Uit de kastMaarten Asscher

‘On the Beach': De apocalyps als dagelijkse uitdaging

Beeld Jorgen Caris

De sociale afstand zorgt voor meer tijd om te lezen. Wat pakken we (opnieuw) uit de kast? Schrijver Maarten Asscher tipt ‘On the Beach’ van Nevil Shute.

Tot voor kort was ik een optimist, al moest ik me daarvoor af en toe forceren. Er is immers veel ellende in de wereld, waarvan je ook vroeger al wel aanvoelde dat er niet zomaar een oplossing voor bestaat. Toch leek optimisme me alleen al in moreel opzicht een plicht. Bovendien zijn pessimisten vaak vervelende mensen. Zeurkousen. Daar wilde ik natuurlijk niet bij horen.

In deze tijd van sociaal afstand nemen en quarantaine heb ik mij gerealiseerd dat er in mijn optimisme een flinke dosis sociale correctheid zat. Al die toevallige ontmoetingen en gesprekjes, op straat, in een winkel, waren evenzovele kleine oefeningen in optimisme. Ja, prima. Met jou ook? Uitstekend, dank je. Sinds een maand of twee mis ik die sociale duwtjes in de goede richting.

De omslag bespeurde ik tijdens een YouTube-gesprek met de schrijver Marcel Möring, die mij online interviewde over mijn roman ‘Een huis in Engeland’. Zijn slotvraag was hoe ik onder de huidige omstandigheden naar de literaire wereld en het boekenvak in Nederland kijk. Ik hoorde me tot mijn eigen verrassing zeggen: “Kortom, ik ben er eigenlijk nogal pessimistisch over... Het spijt me.”

Beeld Vintage

Atoomoorlog

Het boek dat perfect bij deze geestesgesteldheid past, en dat ik dezer weken met veel genoegen herlezen heb, is On the Beach van Nevil Shute. Gepubliceerd in 1957, maar spelend in 1963, vertelt deze roman het verhaal van een groep mensen aan de uiterste Zuidwestkust van Australië.

Op het noordelijk halfrond heeft een atoomoorlog plaatsgevonden die boven de evenaar een einde heeft gemaakt aan alle menselijk leven. De fallout daarvan zal hoogstens over een paar maanden ook het leven van de hoofdpersonen in Melbourne en omgeving wegvagen: marineofficier Peter Holmes, zijn vrouw Mary en hun baby. De levenslustige Moira Davidson. De voorgoed met zijn onderzeeër in Melbourne gestrande Ame­rikaanse duikbootkapitein Dwight Towers, en nog zo’n paar gewone mensen die in afwachting van het zekere noodlot leven.

En toch zorgen Holmes en zijn vrouw voor hun baby en richten ze hun tuin opnieuw in. Toch raken Moira Davidson en Dwight Towers innig met elkaar bevriend en kopen ze samen cadeautjes voor zijn kinderen, alsof die in het verre Connecticut waar hij vandaan komt nog steeds in leven zijn. Wanneer Towers Moira uiteindelijk kust, doet hij dat ‘mede namens’ zijn vrouw.

Ook in pessimistische, zelfs in apocalyptische tijden blijven mensen hun dagelijkse dingen doen. Misschien is optimisme nooit meer geweest dan dit: desondanks de dagelijkse dingen doen.

Maarten Asscher (1957) is schrijver. Hij werkte als uitgever, kunstambtenaar en boekverkoper. Dit jaar verscheen ‘Een huis in Engeland. Roman van een kleinzoon’.

Lees ook:

Maarten Asscher: Het Japanse lakdoosje van mijn oma zit vol herinneringen

In deze interviewrubriek vraagt de redactie van Trouw aan bekende én minder bekende mensen waar ze over dromen, overdag of ’s nachts. Vandaag: Maarten Asscher.

De beste coronaboeken moeten nog geschreven worden

Drie schrijvers presenteren een roman dan wel kroniek van het leven in quarantaine. Zijn ze misschien te vroeg al aan het schrijven gegaan?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden