Singer-songwriter Curtis Harding treedt op tijdens de eerste dag van het festival North Sea Jazz in Ahoy Rotterdam.

Recensie North Sea Jazz

North Sea Jazz gaat op de duurzame tour. En niet alleen met muziek

Singer-songwriter Curtis Harding treedt op tijdens de eerste dag van het festival North Sea Jazz in Ahoy Rotterdam. Beeld ANP

North Sea Jazz Festival
12- 14 juli Ahoy Rotterdam
★★★★☆

Spelen ze nou? Het kwartet van pianist Rembrandt Frerichs zet een nummer zo zacht in, dat omgevingsgeluid de band overstemt. Langzaam, tussen het piepen van de deur, het openklikken van een blikje en de discussie van verdwaalde festivalgangers, komt de muziek opzetten. Indrukwekkende muziek, dusdanig ingetogen dat ze op een druk festival als North Sea Jazz misplaatst lijkt. Maar toch krijgt die verstilling het publiek in de greep en overtuigt Frerichs’ band velen. Behalve die binnenvallende, keihard telefonerende man dan.

Gebruikelijke taferelen op North Sea, waar overgangen tussen concerten vaak levensgroot zijn. In de ene zaal staat het geluid zo hard dat het publiek gerust hardop een gesprek kan voeren. In een andere zaal is zelfs een kuchje storend. Al jarenlang herbergt het festival zulke contrasten. Toch is er deze editie iets veranderd. Bij binnenkomst vallen, op het nog nagenoeg lege en na een hoosbui langzaam opdrogende festivalterrein, de recycle-afvalbakken op. Eindelijk heeft de aanhoudende klacht gehoor gekregen dat een festival als North Sea Jazz met al dat weggesmeten plastic een jaarlijks terugkerende milieuramp was en is nu goddank voor duurzaamheid gekozen.

Traditie als waardevolle bron

Die maatschappelijke tendens komt in zekere zin ook tot uiting in de muziek. Dit is blijkbaar geen tijd om radicaal afstand te nemen van vorige generaties. Anders dan voorheen zien de meeste jonge musici de traditie juist als een waardevolle bron, waarop ze liever voortbouwen dan ermee te breken. Zanger Jose James bracht bijvoorbeeld een ode aan de grote soulzanger Bill Withers. Hij deed dat in stijl, al haalde het begeleidende Noordpool Orkest vooral de zoete honing in James’ stemgeluid op en niet de rokerige whisky. Menigeen, zoals de verbluffende Cubaanse drummer Dafnis Prieto en de even indrukwekkende Chileense saxofonist Melissa Aldana, droegen hun composities op aan hun leermeesters. Zelfs een spannende band als het Zweeds-Noorse trio Rymden, dat duidelijk vernieuwing zoekt, put even nadrukkelijk uit het verleden.

Daartegenover staat dat soms muziek nieuw wordt genoemd die dat niet per se is. Saxofonist Braxton Cook noemt zijn muziek ‘future jazz’, maar doet toch weinig meer dan uiteenlopende oude stijlen samenvoegen. Maar goed, mengen is de mode en toonaangevend in die trend is artist-in-residence, toetsenist Robert Glasper. Hij speelt bijvoorbeeld muziek van de legendarische jazzsaxofonist John Coltrane, maar dan voorzien van een hiphopbeat. Sly5thAve werkt dan juist weer hiphopklassiekers om tot orkestjazz. Verfijnd is het niet, maar vaak wel lekker en zeker effectief.

Publiekshartendief

Goed mixen is altijd een kwestie van doseren. De briljante pianist Christian Sands kruidt zijn in gospel doordrenkte jazz met slechts een vleugje hiphop, maar het maakt zijn muziek fris. Sands was een van de jonge talenten die het publiekshart onmiddellijk stal. Ook het adembenemende Mixmonk en saxofonist Maarten Hogenhuis, die de jaarlijkse compositieopdracht fraai invulde, wonnen met hun optredens ongetwijfeld nieuwe fans. Dat is een mooie ontwikkeling op North Sea, die al eerder heeft ingezet. Zelfs de onbekende acts staan zelden nog voor een slecht gevulde zaal.

Doordat de verschillende muzikale stijlen die op het festival zijn vertegenwoordigd, naar elkaar toegroeien, neemt voor de bezoeker ook de onvoorspelbaarheid toe. Druk is het op North Sea altijd, maar soms staat voor een zaal onverwacht een gigantisch lange rij en is het bij andere optredens veel rustiger dan gedacht. Dat komt ook omdat de organisatie dit jaar prettig veel ruimte gaf aan onvoorspelbare projecten. Op vrijdag streek saxofonist en componist John Zorn neer voor een concertmarathon waarbij hij liefst veertien verschillende bezettingen in stelling bracht. Minstens zo mooi was de noviteit op zaterdag: negen gelegenheidsduo’s speelden in de kleinste zaal. Niemand wist wat te verwachten, sommige van de musici kenden elkaar zelfs niet. Het bleek een gouden greep, die precies liet zien waar jazz om draait. Zo was het duo van saxofonist Ben van Gelder en pianist Aaron Parks vanaf de eerste seconde raak. Voor pianist Kris Davis en trompettist Ambrose Akinmusire was de muziek juist keihard werken, maar met geniale momenten.

Oude namen

De durf om de onzekerheid als vertrekpunt te nemen, staat haaks op wat tijdens North Sea in de grote zalen gebeurt. Daar is elke noot op voorhand eindeloos gerepeteerd. Opmerkelijk was dat de programmeurs veel oude namen hadden gekozen: Joe Jackson, Jamie Cullum, Macy Gray en Toto. Ze stelden niet teleur. Elke hit werd vanaf de eerste tel volop meegezongen. Soms tot verbazing van de artiest zelf, zoals Joe Jackson, die fijntjes opmerkte dat hij de dag tevoren in Dresden voor slechts tweehonderdvijftig bezoekers stond. Veertig jaar zitten tussen zijn eerste plaat en het nieuwe materiaal, dat gelukkig eenzelfde energie heeft.

Ook de oude jazzsaxofonisten Houston Person en Gary Bartz bleken opvallend houdbaar. Bartz speelde vijftig jaar oud materiaal dat perfect in het nu paste, omdat het talloze stijlen bij elkaar bracht. Zo mooi dat North Sea die duurzaamheid zag.

Lees ook: 

Robert Glasper brengt muzikale werelden bij elkaar en dat is perfect voor North Sea Jazz

Begenadigd jazzpianist Robert Glasper, artist-in-residence op North Sea Jazz, haat hokjes. Het maatpak van de jazz ervaart hij als een keurslijf. ‘Jazz is verworden tot een dresscode’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden