TaalTon den Boon

Neppe mails zijn net zo Nederlands als nepmails

‘Neppe mails waren voorheen goed te herkennen aan rare onderwerpregels of taalfouten’, stond deze week in Trouw. Zo’n zin met ‘neppe’ is altijd aanleiding voor minstens één lezersvraag: kan ‘nep’ wel verbogen worden? Het korte antwoord is: ja, want het gebeurt. Het langere antwoord is: ja, maar het gebeurt nog niet zo lang.

Nep staat sinds 1950 in Van Dale, maar werd tot 2005 uitsluitend beschreven als zelfstandig naamwoord: ‘iets wat niet echt is’, ‘bedrog’ of ‘namaak’. Dat kwam doordat nep tot ver in de twintigste eeuw vrijwel alleen voorkwam als naamwoordelijk deel van het gezegde in contexten als ‘Dat bankbiljet/die vaas e.d. is nep’. Hierin is nep qua woordsoort en betekenis te vergelijken met het zelfstandig naamwoord ‘namaak’. 

Maar je kunt nep óók opvatten als antoniem (woord met tegenovergestelde betekenis) van het bijvoeglijk naamwoord ‘echt’. In de loop van de twintigste eeuw deden taalgebruikers dat steeds vaker, waardoor het ook verleidelijk werd nep als ‘gewoon’, dat wil zeggen verbuigbaar bijvoeglijk naamwoord te gaan gebruiken. In de jaren zeventig zijn al sporadisch uitspraken te vinden van het type ‘Ik ben wel een neppe voetballer’ (aldus oud-Ajacied Co Prins in 1972). In Trouw is in 2000 voor het eerst sprake van ‘neppe bloemen en neppe wijn’, maar in de Volkskrant tref je ‘neppe’ al een paar jaar eerder nu en dan aan. Nu is nep als bijvoeglijk naamwoord (in de betekenissen ‘onecht of fake’, ‘bedrieglijk’ of ‘nagemaakt’) helemaal ingeburgerd. 

‘Neppe mails’ kan dus prima, al is er ook een alternatief: de samenstelling nepmails.

Nep is afgeleid van het werkwoord neppen, dat het Rotterdamsch Nieuwsblad in 1927 als ‘onvervalste Rotterdamse voetbaljongensuitdrukking’ omschreef (‘Kaik-’t-ie-’m neppe!’). Het werkwoord moet rond 1900 zijn overgenomen uit het Duitse Bargoens (het Rotwelsch), waarin het oplichten betekende.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden