Reizen

Niet de grote toeristenattracties, maar de verborgen pareltjes maken Accra aantrekkelijk

Ghana, Fort Elmina Beeld Hollandse Hoogte / Eric Brinkhorst

Journalist Lenneke van der Burg reisde via de Ghanese hoofdstad Accra langs slavenforten die lange tijd door Nederlanders werden bestierd. Fort Elmina heeft nog steeds een Nederlandse buurt.

Je kúnt wel dingen plannen in Ghana. Je neemt je bijvoorbeeld voor om de rondleiding in Jamestown te doen, een van de oudste buurten van de hoofdstad Accra. Daar zou je sporen van het koloniale verleden van Ghana kunnen bekijken: de beroemde vuurtoren, authentieke marktjes, vissersboten. Ruim op tijd spreek je af voor een lunch in het hippe Jamestown café. Je geeft je bestelling door: pindasoep en bonen met gebakken banaan en gefrituurde yams. Je geniet van de Ghanese highlife-muziek, het verkoelende zeewindje en het gezelschap.

Maar de tijd tikt door. Je loopt eens naar boven. Prachtig uitzicht op zee. Je loopt eens rond in de bijbehorende expositieruimtes. Je probeert niet op de klok te kijken. Je tafelgenoot die al langer in Accra is, wijst je terecht: “Wat is het probleem? Je zit hier toch goed?” Pas als duidelijk is dat je de rondleiding echt niet meer gaat halen, ontspan je. Vrij snel daarna komt het eten. Het is heerlijk. Natuurlijk, denk je, alles wordt zorgvuldig vers bereid. “That’s Ghana for you”, zeggen ze hier. Het loopt vaak anders dan je van tevoren hebt bedacht.

Stil van

Al rondslenterend stuiten we op Ussher fort. Het fort is in 1649 door de West-Indische Compagnie gebouwd als handelspost voor de goudhandel en later gebruikt als slavenfort. De deur zit op slot, het gebouw oogt verlaten. Maar er roept iemand. De bewaker vraagt ons te wachten. We lopen er helemaal alleen. “Het is een sad story”, zegt hij. En dat is het. Zijn verhaal komt binnen, misschien wel juist door de vervallen staat van het complex. De desolate ruimtes waar de muurschilderingen nog zichtbaar zijn. We worden er stil van. We zien hoe de slaven op de schepen werden vervoerd: zij aan zij, onder en boven elkaar. Velen stierven tijdens het vervoer. Een originele ketting waarmee de slaven werden vastgebonden, hangt erbij.

Vissersboten in Jamestown Beeld David Stanley

De bewaker wijst ons de marktplaats waar de vrouwen zich elke dag verzamelden. Boven stond de gouverneur. Zo koos hij een vrouw voor de nacht. Later bezoeken we nog een ander van de 76 slavenforten langs de kust, het volledig gereconstrueerde Nederlandse fort Elmina. Hetzelfde verhaal. De gids vertelt hoe de vrouwen elkaar wegduwden om zelf maar gezien te worden. Want als een vrouw zwanger werd, hoefde ze niet op transport en kreeg ze een huisje in het dorp. De vele Nederlandse namen in Elmina getuigen daarvan. Ook in het fort is de Nederlandse aanwezigheid nog zichtbaar: de gereformeerde kerk met psalm 132 op de muur, een herdenkingsplaquette van een bestuurder uit het Zeeuwse Veere. En ooit moet in de eetzaal het grote portret hebben gehangen van de Afrikaanse prinsjes Kwasi en Kwame, zoals beschreven in de roman ‘De zwarte met het witte hart’ van Arthur Japin.

Verborgen pareltjes

In Accra moet je niet te lang blijven. Het is druk, intens. Een stad met dure hotelketens, maar ook sloppenwijken, onverharde wegen en open riolen. Het Nationaal Museum wordt verbouwd, op de grote markten met traditionele stoffen en houtwerk moet je stevig in je schoenen staan om de vasthoudende verkopers van je af te houden.

Nee, het zijn niet de grote toeristenattracties die Accra aantrekkelijk maken, het zijn de vriendelijke mensen en de verborgen pareltjes. Het hippe winkeltje Elle Loko bijvoorbeeld, dat design en mode-evenementen organiseert en Ghanese mode en accessoires met een twist verkoopt. Of het bedrijfje ’57 chocolate, waar ze op bestelling Ghanese chocola produceren en chocolade-proeverijen houden. De initiatiefnemers ervan, twee ‘Pan-African sisters’, willen graag de ‘can-do-spirit’ uit het jaar 1957 (het jaar dat Ghana onafhankelijk werd) laten herleven.

Het duurt lang voor je de buitenwijken van Accra uit bent. Vrouwen en mannen in prachtig gekleurde kleren, op weg naar de kerk. Jongetjes in keurige pakjes, meisjes met kort geschoren haar. We rijden langs eindeloze markten waar alles te koop is. Fruit, geitjes, kleding, manden en natuurlijk cassaves.

Klanten eten gefrituurde yames in het hippe Jamestown café. Beeld Hollandse Hoogte, Andrew Esiebo

Van de cassave wordt een brij gestampt, fufu, die je als deegballen naast je soep geserveerd krijgt. De soep is pittig en er kan vis, kip of geit in zitten. Omdat je de fufu (of banku, gemaakt van gestampte mais) met je handen eet, komt er eerst een teiltje op tafel en schenkt men uit een kan water over je handen. De fufu kneed je tot een kleiner balletje en doop je in de soep. Hier eet je soep echt met je handen. Het smaakt goed in de warmte. Zeker als je net over de hangende touwbruggen in nationaal park Kakum hebt gelopen. Daar hebben we helaas geen wild gespot, alleen een eekhoorn naast het toiletgebouw. Maar het was een unieke ervaring: zachtjes wiegend boven de toppen van het regenwoud kijk je mijlenver in de rondte.

Nog verder naar het westen ligt Busua. Dit is een surfersparadijs. Het strand is eindeloos, ongerept en leeg. Je kunt er surfles krijgen en vanuit een van de vele lokale strandtentjes hebben we een mooi uitzicht. Voor de ligbedden hoeven we niet te betalen. Bij een mannetje in de buurt vragen we om twee kokosnoten. Hij pakt zijn machete en kapt ze uit de boom. Hij wacht even tot we de kokosnoot hebben leeggedronken. Dan snijdt hij behendig een driehoekig stukje uit de schil. “Uw lepel”, zegt hij. Een vaste prijs heeft hij niet. “Wat we ervoor willen geven”, lacht hij.

Tips

-Voor Ghana is een toeristenvisum nodig. Neem zoveel mogelijk cash geld op, er zijn niet overal betaalautomaten.
-Ga naar Mole National Park om olifanten te spotten en naar Kakum om hoog over het regenwoud uit te kijken.
-Ga surfen bij Crocobite Beach in de buurt van Accra of verder naar het westen in paradijselijk Busua.
-Bezoek een kerkdienst en zing en dans mee.
-Laat een jurk of broek maken met stof die je op de markt koopt.
-Voor lange afstanden zijn er comfortabele bussen.
-Neem anders een taxi of de lokale tro-tro (minibus).

Reisreportages vanuit bijzondere bestemmingen, boeiende steden en verre streken, met reistips. U vindt ze op trouw.nl/reizen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden