Review

Ontmoeting met sexy schilderij in kunstgids voor jongeren

Het museum Boijmans Van Beuningen heeft voor Rotterdamse scholieren een museumgids samengesteld. Het glossy boek 'Talking to You' wil jongeren kennis laten maken met de collectie van het museum. De gids wordt gratis onder 11000 Rotterdamse scholieren verspreid.

ROTTERDAM - Bij tien jongerenthema's, variërend van 'het lot' tot meer basale zaken als lichaamsbeharing in het hoofstuk 'Help een haar!', zijn kunstwerken uit de collectie gezocht. Die variëren van de donkere schilderijen van Jheronimus Bosch tot vervreemdende objecten van Salvador Dali. Bovendien begint ieder hoofdstuk met een kunstenaarsbijdrage, speciaal gemaakt door jonge Rotterdamse kunstenaars. De dikke gids bestaat voor driekwart uit plaatjes. Het vele beeldmateriaal moet het boek aantrekkelijk maken, en geschikt voor alle lesniveaus.

Kunst kun je op allerlei manieren interpreteren en ook jongeren kunnen er hun eigen idee over hebben, vinden de samenstellers van het boek. Daarom zijn ze erg terughoudend met het geven van feitelijk informatie in de gids. Als het maar niet saai wordt, lijkt de grootste drijfveer bij het samenstellen te zijn geweest.

Bij de afbeeldingen hebben kunstenaars, auteurs en jongeren steeds korte teksten geschreven. Ze geven uitleg over het werk, commentaar erop, of geven het een betekenis die bij het thema past. Soms fantaseren ze er ook op los, zoals Piet de Jonge deed in het hoofdstuk 'Zo sexy mogelijk'. Hij verzon bij een zelfportret van de zeventiende-eeuwse schilder Carel Fabritius een verhaal over een jongen, die hij 'ontmoet' in de zaal met oude schilderijen. Het is de mooiste jongen die hij ooit gezien heeft, hij blijft naar hem kijken en de jongen kijkt ook terug. Maar als hij hem wil 'aanraken', gaat het alarm af.

Het is een mooi geschreven stukje, jammer is alleen dat uit het boek niet duidelijk wordt wie Piet de Jonge is. Is hij een kunstenaar, een volwassen auteur of een jongere? De samenstellers hebben deze informatie bewust nagelaten, zodat 'het niet uitmaakt wie het geschreven heeft'. Maar dat maakt het juist lastig de bijdragen op waarde te schatten. En hierin schuilt in feite het hele probleem van het boek.

Volgens de samenstellers is 'Talking to You' niet bedoeld om van a tot z door te lezen. Het is meer een 'tijdschrift' om in te bladeren. De gids biedt dan ook weinig structuur. De inleidingen zijn moeilijk te onderscheiden van de overige teksten en bovendien vaak even associatief. Daardoor bieden ze nauwelijks een handleiding bij het lezen. De opmaak is bovendien nogal onoverzichtelijk. Wie tekst en beeld wil combineren, moet wel even zoeken. Het is te hopen dat de doelgroep die moeite neemt.

Want sommige teksten werpen een nieuw licht op de kunstwerken waar ze over gaan. Lonneke Bür bijvoorbeeld, vertelt bij een dubbelportret van Oskar Kokoscha uit 1919, dat de schilder zijn modellen niet alleen liet poseren, maar ook liet rondlopen en kletsen. Zo zag hij meer over hun persoonlijkheid. Het verklaart waarom de schilder de mannen zo verschillend heeft neergezet.

Dit soort beschouwingen maakt het boek interessant, ze laten goed zien hoe je op verschillende manieren naar kunst kijken kunt. Jammer genoeg bieden lang niet alle teksten dat inzicht. Vaak zijn het pure associaties, zoals het stuk over de mooie jongen in het museum, of herinneringen die de schrijvers bij de beelden hebben. Er wordt dan weinig feitelijke informatie over kunstwerk en maker gegeven. Dat is zonde, want willen jongeren een mening kunnen vormen over kunst, dan moeten ze toch eerst de achtergronden daarvan leren kennen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden