Recensie

Opwindende Alpenbeklimming zonder lawines met routinier Hartmut Haenchen

Hartmut Haenchen en het Noord Nederlands Orkest begeleiden de Zweedse sopraan Malin Byström in de 'Vier letzte Lieder' van Richard Strauss.  Beeld Mariska de Groot
Hartmut Haenchen en het Noord Nederlands Orkest begeleiden de Zweedse sopraan Malin Byström in de 'Vier letzte Lieder' van Richard Strauss.Beeld Mariska de Groot

Klassiek
Noord Nederlands Orkest
Strauss
*****

Peter van der Lint

De Grote Zaal van TivoliVredenburg in Utrecht is eigenlijk net een maatje te klein voor het buitensporige, orkestrale geweld dat Richard Strauss in Eine Alpensinfonie (1915) ontketent. Het onweert op de top. Je hebt dan een ervaren alpinist nodig die ervoor zorgdraagt dat er op de weg naar die top geen lawines ontstaan, waardoor je alle zicht verliest op de vele details in deze virtuoze orkestexplosie. Routinier Hartmut Haenchen betrad zondagmiddag met lef de zwarte pistes maar wist vakkundig alle lawinegevaar te ontwijken. Het werd een opwindende beklimming.

Tetteren vanuit de vallei

In deze monsterbezetting vraagt Strauss ook nog eens om twaalf hoorns achter de bühne, die als vanuit de vallei ver weg een paar maten tetteren. Dat was voor het Noord Nederlands Orkest (NNO) financieel een stap te ver, maar de negen hoornisten op het podium stopten gewoon een demper in hun beker, en het effect was vergelijkbaar. Zo no nonsense en zonder poespas was de hele benadering van dit uit de kluiten gewassen symfonisch gedicht, waarbij maar weer eens opviel hoe goed de kwaliteit van het NNO is geworden. In alle orkestgroepen. Geen wonder dat veelgeprezen maestro Haenchen volmondig ‘ja’ heeft gezegd tegen een aanbod om daar vaste gastdirigent te worden.

In het complete Strauss-programma, dat de dagen ervoor al gespeeld was in Groningen en Drachten, hingen de musici aan de precieze bewegingen van Haenchens handen en armen. Ze willen graag voor en met hem spelen. Hun waardering voor de nieuwe gastdirigent bleek ook tijdens het slotapplaus. Het moet heerlijk zijn om door zo’n ervaren Strauss-dirigent aan de hand te worden genomen. Iemand die overzicht heeft en de valkuilen kent. Iemand die tevens de teugels laat vieren, en die musici vrijheid geeft, zoals de fantastische solospelers op hobo en hoorn merkten.

Overuren voor de slagwerkers

Het resultaat was er naar. Een topbeklimming naar de Alp, en een ontroerend mooie afdaling. De detailwerking was optimaal – die eerste flikkering (piccolo en klokkenspel) van de opkomende zon, het kletteren van de waterval, het bereiken van de top. Glorieus werd hier het koper aan het werk gezet (wat mooi), en toen het weertechnisch echt ging spoken maakten de slagwerkers heftige overuren, onder andere stevig slingerend aan de windmachine. Zoals gezegd zorgde Haenchen ervoor dat het akoestisch allemaal bleef kloppen, al zat het soms dicht tegen de grens van het aangename aan.

Als opmaat tot deze onstuimige bergtocht klonken Strauss’ Vier letzte Lieder. Het NNO had hiervoor de Zweedse sopraan Malin Byström weten te engageren. Een paar jaar geleden was zij in het Holland Festival een opwindende Salome (ook al Strauss) met het Concertgebouworkest en Daniele Gatti. Byström heeft een donker-getimbreerde sopraan, die prachtig past bij de herfstkleuren van deze overbekende liederen. Haenchen ving haar steeds prachtig op met zijn begeleiding, eens te meer bewijzend wat een groot zangersdirigent hij is. Mooi om te zien hoe hij steeds het orkest afdekte waardoor Byström kon aanzetten om de glorieuze top van haar stem te etaleren. Haenchen maakte van de orkestrale prelude tot het laatste lied Im Abendrot, mede dankzij de blazers van het NNO, een hoogtepunt.

Lees ook:

Maestro Hartmut Haenchen (78) wil zich richten op het kleinere repertoire. ‘Tussen Mahler en mij is nu meer afstand’

Het Noord Nederlands Orkest wist Hartmut Haenchen als vaste gastdirigent te strikken. Met een enorme staat van dienst wil hij zich daar vooral op kleiner repertoire focussen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden