Recensie

'Opgediept’ walst elke emotionele onderlaag van Judith Herzbergs tekst volledig plat

Beeld Getty Images

THEATER
Opgediept
De Theatertroep
★☆☆☆☆

Struikelen over je eigen woorden, elkaar voortdurend onderbreken, regieaanwijzingen oplezen: het is een acteerstijl die een gretigheid verraadt om iets van belang aan het publiek over te dragen. Mits goed gedaan natuurlijk. En gestoeld op een doordachte dramaturgie.

'Opgediept’ was aangekondigd als een speciaal voor De Theatertroep geschreven tekst van Judith Herzberg: een nulstuk of prequel van haar beroemde oorlogstrilogie 'Leedvermaak', 'Rijgdraad' en 'Simon'. De Theatertroep maakte er een tweeluik van, aan 'Opgediept' gaat een ander stuk vooraf.

Dat eerste deel moest een bewerking van de roman 'Mephisto' van Klaus Mann worden, maar is opgelost in een reeks korte scènes uit Klaus Manns cabaret 'Die Pfeffermühle', een bloederig stukje van Brecht, iets van Bernhard en van Tsjechov.

Melig

Van Tsjechov? Ja, omdat er vanwege Herzbergs stuk een verband moest zijn met het naderende onheil van de Tweede Wereldoorlog werd de laatste scène uit 'De kersentuin' - de familie verlaat het huis - toegevoegd. Leuk bedacht? Al net zo melig als de leeggegoten fles tomatenketchup bij Brecht.

Ware, wrang bedoelde humor, moet scherp en raak zijn. En trefzeker gebracht. Daar schort het aan. Bij hun eerdere samenwerking met Herzberg in 'Hoe echt is echt echt' (2016) was regisseur Hans Man in 't Veld betrokken. Dat leidde tot een onweerstaanbare vorm van dada. Nu dachten ze het als collectief zelf te kunnen en dat keert zich ook in het tweede deel, als na anderhalf uur eindelijk Herzbergs stuk Opgediept wordt gespeeld, tegen hen.

Opgediept speelt in 1942. Ada en Simon - hier opeens Erna en Jacob - hebben zojuist hun dochtertje aan een onderduikmoeder gegeven en staan ontredderd tegen de gevolgen aan te kijken. Het is een wonderschone tekst, aangrijpend juist door het ogenschijnlijk banale.

Net als in haar poëzie is het taalgebruik van Herzberg zo bijzonder alledaags, dat je er als vanzelf het ongezegde in proeft. Die achterkant van de tekst recht doen vergt hogeschool-acteren en op zijn minst een heel precieze aanpak. Invullen is uit den boze. Dat laatste doet de Theatertroep niet, maar hun monotonie is het andere uiterste. Hier walsen vlakke dictie en présence elke emotionele onderlaag volledig plat. Desastreus voor wat een hoogtepunt had kunnen en moeten worden. Opgediept is een mislukt deel van een verder overbodige voorstelling.

Tournee t/m mei. Info: theatertroep.nl.

Elke week nieuwe voorstellingen, besproken door onze recensenten. Alle recensies vindt in dit dossier. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden