Review

'Ons podium moet een laboratorium zijn'

Soms helpt het toeval een handje. Het leek jazzpianist/arrangeur Henk Meutgeert aardig om eens met zijn New Concert Big Band op te treden in New York in zalen als The Carnegie Hall en het Lincoln Center. Er waren al contacten, maar om dergelijke zalen ook vol te krijgen, wist Meutgeert, daar komt meer bij kijken. In die tijd sprak hij Martijn Sanders, directeur van het Amsterdamse Concertgebouw, in verband met de begeleiding van de Amerikaanse tenorsaxofonist Joe Henderson. ,,Hoe doe je zoiets nou?'', vroeg Meutgeert aan Sanders. ,,Nou, misschien helpt het als je de naam van je band verandert in Jazz Orchestra of The Concertgebouw'', opperde Sanders. Wat begon als een grap, was niet veel later een feit. Maar een optreden in New York is er nog steeds niet van gekomen.

Kees Polling

,,Sanders wilde dat we één, twee keer per jaar in het Concertgebouw zouden optreden'', herinnert Meutgeert zich. ,,Dat leek ons een goed idee, ook omdat we af en toe ook projectmatig wilden werken. Bijvoorbeeld concerten met componisten van klassieke muziek die iets met jazz willen doen of hun wortels in de jazz hebben liggen. Theo Loevendie is daarvan een goed voorbeeld. En Louis Andriessen. Wat we echter per se niet wilden, was weggaan uit het BIM-huis, waar we iedere maand twee zondagavonden concerten geven. Een vast podium is heel belangrijk en het BIM-huis is het ideale podium voor ons orkest. Het heeft, zeg maar, een laboratoriumfunctie. Daar kunnen we van alles uitproberen, spelen met musici uit de wereldmuziek of uit Afrika. Dergelijke confrontaties lijken ons een uitdaging.''

Deze laatste uitspraak geeft al aan hoe breed het Jazz Orchestra of The Concertgebouw zich opstelt. Aanvankelijk zag The New Concert Big Band zich niettemin gedwongen felle strijd te leveren met de erfenis van Meutgeerts vorige jazzorkest, The Netherlands Concert Big Band. In dat orkest, dat hij in de jaren tachtig startte op verzoek van de Wereldomroep, verzamelde hij vooral oudgedienden om zich heen, afkomstig uit omroeporkesten als The Skymasters en het Metropole Orkest. De muziek van dat orkest - Meutgeert is de laatste om dat te ontkennen - was ook tamelijk conventioneel.

,,Met The New Concert Big Band, en nu dus met het Jazz Orchestra of The Concertgebouw, beperken we ons doelbewust niet tot het verleden'', zegt hij enthousiast. ,,De meeste musici zijn getalenteerde jonge honden. En om niet altijd terug te hoeven grijpen op stukken van mijn hand, werken we vanaf het allereerste concert in 1996 met gastsolisten. Die brengen, als het even kan, hun eigen stukken mee. Die arrangeer ik dan voor het orkest en we voeren ze uit met de componist als belangrijkste solist.''

Het leuke van dat concept is dat de solisten uit letterlijk alle regionen van de jazz komen, en uit binnen- en buitenland. Roemruchte optredens waren die met de Amerikaanse stersaxofonist Lee Konitz en met de Nederlandse slagwerkers Han Bennink en John Engels. ,,Konitz wilde in eerste instantie geen compositie leveren. 'Doe maar een standard', zei die. Daar kan ik altijd mee uit de voeten. Uiteindelijk wist ik hem over te halen en stuurde hij een kort stukje op, een eigenzinnige cool-bewerking van 'All the things you are'.''

Over Han Bennink en John Engels vertelt hij: ,,Alletwee componeren ze niet. En ze weigerden van een partituur te spelen. 'Dat kunnen we niet', voerden ze eensgezind aan, terwijl ik zeker weet dat ze daar wél mee uit de voeten kunnen. Dat is overigens helemaal goed gekomen met een fantastisch duel tussen beide krachtpatsers.''

Samen met het optreden - in het Concertgebouw - met Joe Henderson ('die man blaast zó zachtjes, dat was voor ons als begeleidingsband heel lastig, maar we hebben er echt iets moois van gemaakt') koestert Meutgeert het concert met Bennink en Engels als absolute hoogtepunten van het vorige seizoen. Een recent optreden met klarinettist Michael Moore en trombonist Wolter Wierbos noemt hij een toppunt van het huidige seizoen, dat dit weekeinde zijn apotheose vindt in een driedaags festival in het Amsterdamse BIM-huis. Moore en Wierbos zijn opnieuw van de partij, alsmede een keur van solisten.

,,Waarnaar ik het meeste uitkijk?'' De orkestleider kijkt schuchter om zich heen en zegt dan, aarzelend: ,,Ik mag het misschien niet zeggen, maar het concert vanavond met saxofonist Bud Shank en pianist Misha Mengelberg, ja, daar ben ik zeer benieuwd naar. We hebben eerder met Misha gewerkt en dat was heel bijzonder. En nu met de legendarische Shank erbij..., ja, dat kan wel wat moois opleveren.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden