Review

'Oranje op Zaterdag' is nu echt geschiedenis

Lezers van Trouw kunnen 'Oranje op Zaterdag' bestellen door ¿ 26,50 over te maken op gironummer 28221 t.n.v. Buro Blad in 't Harde. Onder vermelding van 'Oranje'. Het boek is ook voor ¿ 29,50 bij de boekhandel te bestellen, onder ISBN-nummer 90-9010371-6.

Wie weet nog wie Jan Nieuwstraten was? Uitkomend voor Zwart Wit '28 verzamelde hij maar liefst 30 caps en scoorde hij 11 maal. Beide aantallen staan als records in de statistieken. En wie zegt de naam Kas Woudsma nog iets? Zijn bijnaam 'de leeuw van Nijverdal' doet op voorhand vermoeden dat hij de nationale doelverdediger geweest moet zijn. Klopt, want Woudsma stond 28 keer onder de lat.

Trouw-verslaggever Loek Laurman heeft in samenwerking met Meindert Leerling, Lies Mast en Leo Hoogerwerf - allen, net als de hoofdauteur, vergroeid met het zaterdagvoetbal - een charmant boekwerk samengesteld, waarin voetballiefhebbers het allemaal nog eens kunnen teruglezen. Niet alleen droge feiten, maar ook iets over het ontstaan en einde van het elftal, over hoe diverse spelers en betrokkenen het beleefd hebben, en met speciale aandacht voor de dag waarop zelfs niet gereisd mocht worden naar of van een sportwedstrijd: de zondag.

“Het idee zat al jaren in mijn achterhoofd”, vertelt Laurman. “Er komen dikke boeken uit, full colour, over het Nederlands elftal. De markt bepaalt welke boeken er verschijnen. Als Cruijff vijftig wordt, dan verdringen de boeken zich in de schappen. En dan wordt met zo'n rijke historie van het zaterdagvoetbal gewoon niks gedaan. Eén van de aanleidingen om de koe eens bij de horens te vatten, was dat ik bij Quick Boys op de tribune zat en daar de oude Floor (van Duyn) en de oude Leen (Aandewiel zag zitten en dacht: 'nog even dan zijn ze misschien van de tribune af'. Zo verdwijnen hun verhalen en misschien ook wel mijn eigen verhaal.”

Opgegroeid bij Zwart Wit '28 en met het Zaterdagelftal getuigt Laurman van zijn jeugdsentiment. “Ik had een vriendje net na de lagere school en die kwam uit Pernis. Die had het altijd over Excelsior Pernis, over Jan van Maanen en Kees van Veelen. Excelsior speelde veel hoger dan Zwart Wit. Op een gegeven moment had ik Jan Nieuwstraten. Nu zie ik wel dat Van Maanen en Van Veelen in het grote geheel van het zaterdagvoetbal niet van die grote troeven waren, maar er is een periode geweest dat ik met die namen werd afgetroefd. Dat zijn jeugdherinneringen en het is ontzettend leuk om daar iets mee te doen. Al doende, en nu het boek af is, realiseer je je pas dat het voor veel meer mensen leuk is.”

'Oranje op Zaterdag' ademt de liefde voor voetbalhoofd- en bijzaken. Boeiend om te lezen is hoe het toeging in de voorbereiding van die eerste interland op 7 juni 1947 tegen de zaterdagvoetballers van België. 's Ochtends nog gewoon aan het werk en 's middags verzamelen in de kleedkamer op het terein van VUC in Den Haag. Sommige spelers dienden eerst aan elkaar te worden voorgesteld. Daar sprak Koos Roos, de secretaris van de commissie zaterdagvoetbal, de historische woorden, wijzend op de stilzwijgend aanwezige Wim Tap, trainer van het Haagse ADO: “Jongens, dit is vanmiddag jullie trainer, dus als jullie nog wat willen weten, dan vraag je het maar aan hem.” Later zou Evert Sterk de aanpak doelgerichter maken. Sterk, die in 1982 op 75-jarige leeftijd overleed en bij zijn leven al de vader van het zaterdagamateurvoetbal werd genoemd, kreeg in 1955 het zaterdagelftal onder zijn hoede tot het einde in 1971.

Niet alleen teksten en citaten, ook de foto's maken Oranje op Zaterdag tot een interessant tijdsdocument. Prachtige foto's van wedstrijdmomenten en een foto uit 1948 bijvoorbeeld die het verhaal vertelt hoe Dordtse supporters met zes bussen vol naar Antwerpen waren getogen om 'hun' Bas Markesteijn te zien optreden. Verder zijn alle elftalfoto's opgenomen met alle namen van de spelers. En dan was er natuurlijk die ene elftalfoto die dreigde te gaan ontbreken. Maar ook die van België-Nederland in Mechelen 24 mei 1952 kwam na intensief speuren boven water.

Op 9 juni 1971 trad voor het laatst het Zaterdagamateurelftal binnen de lijnen. Enkele jaren daarvoor had al een eerste menging van een aantal zaterdagvoetballers in een zondagamateurteam plaatsgevonden. Zelfs bondsbestuurder Fokke Remmers moest als vurig pleitbezorger van het zaterdagvoetbal erkennen dat een apart zaterdagelftal geen toekomst meer had. Laurman beschrijft hoe het er aan toe moet zijn gegaan na de laatste interland: Na de wedstrijd trokken spelers, begeleiders en genodigden, waaronder een groot aantal oud-internationals, zich terug in een hotel. Er werd wat gegeten, er werd wat gedronken. Er was een toespraak van aanvoerder Rob van Zijderveld, er was namens de spelersgroep een cadeaubon voor Evert Sterk, de gepassioneerde trainer nam zelf ook nog het woord en tenslotte was er de afscheidsspeech van Fokke Remmers. En daarna niets meer. Stilte.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden