Hoeven in werkelijkheid in 1936 bij de NRC met pensioen ging. Blijkens dit verhaal schreef Charles Cocheret reeds op zevenjarige leeftijd zijn cursiefjes. Dan mòcht Van der Hoeven af en toe leuke zinnetjes schrappen, toch?

Ik zou niet graag elke uitspraak op deze manier op werkelijkheid toetsen. Enige overdrijving hoort bij het genre. Zoals Pancho Villa op zijn sterfbed al zei: “Laat het niet zo eindigen. Vertel de mensen dat ik iets indrukwekkends gezegd heb.” Maar het gaat er natuurlijk wel om, dat de onjuistheden niet al te zeer in het oog springen. In 'Wisecracks, oneliners en wijsheden' lopen de onjuistheden voorop. En op een dusdanige manier dat het verschijnen van dit boek de uitgeverij Aramith nog kwalijker genomen moet worden dan de arme inktkoelie die ze wat slordig bij elkaar jatte.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden