Recensie

Ook al mocht niet alles in #niksteverbergen helemaal waar zijn, het is evengoed schokkend

We zien De Verleiders als leden van de commissie privacywetgeving, waarvan de voorzitster gespeeld wordt door Pierre Bokma. Beeld Raymond van Olphen

Theater
De Verleiders
#niksteverbergen
★★★☆☆

Een verzoek: of we onze smartphone gedurende de voorstelling áán willen laten staan. We moeten ons via een QR-code aanmelden voor de WhatsApp-groep #niksteverbergen om het programmaboek te downloaden. Dan moet je je eerst wel even door een lap tekst aan voorwaarden heen worstelen en op 'akkoord' drukken.

"Wie heeft de voorwaarden gelezen?" vraagt Verleider Tom de Ket. Vrijwel niemand in theater Carré. Zo achteloos is ons gedrag in de virtuele wereld. "We laten ons in onze eigen reet kijken."

Theatercollectief De Verleiders lag onder vuur na 'De Wereld Draait Door', waarin naast De Ket ook George van Houts, Leopold Witte, Pierre Bokma en Victor Löw, kwamen praten over de inhoud van #niksteverbergen: de invloed van bedrijven als Google en Amazon en hoe onze privacy aan de hand van digitale voetsporen wordt verkwanseld. Factcheckers verklaarden dat de genoemde feiten niet klopten. Zelfs de AIVD en minister Ollongren bemoeiden zich ermee. 

Ook al mocht niet alles helemaal 'waar' zijn van wat er in #niksteverbergen de revue passeert, dan is het evengoed schokkend om dingen met elkaar in verband te zien en de eventuele consequenties ervan als mogelijkheid gepresenteerd te krijgen. 

Digitale chantage

Iedere Verleider geeft een theatercollege, omkleed met theatrale scènes. 'Behandeld' worden de manipulatieve kracht achter zelflerende algoritmes, hoe de banken ons zelfbeschikkingsrecht overnemen, de 24/7 screening van overheidsinstanties door de koppeling van bestanden. Het is een beetje 'spreekbeurterig' allemaal, over de top en gechargeerd, maar daarvoor is het ook theater en het wordt met schwung gebracht.

De strekking: George Orwells '1984' is realiteit en we lijken het niet eens erg te vinden. 'Ik heb toch niets te verbergen' is het mantra, en het publiek wordt aangespoord om het uit volle borst mee te brullen. Soms helt de boodschap over naar complotdenken: dat de miljardairtop van Silicon Valley een schuilkelder in Nieuw-Zeeland heeft voor als de verwachte volkswoede zich niet meer laat temmen. En waar is de spoorloos verdwenen cyberexpert Arjan Kamphuis gebleven?

Met de politieke structuren waarbinnen het versjacheren van onze privacy mogelijk is gemaakt, wordt de vloer aangeveegd. We zien De Verleiders als leden van de commissie privacywetgeving onder voorzitterschap van Pierre Bokma in een vrouwenrol. De scènes rond gemarchandeer met cijfers, baantjesjagerij, digitale chantage en de onderbuik van 'de gewone man' laten zich vatten als een testosteronklucht, opgetuigd met slappe grappen. 

De slotmonoloog van Pierre Bokma is een half geslaagde poging de vaak duizelingwekkende analyses tot menselijke proporties terug te brengen. Na door haar ranzige commissieleden letterlijk en figuurlijk te zijn genaaid, kan de voorzitster alleen nog maar uitbrengen: 'Save mij, like mij.' Dé motivatie achter ieders handelen. Ook op onze smartphone.

Elke week nieuwe voorstellingen, besproken door onze recensenten. U leest ze hier.

Lees ook:

Hoe groot is het gevaar voor onze privacy?

Toen de theatermakers van De Verleiders op tv de gevaren van het digitale tijdperk voor de privacy schromelijk overdreven, ontstond commotie. Hoe ver mag je gaan met bangmakerij?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden