Swipen & klikkenKelli van der Waals

Om uit te vogelen wie je bent, heb je levensecht en ongedwongen sociaal contact nodig

En zo zaten we samen alweer diep in een eenzame november. In een pandemie, met zware wolken in de lucht, de takken kaal en medemenselijk contact op maanden ­afstand. Op dit soort dagen zet ik de deur van mijn eenmanskantoortje wijd open om te kunnen horen dat er anderen door de gangen lopen. En ik leg mijn telefoon wat dichter bij, heel dichtbij. Tussen mezelf en mijn toetsenbord in.

In dat apparaatje zitten namelijk levenslijntjes naar buiten, vormen van digitaal ­sociaal contact. Bellen, WhatsApp, Twitter, Instagram: andere mensen, die hetzelfde meemaken. Al is het van de laatste twee de vraag of ze november niet juist nóg eenzamer maken. Want erachter zitten bedrijven die geld verdienen door jou als manipuleerbaar object te verkopen aan adverteerders en dat manipuleren lukt beter als je een beetje verdrietig bent. Jaron Lanier legt dat uit in zijn tien argumenten om je sociale media-accounts nu meteen te verwijderen. Wie een beetje verslaafd is aan sociale media, schrijft Lanier, is niet alleen in de ban van de hoogtepunten, maar van het duizelingwekkende verschil tussen de hoogte- en dieptepunten.

Zo’n armoedig substituut voor warm menselijk contact gaat geen novemberse eenzaamheid tegen. Al helemaal niet voor jongeren en studenten, bedreven als ze mogen zijn met hun kille apparaatjes. Zij zitten in hun jaren van uitproberen en identiteitsvorming. Om jezelf te ontwikkelen tot volwassene, uit te vogelen wie je bent en met wie je wilt zijn, heb je sociaal contact nodig – levensecht en ongedwongen. Daar worden ze al negen maanden in beperkt, een behoorlijke hap uit een studietijd van vier jaar.

Een moeilijke afweging

In de heersende frustratie over hun aandeel in de verspreiding van het virus wordt dat volgens mij weleens vergeten. Zo zei een rechtstheoreticus dit weekend nog in NRC Handelsblad dat hij het als eerste inenten van jongeren (ter bescherming van ouderen, uiteindelijk) ‘een moeilijke morele afweging’ vindt. “Zeker omdat sommige jonge mensen door hun eigen schuld besmet ­raken op bijvoorbeeld feestjes.”

Konden ze niet gewoon zoomen? Instagrammen in plaats van elkaar live aanschouwen? Je twintigersjaren worden gezien als een playground for life, schrijft Elizabeth ­Segran in ‘The Rocket Years’, een recent boek over deze levensfase. Die speelruimte is erg belangrijk, want terwijl je aanmoddert (door nieuwe steden te ontdekken, de verkeerde mensen te daten en verschillende banen uit te proberen) bepaal je ongemerkt je verdere levenspad. Hoe gezond je gaat zijn, bijvoorbeeld, of je kans op een gelukkig huwelijk. Niet behoorlijk aan kunnen modderen zal een groot effect hebben op de verdere levens van de huidige twintigers.

Ook op dat van dertigers die hun dating-leven grotendeels moesten pauzeren, schreef Segran deze week in een artikel voor het Amerikaanse Vox. Simpelweg omdat de mogelijkheid tot socialiseren zo is ingeperkt: het is moeilijk geworden iemand op informele wijze te ontmoeten. “Singles beginnen zich zorgen te maken wat voor ­domino-effect dit op hun leven zal hebben, en of hun wens een gezin te starten hierdoor niet ontspoort.” Het schijnt zelfs dat datingapps minder worden gebruikt. Omdat er minder vraag is naar vluchtige seksuele contacten, maar ook omdat het moeilijk is een nieuwe relatie op gang te houden met beperkte gelegenheid tot fysiek ervaringen, zoals samen uit eten gaan). Een gedegen sociaal leven is niet bij elkaar te swipen.

Swipen & klikken - alle columns van Kelli van der Waals vind je hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden