Taal Ton den Boon

Nederlanders en Ieren wisselden maar bitter weinig woorden uit

Hoewel er niet meer dan een flinke plas water tussen Nederland en Ierland ligt, zijn de contacten tussen beide landen nooit van dien aard geweest dat er veel woorden werden uitgewisseld. In het Iers zijn er maar een handvol woorden met Nederlandse wortels. Een treffend voorbeeld is drábog, dat hoer of slons betekent en teruggaat op een Nederlands woord voor modder: drab.

Draai je de letters van dat woord om, dan heb je meteen een van de weinige Keltische woorden in het Nederlands: bard. Weliswaar wortelt die folkloristische naam voor een dichter en/of zanger in het Keltisch (de brontaal van het Iers), maar de kans is groot dat dit woord niet uit Ierland zelf afkomstig is, maar vanuit de Schotse hooglanden (via het Engels?) in het Nederlands is terechtgekomen.

Lompe schoenen

Wel uit het Iers komt het hippe woord galore in de betekenis ‘in overvloed’ (zoals in ‘een boekhandel met boeken galore’). Dat gaat via het Engels terug op de Ierse woordgroep go leor (voldoende). Ook van Ierse herkomst is brogue (gaatjesschoen). Dat woord gaat terug op de Ierse naam (brog) voor lompe schoenen die Ierse boeren droegen.

Het bekendste woord met Ierse wortels is natuurlijk whisky. Het Nederlands heeft dat ontleend aan het Engels, waarin het whisk(e)y is verkort uit het verouderde woord whiskybae.

Dat gaat terug op de Ierse taalvorm usquebaugh, een samenstelling van uisge (water) en beatha (leven). De betekenis is letterlijk levenswater. In het Latijn heet dat aqua vita en de Ierse pendant zou daar best weleens een vertaling van kunnen zijn geweest.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden