Omstreden YouTubereus PewDiePie doet zijn reclameslogan in de ban

Felix Kjellberg, alias PewDiePie

Het begon zo onschuldig: met de leus ‘Abonneer je op PewDiePie’ probeerden volgers van YouTubevedette Felix Kjellberg zijn fanschare te vergroten. Maar nu ook terroristen met het zinnetje dwepen, neemt PewDiePie afstand van de reclamespreuk.

Het waren zijn laatste woorden voordat hij in twee moskeeën vijftig mensen doodde. “Onthoud het jongens”, riep de Australische schutter van de aanslagen in Christchurch, Nieuw-Zeeland, zes weken geleden tegen de kijkers van zijn livestream. “Abonneer je op PewDiePie.”

PewDiePie, het alias van de Zweedse Felix Kjellberg (29) die met het spelen van computerspelletjes, vlogs en komische animatiefilmpjes uitgroeide tot ’s werelds populairste YouTuber, nam met een tweet afstand van de terrorist en hield zich vervolgens stil. Maar nu rondgalmt dat ook de pleger van de aanslag op de synagoge in Californië zijn naam het afgelopen weekeinde noemde in een manifest, heeft Kjellberg spijt dat hij zijn mond niet eerder heeft opengetrokken.

De lol is eraf

In zijn nieuwste filmpje roept hij zijn fans op te stoppen met de ‘Sub-scribe to PewDiePie’-, oftewel ‘Abonneer je op PewDiePie’-beweging. Die leus bedacht zijn publiek om het aantal volgers van PewDiePie op te krikken, omdat Kjellberg zijn YouTubetroon vorig jaar dreigde te verliezen aan T-Series, het kanaal van India’s grootste muziek- en filmproductiemaatschappij.

Het zinnetje groeide uit tot een wereldwijd fenomeen, op het web en daarbuiten. Talloze grappige plaatjes met de slogan werden op internet verspreid, ontwerpers maakten kleding met de leus en collega-YouTubers legden geld neer om de tekst op reclamezuilen, tv en radio te laten zien en horen. Nog gekker: hackers kaapten printers van bedrijven om documenten met ‘Abonneer je op PewDiePie’ af te drukken.

Maar nu de spreuk door haatzaaiers is gekaapt is de lol eraf, vindt Kjellberg. “Dat mijn naam met zoiets verachtelijks wordt geassocieerd, heeft meer effect op me gehad dan ik tot nu heb laten zien”, zegt hij in zijn filmpje over de dader van de massamoorden in Nieuw-Zeeland. “Ik wilde het niet meteen aankaarten en nog meer aandacht genereren voor de terrorist. (...) Om het heel simpel te zeggen: ik wilde niet dat haat zou overwinnen. Het is duidelijk dat ik de ‘Abonneer je op PewDiePie’-beweging meteen had moeten stoppen.”

Racisme

Het is opvallend dat Kjellberg zo uitgebreid en serieus verantwoording aflegt op camera. Het Zweedse klikkanon is immers al vaker met extreemrechts geassocieerd. The Wall Street Journal maakte in 2017 een compilatie van PewDiePie’s meest provocerende video’s, die als ongevoelig, racistisch en antisemitisch werden omschreven en ertoe leidden dat Disney de langdurige samenwerking met PewDiePie verbrak.

Zo liet de internetster twee mannen in ruil voor vijf dollar een bord met de tekst ‘Dood aan alle joden’ omhooghouden en liet hij in een andere clip een als Jezus verklede man ‘Hitler deed niets verkeerd’ zeggen. Kjellberg maakte weliswaar excuses voor dit soort missers, maar hij deed ze af als entertainment, als humor op het randje. De kritiek dat hij zijn grotendeels jonge en beïnvloedbare publiek met zijn enorme podium naar radicaal rechts zou manoeuvreren, deed hij af als laster.

Ook na de schietpartij in Nieuw-Zeeland bleef het aanvankelijk bij een tweet. Twee weken na de aanslag zette hij nog een ‘grappige’ video online over zijn grote concurrent T-Series, die het Indiase Hooggerechtshof zo beledigend vond dat de clip in India werd geblokkeerd.

‘Een ironisch geintje’, verklaart Kjellberg opnieuw in zijn nieuwste video, iets dat hij betreurt. Maar met het in de ban doen van zijn reclameslogan blijft het niet bij woorden. “Laat het duidelijk zijn: ik ben geen racist. Ik steun geen enkele vorm van racisme of haat jegens wie dan ook.” En de strijd om de abonnee? Sinds kort is T-Series met 96 miljoen abonnees de grootste op YouTube, PewDiePie’s kanaal telt 95 miljoen volgers. Zou zijn mea culpa daar iets mee te maken hebben?

Lees ook:

Disney breekt met YouTube-ster na antisemitische video’s

Mediabedrijf Disney verbrak in 2017 de banden met PewDiePie, nadat hij de afgelopen maanden negen video’s publiceerde met antisemitische ‘grappen’ en nazistische afbeeldingen.

Vlogger in opspraak voor grap in Japans ‘zelfmoordbos’

YouTuber Logan Paul moest vorig jaar zijn excuses aanbieden nadat hij in een video grapte over een Japanse man die zich had opgehangen in een bos.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden