Ondernemers Hans van Wolde, Arie Boomsma en Debby van der Zande bij Op1.

Tv-ColumnMaaike Bos

Ondernemers zitten veel erger klem dan Op1 deed denken

De aimabele, eigengereide topchef Hans van Wolde komt woensdag op tv met zijn RTL-realityserie Brut, dromen onder grote druk. In twee jaar maakte hij zijn boerderijrestaurantdroom waar, zes dagen later moest hij dicht door corona. Hij was maandag een van de drie succesvolle ondernemers bij Op1 om te praten over de gevolgen van de verlengde lockdown.

Alsof het afgesproken was, hadden ze alledrie veerkrachtige verhalen en lichte noten. Soms denk je dan geïnspireerd: ah, zo kan het ook. Maar de drie stonden in schril contrast met de verhalen die onderzoeksjournalistiek platform Pointer (KRO-NCRV) over zzp’ers in de crisis bracht. Mensen met ToZo-uitkering maar zonder een gigantische buffer of tv-werk dat toch wel doorbetaalt.

Ja, Hans van Wolde, sportschoolondernemer Arie Boomsma en kledingwinkeleigenaar Debby van der Zande bij Op1 voelden de crisis zeker. De eerste had auto’s en een appartement verkocht en bakte nu een heleboel frieten. Hij was ook dankbaar dat hij meer tijd had om zijn zoon te leren kennen.

De tweede, Boomsma, ging het niet primair om klanten, maar om het bestrijden van de ‘bewegingsarmoede’ waaraan jaarlijks wereldwijd 5,3 miljoen mensen overlijden, zo noemde hij WHO-cijfers. Zijn concurrenten en hij zetten samen gratis trainingsvideo’s online.

De derde had gewoon haar kittige schouders gezet onder een online verkoopservice, want “veel mensen werken in loondienst met een vast inkomen en die hebben heus af en toe zin in iets nieuws.”

Veel zzp’ers weten écht geen creatieve draai meer te geven aan het gebrek aan klanten

Waarom koos Op1 deze selectie ondernemers, waardoor echte ellende een gevolg van ideeënloosheid en innovatie-armoede lijkt? Zet daar dan taxichauffeur Marko van Kesteren tegenover, die zijn dure koop-lease-auto moet afbetalen maar niemand meer te vervoeren heeft. Bij Pointer zie je hem langsgaan bij de noodlijdende restaurants waar hij normaal de gasten naartoe rijdt. Zij geven hem zelfs kratjes eten mee voor hem en zzp-lotgenoten. Schrijnend. Verhalen van hoop en inventiviteit zijn belangrijk, maar moeten niet de rauwe werkelijkheid bedekken met een laagje geruststelling.

Veel zzp’ers weten na negen maanden interen op hun buffers écht geen creatieve draai meer te geven aan het gebrek aan klanten. Volgens Pointer dreigen al bijna 65 duizend zzp’ers te moeten aankloppen bij schuldhulpverlening, die hun gemeente móet bieden. Nu blijkt bijna tweederde van alle gemeenten die schuldhulp niet op orde te hebben, ontdekte het programma.

Anna Gimbrère sprak advocaat Mandy van Brunschot die gezinnen onterecht op straat gezet zag. “Negentig procent van de ondernemers met schulden is verkeerd geadviseerd”, denkt ze. Gebrek aan gemeentelijke kennis en expertise maakt van de ondernemer met schulden uiteindelijk een privépersoon met nog veel grotere geld-, gezondheids- en gezinsproblemen.

Dit is de zoveelste kwestie van karig neoliberaal overheidsbeleid dat burgers niet helpt, maar knevelt in wantrouwen. Het bizarre verhaal van de uit Ethiopië gevluchte Yosef Tekeste-Yemane (29) bij Op1 was wel het toppunt daarvan. In Trouw had hij op 8 januari al zijn verhaal gedaan. De welbespraakte jongen probeert al 27 jaar Nederlander te worden en strijdt al dertien jaar na het generaal pardon om een paspoort. Zijn hoop is gevestigd op de verkiezingen. De mijne ook.

Vijf keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden