Oekraïense vechtersbazen zorgen voor toevallige renaissancekunst

Een vechtpartij tussen Oekraïense parlementsleden in april van dit jaar.Beeld afp

Een foto van een stel vechtende Oekraïense parlementsleden. Voor de fan van de democratie en nationale stabiliteit een doorn in het oog. Maar voor de fervente kunstliefhebber met een getraind oog kan er achter die gevechten een waar kunstwerk schuilen. Zelfs een die gelijkenissen vertoont met schilderijen uit de renaissance.

Het zou zomaar werk van de hand van Leonardo da Vinci kunnen zijn. Hij zei het niet, maar wat kunstenaar John Harvey gisteren over de onderstaande foto twitterde komt aardig in de buurt. "Deze foto heeft net zo'n goede compositie als werken uit de renaissance", schreef Harvey over de foto van Valentyn Ogirenko. En die overeenkomst viel in de smaak. Zijn tweet werd bijna veertienduizend keer gedeeld.

Dat Ogirenko's foto gelijkenissen heeft met schilderijen van Boticelli, Rafaël Santi en Michelangelo heeft alles te maken met wat de Fibonacci-spiraal wordt genoemd. Deze spiraal gebruikten kunstenaars uit de vijftiende en zestiende eeuw om de ideale, of volgens sommigen zelfs goddelijke, verhoudingen te creëren. Bij het tekenen van de spiraal wordt een getallenreeks gebruikt die begint met 0 en 1. Elk volgende getal is een som van de twee voorgaande getallen. Als dit vertaald wordt naar een kunstwerk betekent dit dat elke gebeurtenis op de lijn van de spiraal zich exponentieel uitbreidt. Eindresultaat: een biologisch aangenaam kunstwerk om naar te kijken.

Ogirenko ging met het bepalen van zijn compositie natuurlijk niet zo gedetailleerd te werk als de grote meesters. Maar de toevalligheid van zaken maakt de foto extra speciaal, zegt kunstredacteur Ben Beaumont-Thomas van The Guardian. Niet alleen breidt het gevecht in zijn foto zich exponentieel uit, er is nog veel meer dat herinnert aan werken uit dat tijdperk. Beaumont-Thomas: "De handen die bij de rand van de foto naar binnen kruipen geven het een vreemde renaissancistische kwaliteit: in dat soort schilderijen spelen handen een grote rol. Ze smeken, bidden en reiken constant naar het goddelijke."

Een bekend voorbeeld van handen die een grote rol spelen is Michelangelo's 'schepping van Adam'. In deze muurschildering begint de Fibonacci-spiraal bij de aanraking van de vingers van God en Adam. Maar waar Ogirenko met een druk op de knop zijn renaissancistische compositie gereed had, deed de Italiaanse kunstschilder er vier jaar over om de complete muurschildering in de Sixtijnse Kapel af te krijgen.

De schepping van Adam van Michelangelo geschilderd op de Sixtijnse kapel.Beeld goldennumber.net

Ogirenko is overigens niet de enige fotograaf die toevallig renaissancistische foto's schiet. Op Twitter circuleren nu meer voorbeelden. Bij de onderstaande foto begint de spiraal bij het hart van voetballer Frank Lampard en breidt het zich exponentieel uit. Maar ook de gloed op Lampards gezicht herinnert aan de werken van de meesters van toen, zegt kunstredacteur Beaumont-Thomas.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden