Déjà VuBondscoach

Oranje of Barça? Michels mocht het combineren

Bondscoach Rinus Michels in 1989.Beeld ANP

Coach bij Oranje of Barcelona? Ronald Koeman moest de afgelopen week kiezen. Hij vertrekt naar de Catalaanse club. Rinus Michels combineerde de twee functies in 1974 gewoon. Sinds de zomer van 1971 zat hij op de bank bij Barcelona en nadat het Nederlands elftal zich voor het eerst sinds 1938 had gekwalificeerd voor een eindtoernooi was hij door de KNVB aangesteld als supervisor. Tot halverwege het WK in Duitsland vloog hij op en neer tussen Barcelona en het hotel van Oranje in Hilltrup. De club had nog verplichtingen in het Spaanse bekertoernooi. Het Nederlands nationale team stuitte in de poulefase van het wereldkampioenschap op Zweden, Bulgarije en Uruguay. Hoe het voor Oranje zo glorieuze toernooi toch in mineur eindigde, behoeft hier geen uitleg.

Michels was eigenlijk een volbloed Ajacied. Als kopsterke spits speelde hij van 1945 tot 1958 in het eerste elftal van de Amsterdammers. In 1965 werd hij trainer bij zijn oude club. Ajax was dat seizoen als dertiende geëindigd in de eredivisie. De nieuwe bezem moest schoon gaan vegen en zorgen voor successen. Michels schoolde een team met talent (onder anderen Johan Cruijff en Piet Keizer) in hardheid en ploegentactiek. En hij stelde zich op als een ongenaakbare autoriteit: het was ‘mijnheer Michels’.

Die aanpak bracht succes: Ajax werd onder Michels vier keer landskampioen en bereikte twee keer de finale van de Europa Cup I. De laatste keer, in 1971, won de Amsterdamse club.

Michels begreep toen ook dat zijn tijd bij Ajax erop zat. Bij alle cups die Michels pakte, zat niet de populariteitsprijs bij de spelers. Velen van hen waren klaar met de coach en maakten daar geen geheim van. Toen Michels aankondigde dat hij naar Barcelona ging, danste Piet Keizer op tafel. De ‘onmenselijke bullebak’ vertrok.

Zo hard als marmer

Michels had al direct Cruijff mee willen nemen, maar die bleef voorlopig in Amsterdam. In Barcelona moest de coach wat zien te maken van een team met alleen maar Spanjaarden. De club hunkerde naar nieuwe, grote successen. De laatste glorieperiode dateerde van begin jaren zestig. Een prijs pakken telde, omdat Real Madrid dan het nakijken had. Dat zou niet alleen de aartsrivaal pijn doen, maar werd in een tijd van dictatuur ook gezien als het maken van een lange neus richting generaal Franco.

Michels had in Barcelona niet de bijnaam ‘de generaal’. Hij heette na zijn eerste persconferentie ‘Mister Marmol’, omdat hij in heel behoorlijk Spaans (met vrouw Wil had hij een cursus gevolgd) had verteld dat er vanaf nu hard gewerkt zou worden, “zo hard als marmer”.

Het team zuchtte onder de nieuwe aanpak. Barcelona werd dat eerste seizoen geen kampioen. Ondanks een reeks van achttien ongeslagen wedstrijden eindigde de club op vier punten achter Real Madrid. Het seizoen daarna lukte het weer niet. ‘Miquel’ (de naam Michels was een tongbreker voor Spanjaarden) kreeg steeds meer kritiek. De coach sprak dan wel goed Spaans, maar begreep hij de cultuur ook goed genoeg om een elftal naar successen te kunnen leiden?

Het antwoord volgde het seizoen daarna. Cruijff was alsnog gekomen, zij het –na gedoe met de Spaanse en Nederlandse bond– pas in het najaar. Hij leidde Barcelona naar de eerste titel in veertien jaar tijd. De geboorte van zijn zoon Jordi (een Catalaanse voornaam!) werd een week vervroegd om Cruijff mee te kunnen laten spelen in Madrid. Real werd er met 0-5 geklopt. Een zege die minstens zo zoet smaakte als het landskampioenschap zelf.

Michels bleef tot 1978 coach in Barcelona, waar ook Neeskens naartoe kwam. Alleen in het seizoen 1975-1976 keerde Michels even terug naar Amsterdam. Dat werd geen succes: Ajax werd derde.

Paul van der Steen bekijkt wekelijks het nieuws door een historische bril.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden