RecensieCabaret

Niemand kan met zoveel sjeu als Wim Helsen de foutcode op een verkeersboete voordragen

Wim Helsen. Beeld Karolina Maruszak
Wim Helsen.Beeld Karolina Maruszak

Wim Helsen
Niet mijn apen, niet mijn circus
De Arenberg, Antwerpen
★★★★

Ivo Nieuwenhuis

Wie een voorstelling van Wim Helsen (53) bezoekt, geeft zich over aan het absurdistische universum van een paranoïde geest. In dat universum wordt iemand hinderlijk gevolgd door een sprekende geit door het centrum van Antwerpen, terwijl ondertussen de politie achter hem aan zit, omdat hij zich onbeleefd heeft gedragen tegenover een beambte aan de telefoon.

Vervreemdend? Zeker. Maar het knappe van Helsen is dat hij desondanks continu de aandacht weet vast te houden. Hij is dan ook een buitengewoon sterke performer. Niemand kan met zoveel sjeu de foutcode op een verkeersboete voordragen. Belangrijker nog is dat het zenuwachtige en licht ontvlambare personage dat de Vlaamse cabaretier speelt in emotioneel opzicht altijd herkenbaar blijft. Hebben we niet allemaal op z’n tijd zo onze waandenkbeelden?

In Helsens nieuwste programma Niet mijn apen, niet mijn circus vormen de sprekende geit en de politieagent uiteindelijk slechts de projecties van een ziel in gevecht met zichzelf. Dat gevecht draait om de spanning tussen denken en doen. Helsens personage verliest zich in allerlei theorieën die moeten verklaren waarom zijn medemens hem, in zijn ogen, ongunstig gezind is. Van daadwerkelijk handelen komt het zo amper. Als dan ineens Elvis Presleys A Little Less Conversation luid door de zaal galmt, voelt dat als een direct appèl van Helsens personage aan zichzelf: hij moet uit de tobberige modus komen.

Wat ‘kan’ en ‘mag’ in humor

De nadruk op tobberigheid en paranoia maken Niet mijn apen, niet mijn circus bij vlagen tot een vrij directe herneming van zijn eerdere prijswinnende show Spijtig, Spijtig, Spijtig (2012). Ook daarin stond een met zichzelf en de medemens worstelend personage centraal. Maar Helsen weet deze thematiek wel een actuele glans te geven. De sociale angst spitst zich ditmaal vooral toe op een bepaalde mop die zijn personage wil vertellen, maar waarvan hij bang is dat die verkeerd overkomt. Zo stipt de cabaretier subtiel maar treffend de recente discussies over wat ‘kan’ en ‘mag’ in humor aan.

In een interview in deze krant noemde Helsen zichzelf onlangs de meest geëngageerde van alle komieken: “Ik laat iets zien van wat er mis is met de mens, door te tonen wat er mis is met mij.” Daarmee typeert hij raak de kracht van het type cabaret dat hij maakt. Maar al te makkelijk creëren we in ons hoofd onze eigen vijanden en maken we onszelf wijs dat iedere handeling het cruciale verschil zal maken in falen of succes, een houding die uiteindelijk vooral verlammend werkt.

Helsen toert tot en met mei met ‘Niet mijn apen, niet mijn circus’ langs de Nederlandse theaters. In het voorjaar van 2023 volgt een Vlaamse tournee. Voor meer informatie en kaarten: wimhelsen.be

Lees ook:

Wim Helsen: ‘Ik toon wat er mis is met de mens, door te laten zien wat er mis is met mij’

De mens en z’n waanideeën, daarover gaat de zesde solovoorstelling van de Vlaamse komiek Wim Helsen. Zelf heeft hij er ook last van.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden