null Beeld

Tv-column

Oekraïne-lol valt nog rauw op de gespannen maag

Maaike Bos

De NOS heeft het ‘maar’ gemakkelijk, zeg ik met een compliment. De nieuwsorganisatie kent zijn hoofdtaak en voert die sterk en breed uit. Doet constant verslag van de laatste oorlogsontwikkelingen in Oekraïne. Werkt allerlei invalshoeken uit: over strategie, sancties en vluchtelingenstromen, en had ervaren correspondenten in Kiev en het veel oostelijkere Pavlograd. Nadat Kees van Dam in Kiev was geschrokken van een harde knal vlakbij, vond de NOS zelfs een momentje om te rectificeren: het bleek een vallende container te zijn geweest.

In Moskou zien we nu de welbespraakte, overtuigende correspondent Iris de Graaf (1991), die Russische voorouders heeft. Een aanwinst; zij weet wat jonge Russen denken en volgt de sociale media ook. “Niemand hier wil deze oorlog”, nuanceert ze het beeld van Rusland als vijand.

De NOS en Nieuwsuur dus, die doen ‘gewoon’ keihard hun werk en daarvoor hulde. Maar: die hoeven niet te piekeren over welke kwinkslag bij de verslaggeving nog acceptabel is. Je zult deze week maar een satirische nieuwsshow zijn.

Humor is een verwerkingsmechanisme, maar dan moet er wel een moment ‘om iets te verwerken’ zijn gekomen. Nu raast alles nog door, zien we op een video een Oekraïense vader hartverscheurend afscheid nemen van zijn dochtertje voor hij naar het front gaat. Of horen we in een geluidsfragment de dertien grenswachters van Slangeneiland “Krijg de klere” zeggen tegen een Russisch marineschip, om daarna gedood te worden. Ik ben niet de enige die te midden van dat verse verdriet de Oekraïne-lol nog wat vroeg vindt.

‘Moet je met een gasmasker over straat’

Test maar eens uit hoe deze grap van Peter Pannekoek uit Dit was het nieuws (AvroTros) valt: “Oorlog is wel het láátste waar we zin in hebben. Zijn we net van het mondkapje af, moet je met een gasmasker over straat, Dát zit pas kut.” Tja, provocerend, vrij, met begrip van twee jaar pandemie. Maar ‘er geen zin in hebben’ klinkt net zo decadent als de Italianen en Belgen die hun luxegoederen en diamanten wilden uitzonderen van de handelssancties.

Nee, dan de redactie van Arjen Lubachs nieuwe dagelijkse satire-programma De avondshow (VPRO). Die kon haar eerder bedachte, spitsvondige rubriekjes vol trivialiteiten zo de Dnjepr in mieteren, en stortte zich op het gepraat rond deze oorlog.

Elk grapje ligt op een precisieweegschaal, dat is het moeilijke. Het moet niet te irrelevant zijn (al moet ik al lachen zodra gast Ronald Goedemondt zijn mond open doet) maar ook niet te grappig over relevante zaken. Bij een onderwerp als ‘hoe eet je een Bossche bol zonder als ontplofte slagroomsoes te eindigen’, zapt je aandacht meteen weg. Daarentegen historicus Maarten van Rossem in zijn hemd zetten omdat hij zo stellig had beweerd dat een invasie er niet zou komen, dat is geestig. Er zijn al zoveel mannen die alles zeker weten.

Bij Jinek (RTL) donderdag erkende terrorisme-expert Beatrice de Graaf simpelweg dat ze het meest radicale scenario niet had zien aankomen. Daarna legde ze haarfijn uit hoe we Poetin uit al zijn eigen speeches kunnen begrijpen: als iemand gedreven door ideologie van een heilig Rusland met zichzelf als de verlosser van het Slavische volk, dat zijn hart heeft in: Kiev. De moeite waard om terug te kijken, dit had ik elders nog niet gehoord. Voor grappen erover krijgt De avondshow gelukkig tot maandag wat extra denktijd.

Vijf keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden