Kinderboekenweekgeschenk

Omstreden keuze voor Australisch duo moet Kinderboekenweek tot verkoopsucces maken

Illustrator Terry Denton en auteur Andy Griffiths gaan samen het nieuwe Kinderboekenweekgeschenk maken. Beeld Maikel Thijssen
Illustrator Terry Denton en auteur Andy Griffiths gaan samen het nieuwe Kinderboekenweekgeschenk maken.Beeld Maikel Thijssen

Een populair Australisch kunstenaarsduo gaat het Kinderboekenweekgeschenk 2022 maken. Zonde van al het Nederlandse talent, vinden critici. Maar de oplage van het geschenk daalt, dus er moet iets gebeuren.

Sander Becker

Ophef in de kinderliteratuur. Diverse Nederlandse auteurs en illustratoren zijn boos omdat het Kinderboekenweekgeschenk volgend jaar voor het eerst in de 68-jarige geschiedenis gemaakt zal worden door buitenlanders. De Australische auteur Andy Griffiths en zijn illustrator Terry Denton komen met een nieuw deel van hun razend populaire reeks De waanzinnige boomhut, te vertalen door Edward van de Vendel.

Een jammerlijke keuze, zeggen schrijvers als Hans Hagen, Dolf Verroen en Ted van Lieshout op de sociale media. Hebben we zelf niet genoeg talent in huis? Enkele gepikeerde illustratoren stuurden een open brief aan de verantwoordelijke organisatie, de stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB). De portee: schandalig om onze eigen makers zomaar aan de kant te schuiven. Verschillende auteurs schreven deze week een iets mildere brief waarin ze oproepen tot een gesprek met de CPNB – en dat gaat er inderdaad op zeer korte termijn komen.

Een breuk met de traditie

Kinderboekenspecialist en Trouw-recensent Bas Maliepaard kan zich vinden in de kritiek. “Het schrijven van het Kinderboekenweekgeschenk is een prestigieuze opdracht waarmee auteurs hun werk geweldig voor het voetlicht kunnen brengen. Samen met de Gouden Griffel was dit het laatste bastion dat nog exclusief aan Nederlandse makers was voorbehouden. Ik vind het zonde om met die traditie te breken.”

CPNB-directeur Eveline Aendekerk begrijpt de teleurstelling. “Dit hadden we zien aankomen”, zegt ze. “Toch hebben we deze strategische keuze bewust gemaakt. De CPNB is in de eerste plaats een marketingbureau. De uitgevers, de boekhandel en de bibliotheken zijn onze broodheren. Ons primaire doel met het geschenk is: mensen inspireren om massaal naar de boekwinkel te rennen en een kinderboek te kopen.”

‘Alle kinderen willen dit geschenk straks hebben’

Dat lukt steeds minder goed. De oplage van het Kinderboekenweekgeschenk is de afgelopen tien jaar met een kwart gedaald, van 423.000 in 2011 naar 323.000 dit jaar, en er blijft wel eens een voorraad over. Ontlezing, het verdwijnen van boekwinkels, het is op zich allemaal verklaarbaar. Maar de CPNB wil niet lijdzaam toezien en zoekt naar een antwoord.

De geliefde boomhutreeks zal enorm helpen, verwacht de directeur. Álle kinderen willen straks de speciale Kinderboekenweekeditie bemachtigen. Je krijgt hem gratis bij aanschaf van een Nederlandstalig kinderboek, begin oktober volgend jaar. Volgens Aendekerk zal het storm lopen. “De twee Australische makers brengen echt álle kinderen op de been, ook degenen die maar heel weinig lezen. En dat laatste is belangrijk, zeker in tijden waarin leesachterstanden alleen maar groter worden.”

Focus op de vertaler

Van de toeloop zullen alle Nederlandse schrijvers en illustratoren profiteren, voorspelt ze. “Want de boekhandel stalt hún boeken straks mooi uit waardoor ze grif over de toonbank gaan. Zo’n booster kan iedereen, zeker in coronatijd, goed gebruiken.” Naast kritiek krijgt de CPNB daarom ook steun, niet alleen van boekhandelaren, ouders en kinderen, maar ook van schrijvers en illustratoren.

Uiteraard had de CPNB ook kunnen kiezen voor een Nederlands bestsellerkanon. Maar de twee Australiërs zijn echt van de buitencategorie. In Nederland komen maar een paar auteurs bij hen in de buurt, zoals Paul van Loon, Tosca Menten, Jozua Douglas en Jochem Myjer, en die eerste drie zijn al een keer aan de beurt geweest. En de vertaler is natuurlijk wél Nederlands, een ‘fijne bijvangst’, aldus Aendekerk. “We kunnen eindelijk eens de focus leggen op de vertaler. Vertalers worden vaak vergeten, terwijl ze zo belangrijk zijn.”

Maar toch... Gaat die mooie traditie van een Nederlandse Kinderboekenweekauteur nu voorgoed bij het grofvuil? Absoluut niet, verzekert de directeur. “In 2001 klonk soortgelijke kritiek toen Salman Rushdie het volwassen Boekenweekgeschenk mocht schrijven, als eerste buitenlander in zeventig jaar. Wij vinden dat we ons in de Kinderboekenweek na 68 jaar ook een keer zo’n uitstapje mogen permitteren. Echt, we gaan er geen jaarlijkse gewoonte van maken.”

Lees ook:

Ook in de Kinderboekenweek is de homoseksuele schrijver Pim Lammers op sommige scholen niet welkom

Twee basisscholen weigerden hem te ontvangen tijdens de afgelopen Kinderboekenweek, omdat hij schrijft over seksuele diversiteit en gender. Die thema’s moet je júist met kinderen bespreken, vindt Pim Lammers.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden