Beelden uit 'De Amazone'Beeld Renate Van Der Bas

Tv-columnRenate van der Bas

Niets is meer ver van je bed, of verjaard, want alles wordt vastgelegd op beeld

De eerste beelden van ‘De Amazone’ waren zalig. Warme mensen loom dommelend in een hangmat, bij het zachte ritme van een zoetgevooisde Braziliaan. Hemelse muziek in een wereld vol harmonie. Maar de dualiteit in ons bestaan is nooit ver weg. Een paar minuten later ervoer je als kijker letterlijk fysieke pijn, toen in datzelfde paradijs de kettingzagen brulden. In dertig jaar gegroeid, in twee minuten om. “Tering”, vloekte documentairemaakster Sandra Korstjens toen de boom viel. Maar de houthakker lachte. De wereld is dan misschien een longblaasje armer, híj 100 euro rijker. Hij mag toch ook eten?

Mensen een gezicht geven, begrijpen waarom ze doen wat ze doen: dat is het uitgangspunt van Korstjens, correspondent Latijns-Amerika voor onder andere RTL. Haar zondagse BNNVara-serie De Amazone gaat over de verwoestende houtkap, bosbranden, goudzoekers. sojaboeren en illegale cocaplukkers in dit grootste regenwoud van de wereld. Van zo’n aankondiging alleen schiet je al in de hoofdschuddende modus. En na de eerste aflevering blijft het hoofdje in beweging.

Bolsonaro

Want zie hoe Braziliaanse milieuactivisten helpen branden te blussen, om daarna zelf van die brandstichting beschuldigd te worden. Hoor zwetende Brazilianen zuchten dat het nu wel erg warm wordt, nu het Amazonewoud – de airco van Zuid-Amerika – krimpt. De houthakker die ook wel voelt dat hij niet goed bezig is. Maar Brazilië koos Bolsonaro, een president die de cijfers over de ontbossing aan z’n laars lapt en de houthakker geen strobreed in de weg legt.

Verfrissend dat we in Korstjens verslag als West-Europeaan vooralsnog buiten schot blijven, dwaalden mijn gedachten af, als altijd bereid de hand in eigen boezem te steken. Zoals: als ik karbonaadjes wil eten, moet ik tegen slachthuisscènes kunnen. Wil ik een iPhone hebben, dan moet ik beseffen dat er kinder- en slavenarbeid bestaat. Wil ik een parketvloer, dan moet ik bomen kunnen zien vallen. Alles wordt vastgelegd op beeld, vluchten kan niet meer.

Hoe zou Nederland met het woud omgaan?

Ik dacht ook: hoe zouden wij Nederlanders met dat grote woud omgaan, als het van ons was? Wij die sinds 1990 op onze eigen kaalgekapte snipper allerlei dierenpopulaties met de helft verstikstoft hebben. Stel dat een Braziliaanse tv-ploeg nu bij ons komt filmen, dan zagen we die Zuid-Amerikanen vast ook hoofdschudden.

Voor wie graag over alles maalt, is ook ‘Mondo’ van zaterdag een terugkijktip. Nadia Moussaid laat hierin kunstenaars hun visie op de wereld geven. Dit weekeinde was ‘ons’ koloniale verleden in Nederlands-Indië het grote thema. Onterecht heimwee naar de tempo doeloe werd definitief ten grave gedragen door schrijvers als Adriaan van Dis en Marion Bloem, en de witte kijk op de geschiedenis rood en zwart ingekleurd door een fotoverzameling van acteur Thom Hoffman. Het was veel te veel voor een klein uurtje, maar toch had deze Mondo de sfeer van een tv-mijlpaal richting de abolitie van het witte superioriteitsdenken.

Of je denkt: kleine programma’s voor grote tobbers. De winnaars dit tv-weekend waren gewoon ‘Wie is de Mol’, ‘The Voice of Holland’ en ‘Boer zoekt Vrouw’. Al stonden alle kijkcijfers wat onder druk, vast vanwege het carnaval. Zwaar weer of niet, we feesten door.

Vier keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden