Déjà vu

Ooit had je drie uur om de marathon te winnen, en tijd voor een biertje onderweg

Spiridon Loues won de eerste moderne Olympische marathon, en werd daarvoor door de Griekse koning beloond met een paard en wagen. Beeld *

Met een leger aan hazen en andere begeleiders doet de Keniaanse atleet Eliud Kipchoge dit jaar nog een nieuwe poging om als eerste een marathon binnen de twee uur te lopen. Zonder zo’n minutieuze voorbereiding lukte het de winnaar van de eerste grote marathon ooit, tijdens de eerste moderne Olympische Spelen in 1896, om net binnen de drie uur te finishen. Hij klokte 2.58,50.

De gouden-medaillewinnaar liep, dat moet wel gezegd worden, 25 Engelse mijl in plaats van de latere 26 mijl. Laatstgenoemde afstand van 42 kilometer en 195 meter zou overeenkomen met de afstand die een boodschapper zou hebben afgelegd van het slagveld in Marathon naar Athene. Na het melden van de zege daar viel hij dood neer. Dat verhaal uit de Oudheid stond ook aan de basis van het langste loopnummer in 1896, dat daarmee een brug sloeg van de oude naar de moderne Olympische Spelen.

Met frisse moed

Aan de start van de marathon stond een wonderlijke groep sporters. Neem de Fransman Albin Lermusiaux, die al had meegedaan aan de honderd meter sprint. De combinatie met de marathon wekte bevreemding. Amerikaanse atleten vroegen Lermusiaux hoe je daarvoor trainde. Volgens de Fransman was dat vrij eenvoudig: “De ene dag loop ik een kort stukje heel hard en de volgende dag loop ik een lang stuk heel langzaam.”

Het leek nog te werken ook. De eerste kilometers liep Lermusiaux mee voorop. In zijn spoor konden de Australiër Erwin Flack (eerder winnaar van de achthonderd én de vijftienhonderd meter), een Hongaar en een Amerikaan goed meekomen. Voor het thuispubliek was dat nogal zuur. Het waren de enige vier buitenlanders in het deelnemersveld dat verder uit louter Grieken bestond. Het thuisland had nog geen nummer in de atletiek, moeder van alle sporten, gewonnen. Tijdens de langste afstand moest dat worden goedgemaakt. Griekenland had nota bene selectiewedstrijden gehouden om de beste mensen aan de start te krijgen.

Later in de race maakte enthousiasme zich alsnog meester van het olympisch stadion in Athene, toen vanuit de wedstrijd de jongste berichten doordrongen. “Een Griek! Een Griek!’, gonsde het in het stadion.

Spiridon Loues werd dankzij de race een legendarische atleet. In het dagelijks leven was hij waterdrager. Zijn vader verkocht het vocht. De zoon hielp om het bij de klanten af te leveren.

Tijdens zijn diensttijd was Loues’ looptalent ontdekt. Voorafgaand aan de olympische marathon gold hij niet als topfavoriet. Tijdens een eerdere kwalificatiewedstrijd eindigde hij als vijfde. Dat had echter te maken met het doseringsvermogen van Loues. Die vijfde plek voldeed om mee te kunnen doen tijdens de Spelen. Waarom zou hij zich dan moeër maken dan nodig?

Met het rijtuig

Tijdens dé marathon op 10 april 1896 begon Loues rustig om daarna loper na loper in te halen. Sommigen zoals de aanvankelijke koploper Lermusiaux waren al uitgevallen. Onderweg vond Loues ook nog de tijd om van alles te nuttigen. In de verschillende verhalen die naderhand de ronde deden, figureerden een sinaasappel, eieren, bier, wijn en cognac.

Onder luid gejuich kwam Loues uiteindelijk als eerste het stadion binnen. Gedurende de laatste halve ronde werd Loues vergezeld van de uitbundige kroonprins Constantijn en zijn broer prins George.

Griekenland kon gaan feestvieren, te meer omdat ook de rest van het podium met Grieken was gevuld. De nummer drie werd iets later wel gediskwalificeerd, omdat hij tijdens een deel van de wedstrijd in een rijtuig had meegereden. De Hongaar, die al vroeg voorop had gelopen, kreeg daarop het brons.

De nationale held Loues kreeg van bewonderaars onder meer geld en een horloge. Van de koning ontving hij iets dagelijks bruikbaars, paard en wagen.

Deja Vu 

Paul van der Steen bekijkt wekelijks het nieuws door een historische bril.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden