Review

Op Schiphol bevindt zich een schatkamer met reuzenmieren

Twintig hoogtepunten en rariteiten uit de filmgeschiedenis toeren de komende maanden onder de naam 'Moviedroom' langs zes bioscopen. Van King Vidors zwijgende meesterwerk 'The crowd' uit 1928 tot Lyndsay Andersons jaren-zeventig-filosofietjes in 'O lucky man' (1973) zijn het stuk voor stuk titels die decennialang niet op het witte doek te zien waren.

,,Niet-klassiekers zou ik deze films noemen, bij gebrek aan een beter woord'', zegt Leendert de Jong, programmeur van het Haags Filmhuis en initiator van het programma. ,,Wanneer je critici, filmmakers en cinefielen vraagt naar hun favorieten, dan eindig je altijd met een lijstje vol titels als 'Gone with the wind', 'Pantserkruiser Potemkin' en 'Casablanca'. Dat zijn de klassiekers, maar ik wilde laten zien dat daarnaast nog heel wat andere interessante oude films kunnen worden gedraaid.''

En dus is in 'Moviedroom' van westernregisseur John Ford niet zijn beroemde 'Stagecoach' te zien, maar het ondergewaardeerde 'Cheyenne Autumn', is Fritz Lang vertegenwoordigd met zijn laatste Amerikaanse film noir 'Beyond a reasonable doubt' in plaats van het Duitse 'Metropolis', en is er ook een plek gevonden voor 'Billy Budd', het regiedebuut uit 1962 van Peter Ustinov. In die verfilming van het gelijknamige verhaal van Herman Melville was voor het eerst de jonge acteur Terence Stamp te zien en hij maakte onmiddellijk grote indruk. Als jonge matroos die in de tijd van de oorlogen tegen Napoleon wordt meegenomen door het Britse marineschip 'Avenger' wekt hij met zijn engelachtige blik en ontwapenende onschuld zowel de liefde als de afgunst van de rest van de bemanning op. Door een superieur valselijk beschuldigd van opruiing verliest Billy zijn zelfbeheersing, en nadat hij als straf voor ongehoorzaamheid aan de ra is opgehangen, gaat in een climax van bijbelse proporties het hele schip ten onder.

Dat twintig van zulke uit het zicht verdwenen titels plotseling langs de filmtheaters reizen mag verbazingwekkend worden genoemd, gezien het karige aanbod aan klassiekers (of 'niet-klassiekers') dat door Nederlandse distributeurs wordt verhuurd. Toch blijken de films al jaren in Nederland aanwezig te zijn. Op Schiphol, in het pakhuis van een transportbedrijf, zijn duizenden vrijwel ongebruikte kopieën van vooral Amerikaanse maar ook Engelse en Franse films opgeslagen, om van daaruit door Europa gedistribueerd te kunnen worden.

De Jong: ,,Die films liggen daar om eens in de zoveel jaar aan een filmfestival te worden uitgeleend, of om af en toe aan een televisiestation te worden verhuurd, maar verder zijn ze zo goed als nieuw. Als programmeur van een cinematheek was ik natuurlijk bijzonder geïnteresseerd in zo'n archief. En omdat het incidenteel al eens gelukt was om een film uit dat depot te mogen gebruiken -de oude versie van 'The importance of being earnest' draaide bij ons in een Oscar Wilde-programma- ben ik naar Londen gegaan om met Hollywood Classics te gaan praten. Zij beheren de rechten van de oude MGM- en Warner Brothers-producties die er liggen.''

Toestemming voor vertoning krijgen was verrassend eenvoudig vertelt de Jong. ,,In eerste instantie mochten we elk van de twintig films die ik had uitgekozen zes keer draaien: drie keer in Den Haag en drie keer in Rotterdam, maar toen zich later nog vier andere vertoners aanmeldden, bleek dat ook geen enkel probleem meer te zijn, en ik verwacht 'Moviedroom' volgend jaar dan ook uitgebreider en in meer steden te kunnen voortzetten.''

Voorlopig biedt deze eerste dwarsdoorsnede van de gigantische collectie echter ruim voldoende ontdekkingen. Bordkartonnen reuzenmieren in de b-horrorfilm 'Them', de glansrol van Marlon Brando als homoseksuele militair in 'Reflections in a Golden Eye', Fred Astaire en Gene Kelly die samen tapdansen in 'Ziegfeld Follies' -in het uiterst diverse programma ontbreekt geen genre.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden