Review

North Sea Jazz Festival-artiesten op cd

De jonge Amerikaanse saxofonist James Carter heeft zich in het verleden vooral laten kennen als een 'blower', iemand die een stuk begint om er op z'n vroegst pas een halfuur later een eind aan te breien. In die tussentijd heeft hij de luisteraar gevoerd langs diepe dalen en pieken met adembenemende vergezichten, vlakke prairies en van leven krioelende oerwouden.

Aan lef ontbreekt het Carter ook op zijn twee laatste uitgebrachte cd's, CHASIN' THE GYPSY (Atlantic 7567-83304-2) en LAYIN IN THE CUT (Atlantic 7567-83305-2) niet. Nog altijd heeft hij adem voor tien, maar de begrippen afwisseling en veelzijdigheid heeft hij inmiddels ook in zijn vocabulaire opgenomen. Op 'Chasin' The Gypsy' zoekt Carter inderdaad de 'zigeuner' in zichzelf. Bijgestaan door een band met onder meer akoestische gitaar, viool en accordeon, vindt hij wat hij zoekt. En dat op diverse saxen, waaronder de exotisch, ergens tussen de alt en sopraan klinkende 'f mezzo'-saxofoon.

Met bijdragen van twee gitaristen (onder wie Marc Ribot) en basgitarist Jamaladeen Tacuma zal het niemand verbazen dat 'Layin In The Cut' een stuk funkier is. Opnieuw weet Carter te verbazen met zijn verbluffende spel. Klinkt hij op het andere album als een onvermoeibare wereldreiziger, op deze cd klinkt hij als de sax-verpersoonlijking van de funk. Van de musici op de plaat, speelt alleen Tacuma zaterdag op het festival in James Carter's Electric Quintet.

Carters landgenoot David S. Ware beperkt zich strikt tot de tenorsax. Als je Ware mag geloven, speelt hij freejazz. Als dat waar zou zijn, zou zijn muziek op een klein label verschijnen en niet op het wereldwijd opererende Columbia. Op SURRENDERED (CK 63816) toont Ware zich net als Carter een geweldenaar op zijn saxofoon, een blower die een verbluffende techniek koppelt aan een nimmer aflatende stroom aan ideeën. Freejazz wordt zijn muziek nooit, hoezeer hij zich ook laat gaan. Daarvoor is de bedding te melodieus en te pakkend. Op de plaat en live (vrijdag).

Van de trompettisten op het festival is vooral Wynton Marsalis een geweldenaar. Wat te denken van de zeven cd's tellende box LIVE AT THE VILLAGE VANGUARD (497647 2) die in de Nederlandse uitgave vergezeld wordt van een (korte) achtste cd? Opgenomen tussen 1990 en 1995, is de serie opgezet als een week van het Wynton Marsalis Septet in de Village Vanguard, de bekende jazzclub in New York. Iedere cd heeft een eigen accent. Op maandag (eerste cd) ligt de nadruk op de blues, de woensdag worden vooral standards gespeeld, zaterdag opent de set met een veertig minuten durende versie van Marsalis' 'Citi Movement'. Zondag speelt de trompettist een maar liefst uur durende versie van 'In the Sweet Embrace Of Life'. Opzienbarend is het allemaal niet, maar wel van hoge kwaliteit. Vrijdag geeft Marsalis met het Lincoln Jazz Orchestra twee concerten.

Spannender klinkt Marsalis' collega Terence Blanchard op WANDERING MOON (Sony SK 89111), ook omdat de muziek minder voorspelbaar is; al is de bezetting ook een septet. Grappige bijkomstigheid is dat Wyntons broer Branford tenorsax speelt. Een teken van kwaliteit is ook dat de grote Dave Holland de contrabas bespeelt. Samen met drummer en pianist legt hij een stevige basis voor de plezierig jazzy excursies. Holland speelt met zijn eigen groep vrijdag, Blanchard een dag later.

Een teleurstelling is MOMENT TO MOMENT (Verve 543 540-2) van trompettist Roy Hargrove. Veel collega's gingen hem voor, maar deze plaat 'with strings' is zelfs in de late uurtjes te glad. Hargrove bezit een fraai geluid, maar met die strijkersachtergrond wordt het wat al te zoet. Het Hargrove Quintet speelt zaterdag (met het Metropole Orchestra) en zondag (met als gast organist Jack McDuff).

Opnieuw aanwezig op het festival is de jonge violiste Regina Carter. Op haar eind september op Verve te verschijnen album MOTOR CITY MOMENTS bestrijkt zij opnieuw het hele jazzspectrum. Helaas, zou je moeten constateren, want zo krijgt ze geen duidelijk gezicht. Naast oudjes van Thad Jones, Marvin Gaye, Milt Jackson en Stevie Wonder (om de belangrijkste te noemen) speelt ze slechts één eigen stuk: 'Forever February', een ingetogen werkje dat goed laat horen hoe aardig Carter strijkt. Waren alle nummers maar zo. Een voorproefje geeft ze zaterdag.

Een première in Den Haag is het optreden zaterdag van de Chileense zangeres Claudia Acuña. Op haar eerste album WIND FROM THE SOUTH (Verve 543 521-2) blijkt Acuña een uitstekende zangeres. Ze heeft een fraaie dictie en, hoewel ze nog niet zo lang in de VS woont, een behoorlijk Amerikaans accent. Van haar Chileense verleden valt nauwelijks iets te merken - ook niet in de liedjes die zij in het Spaans zingt.

Jazz en blues, Wynton Marsalis toonde het hierboven al aan, hebben veel met elkaar van doen. B.B. King is dan ook vaste gast op het North Sea Jazz Festival. Zaterdag is hij opnieuw van de partij. Helaas niet met collegagitarist Eric Clapton, met wie hij zijn laatste plaat RIDING WITH THE KING maakte. Naar verluidt noemde Clapton eens B.B. King iemand met wie hij graag nog eens een plaat wilde maken. King hoorde ervan en ze doken samen de studio in. Wie de blues heeft of wie die blues wil hebben, wie een fan is van B.B. King of juist van Eric Clapton, geen van hen kan zich een buil vallen aan 'Riding With The King'.

Het 'hebben van de blues' betekent voor iedereen wat anders. Voor de Nederlandse pianist Mike DelFerro betekent het een duik in de operamelodieën, waarmee hij als zoon van een operazanger opgroeide. Voor zijn cd BELCANTO dook de pianist in deuntjes uit opera's van Verdi, Puccini, Verdi en anderen, deuntjes die iedereen direct mee kan zingen, maar die DelFerro met zijn trio herhaaldelijk zodanige ingenieuze wendingen weet te geven dat zelfs operahaters de kans krijgen ervan te genieten. Zondag kan dat opnieuw.

Eerder dit jaar maakte toetsenist Michiel Borstlap een tournee met de Amerikaanse basgitarist Jimmy Haslip. Opnamen van die tournee staan nu op de cd LIVELINE (Emarcy 159 111-2). Het resultaat mag er zijn. De cd bevat zes nummers vol lekker funky fusionjazz, die samen bijna vijf kwartier mogen duren. De melodieën krijgen de ruimte zich te ontwikkelen, de solisten (onder wie stertrompettist Eric Vloeimans) om hun solo's te laten ademen. Vrijdag krijgen ze opnieuw de ruimte.

Fusionjazz heette dertig jaar geleden nog gewoon jazzrock. De net zestig geworden slagwerker Pierre Courbois pionierde er toen mee. Hij viert zijn verjaardag met de cd UNSQUARE ROOTS (ESP CD 4000; distributie Calibre), waarop hij zijn vaste kwintet uitbreidt met vijf rietblazers. De laatste tien jaar vaart hij een gematigde koers met op bopleest geschoeide jazz. Echt traditioneel klinkt zijn muziek niet, daarvoor gebruikt hij te veel afwijkende maatsoorten. Voor 'Unsquare Roots' maakten anderen arrangementen van kwintetcomposities. Het zijn die arrangementen die dit album boven de middelmaat uittillen. Vooral die van Martin Fondse ('Révocation', met Maarten Ornsteins klarinet in een bijna 'klassiek' begin), en Niko Langenhuijsen ('Anything New?') springen eruit. Deze en andere arrangementen brengt Courbois' Double Kwintet zondagavond.

De jonge rietblazer Steven Kamperman staat pas aan het begin van zijn carrière, maar hij levert met zijn groep 1 Step 7 Seas met MEPHISTO (LLR 005) een meer dan volwassen productie. 'Mephisto' is een suite in twaalf delen, aanvankelijk geschreven als begeleiding bij het verhaal 'Mephisto leert jongleren' met beelden van Marijke Nielen, waarin het kwintet zich van zijn beste kant laat kennen. De composities zijn treffend en liggen in het verlengde van wat zich de afgelopen decennia als de 'Hollandse school' heeft ontwikkeld. De solo's, op hun beurt, zijn meeslepend (luister naar Paul Weilings basklarinet in 'Men in Circle' of naar Fernand de Williggens trombone in 'In Thoughts'). Of dat live ook lukt, merken we zondag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden