KLEIN VERSLAG

Nazomerdagen worden als een geschenk ervaren, als een laatste groet

Aangekondigd was een schitterende nazomerdag en een schitterende nazomerdag werd het. De aankondiging bevatte een beperking: de schittering zou maar één dag duren. Was het een afscheid van een historische zomer?

Elk afscheid is een verlies, en ik zag naar de dag met enig nerveuze weemoed uit; gewoon nog een dag met mooi weer in de laatste week van september of de inleiding tot een ander seizoen. een herfst, een herfst met veranderingen, een nieuw huis in het vooruitzicht.

Gisteren was misschien een laatste nazomerdag in een tuin die nog een keer fraai was opgebloeid. Alles was kalm, de wind kwam in zuchten, de bomen in de straat stonden nog vol in blad, bessendragend.

'Voorzomerdag'

Het licht was scherp en fris, de zon warm op de huid, een groepje grijsharige zeventigers in wielrenkleding besprak afstanden in kilometers, de fietsen tussen de benen. Zo'n dag was het, een dag voor een tour. De wereld was in orde, het leven goed, ondanks de werkdag zaten de terrassen vol.

We noemen zulke dagen nazomerdagen, dagen die eigenlijk ongebruikelijk warm zijn voor de periode van het jaar. Een naam voor warme dagen in de lente is er bij mijn weten niet, het woord 'voorzomerdag' wordt geloof ik niet gebruikt. Toch waren die er dit jaar, al in april leek de zomer te zijn aangebroken, een zomer van hittegolven en lange droogte.

Robert Macfarlane, schrijver van boeken als 'De oude wegen' en 'De laatste wildernis' verzamelt graag lokale aanduidingen van natuurverschijnselen en vroeg naar woorden voor 'nazomer' in andere talen en culturen.

Hier volgt een greep uit de antwoorden.
We kennen in Amerika de 'Indian summer' - intussen beladen, in het Zweeds wordt gesproken van een 'brittsommar', in Italië van 'estate di San Martino', in Catalonië van 'estiuet de Sant Marti', in Spanje van 'verano de San Miguel, in Wales van 'haf bach Mihangel', in Servië van 'miholsjko leto' - allemaal aanduidingen die verwijzen naar naamdagen van heiligen.

Altweibersommer

In menig Oosteuropees land noemt men de nazomer 'grootmoeders zomer': 'babi lato' in Polen, 'babie leto' in Slowakije. In Oekraïne spreekt men van 'babushya leto'. Daaraan verwant de voor onze oren misschien mooiste omschrijving uit Duitsland: de 'Altweibersommer' - al zijn er etymologen die hier geen verwijzing in zien naar oude vrouwen, maar naar het weven. In het oud-Duits is 'weiben' het weven van spinnenwebben, waarvan er in het najaar zoveel zijn.

Ik denk dat die dagen overal als een geschenk worden ervaren, een laatste groet van de zomer. Kort zijn ze wel.

Even moest ik in de middag in mijn werkkamer verdwijnen, want in Washington begon de ondervraging van Christine Blasey Ford, de vrouw die in haar jeugd zegt te zijn aangerand door Brett Kavanaugh, de man die is genomineerd voor het Supreme Court. Ze las een verklaring voor met onvaste stem, ze leek erg aangeslagen.

Toen ik weer naar buiten stapte was de zon uit de tuin verdwenen, de nazomer voorbij.

Met het oog van een antropoloog en de pen van een dichter doet Wim Boevink dagelijks verslag over de grote en kleine wereld om hem heen. 
Lees meer afleveringen van zijn Klein Verslag in ons dossier.

Lees ook:

Ieder is met zichzelf alleen

Omdat ik ook maar wat in het duister tast, kocht ik de Frankfurter Allgemeine, want daarin stond een paginagrote beschouwing onder de kop: 'Hoe ik ik werd'. Doorslaggevend voor de aankoop was de laatste zin. 'Herinneringen lijken op een fotoalbum dat steeds dezelfde beelden toont.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden