Tv Column

‘Opstandelingen’ is voer voor een Netflixserie

Je zou er een kaartje voor willen kopen: toeren met Jet Schol in haar klassieke Mercedes-cabrio. In de derde aflevering van ‘Opstandelingen’ (BNNVara) donderdag zoefde ze met Sophie Hilbrand door het chique duindorp Bloemendaal waar ze nu acht jaar woont, en wijst links en rechts op de resultaten van overheidswillekeur. “Wat is de kern? Dat de een alles mag en de ander niets! Zie die boomstammen liggen. Een kaalslag, zoveel heeft die bewoner gekapt. En ik woon aan hetzelfde bos en mag geen takje knippen.”

Komt dat zien in deze Opstandelingen, zou ik zeggen. Terwijl journalisten al jaren wegtrekken uit gemeenteraadsvergaderingen werd regisseur Kees Schaap tijdens seizoen 1 bestookt door mensen die zich ook door lokale bestuurders aan de kant geschoven voelen. In Bloemendaal voltrok zich de afgelopen tien jaar een ware Netflixserie vol machtsmisbruik en leugens. Althans, zo’n serie zou Schaap wel ervan willen maken, mailt hij. Nu werd het alvast een extra lange aflevering van zijn programma over burgers die vechten tegen ‘politiek die de burger niet dient’.

Dit conflict mág niet opgelost 

Jet Schol is slechts een markante bijfiguur in dit verhaal waarover al drie boeken zijn geschreven, dat drie burgemeesters de kop kostte, een goedwillend raadslid strafrechtelijk veroordeeld kreeg en de getroffen burgers al een half miljoen euro kostte aan vergeefse vergunningsaanvragen. Inmiddels zijn er zo veel ambtenaren, wethouders en raadsleden onfris bij betrokken dat dit conflict niet opgelost mág, zegt hoofdpersoon Rob Slewe. De chique beerput mag niet open, de omerta doet haar werk.

Het draait allemaal om het tien jaar geleden vervallen landgoed Elswoutshoek, waarmee een plaatselijk VVD-lid biomassa-plannen had. Die raakten gedwarsboomd toen de Amsterdamse tweelingbroers Rob en Hans Slewe het grote landgoed kochten. Zij wilden simpelweg het lekkende monumentale pand opknappen (Rob) en een bouwvergunning aanvragen voor een tweede huis op het landgoed, voor het gezin van Hans. Van de 25 vergunningsaanvragen wordt alleen die voor een ooievaarsnest gegund. Is dat nog rechtvaardig dwarsliggen door de VVD-gecontroleerde raad, of wrok?

Raadslid Marielys Roos, van Hart voor Bloemendaal, vecht dapper voor openheid en democratie, maar zag des te meer stukken ‘vertrouwelijk’ verklaard worden. Toen ze schriftelijke bewijzen van manipulatie van de pers toch naar buiten bracht, werd ze zelfs strafrechtelijk veroordeeld.

Netwerkcorruptie

Nu zo’n conflict op nationale televisie komt, sla je als kijker steil achterover. Dat dít gebeurt in Nederland! Onderliggend probleem is de schaduwmacht van de ‘vrinden’ bij de Kennemer Golfclub en de Rotaryclub, schreef een oud-burgemeester in een rapport. De enige wethouder die de Slewe-broers excuus maakte en oplossingen zocht, raakte binnen een jaar geïsoleerd door de netwerkcorruptie, zoals Willeke Slingerland, lector Weerbare democratie het noemt.

Waar Opstandelingen in seizoen 1 soms te particulier bleef zodat je snakte naar wederhoor, is er nu breder perspectief door vele bronnen, documenten en de blik van experts. Het maakt duidelijk dat de onafhankelijke pers ten onrechte de gemeentelijke macht niet meer controleert. Ik mag hopen dat dit programma enige duit in het zakje kan leggen. 

Vijf keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden