interview

Nana Mouskouri (84): We waren op zoek naar vrede, liefde en gelijkheid

Nana Mouskouri trad in 2014 op in Vredenburg Leidsche Rijn. Beeld ANP Kippa

Aan de vooravond van een concert in Nederland kijkt zangeres Nana Mouskouri (84) terug op haar zestigjarige, succesvolle loopbaan. ‘Zingen is mijn leven. Op de bühne is het alsof ik een onzichtbare injectie krijg.’

“Hoe het met me gaat?” Nana Mouskouri is een gezellige prater, die aan een halve vraag genoeg heeft om uitgebreid te vertellen over haar lange loopbaan. Bij de vraag hoe het met haar gaat, valt ze even stil. En zegt dan: “Ik ben verdrietig. Vanwege Charles natuurlijk.” We ­spreken de zangeres kort na het overlijden van Charles Aznavour. Het wegvallen van steeds meer oude vrienden valt haar zwaar. “Eerst ­Leonard Cohen en nu Charles. Gelukkig is hij op een goede manier gegaan.”

Groot hart

Tijdens het gesprek zal de naam van Aznavour veelvuldig vallen. De chansonnier was niet alleen een goede vriend van Mouskouri, maar ook een inspirator die haar aanmoedigde alles uit het leven en haar muziek te halen. “Hij had een groot hart”, vertelt Mouskouri over de telefoon vanuit haar huis in Genève. “Hij is altijd songs blijven schrijven en zei ­tegen mij dat ik steeds op zoek moest blijven naar nieuwe muziek.” 

Dat laatste heeft de Griekse zeker gedaan. Mouskouri werd in 1934 op Kreta geboren en brak in de jaren ­zestig door met liedjes waarin ze de hoop van de naoorlogse generatie op een vredige wereld vertolkte. De zangeres heeft meer dan ­tweehonderd albums uitgebracht en scoorde hits met nummers als ‘Weiße Rosen aus Athen’, ‘Je chante avec toi Liberté’ en ‘Only Love’. Zo groeide Mouskouri samen met ­Melina Merkouri en Maria Callas uit tot een van de diva’s van de Griekse muziek.

Naast haar zwarte brilmonturen en kristalheldere vocalen werd ook het feit dat ze in vele talen zingt haar handelsmerk. “Dat doe ik om met veel verschillende mensen te kunnen communiceren”, vertelt Mouskouri. “Ik wilde leren hoe je dingen kon zeggen in een andere taal.”

Liefdesliedjes

Nana Mouskouri Beeld EPA

Blijven leren, het blijkt de rode draad in haar lange loopbaan. Mouskouri vindt zichzelf niet de beste zangeres ter wereld, maar heeft zich wel altijd ingespannen om het beste uit zichzelf te halen. “Al word ik honderd, ik zal blijven leren en nieuwe dingen proberen. ­Maria Callas zong ook opera’s waar haar stem eigenlijk niet geschikt voor was. Het ging haar erom iets nieuws te leren en dat hielp haar om verder te komen met haar zang. Daarom heb ik zowel folk, pop, traditionele muziek als jazz gezongen.”

“Callas was mijn eerste muzikale idool. Het eerste wat ze tegen me zei, toen ik haar ontmoette was: ‘Het maakt niet uit wat je zingt, pop of klassiek, maar wat je ook doet, je moet voor alles weten wát je doet en waarom’. Ik zong uit liefde, dus ik moest het met heel mijn hart doen. Ik leerde dat mijn zang zo goed en zo eerlijk mogelijk moest zijn. Daar heb ik hard aan gewerkt. Leren, leren en wees gedisciplineerd, dat is mijn motto.”

Ook heeft de zangeres veel opgestoken van de samenwerking met talloze gerenommeerde artiesten. “Ik heb het geluk gehad, dat ik met zoveel getalenteerde mensen heb kunnen werken. Michel Legrand, Quincy Jones, Harry Belafonte; ik heb van allemaal geleerd. Niet hoe ik een zangeres kon worden, maar wel hoe ik mijn songs beter voor het voetlicht kon brengen. Quincy bracht me bij dat ik heel hard moest werken. Als ik iets zong en het raakte hem niet, zei hij: ‘Dit is niet goed, je moet ­zorgen dat ik tranen in m’n ogen krijg’. En Harry Belafonte liet me zien hoe ik me op het podium moest gedragen.”

Dat Mouskouri zich nog steeds wil blijven ontwikkelen, blijkt ook op haar dit jaar verschenen nieuwe album ‘Forever Young’. Op de plaat is een verrassende cover te vinden: ‘Love Is A Losing Game’ van wijlen Amy Winehouse. “Ze was een geniale zangeres en heel eerlijk in haar songs. Ze deed me denken aan Billie Holiday en de oude jazz-zangeressen. Daarom heb ik ook een van haar nummers opgenomen.”

Het nieuwe album bevat vooral liefdesliedjes. Het is Mouskouri’s antwoord op een tijd die zich kenmerkt door polarisatie en een ­verharding van het publieke en politieke ­debat. “Vroeger ging het meer om melodieën en waren we op zoek naar vrede, liefde, ­gelijkheid en een einde aan oorlog en segregatie. Tegenwoordig weerspiegelt de muziek de agressie van de wereld waarin we leven. Ik vind dat jammer, want het is niet nodig. Je kunt ook op een kalme manier zeggen wat je wilt.”

Vreugde en hoop

Nana Mouskouri, jaren zestig Beeld Getty Images

In 2008 kondigde Mouskouri haar pensionering aan, maar dat besluit hield niet lang stand. De zangeres bleek toch niet zonder de muziek en haar fans te kunnen. Inmiddels brengt ze weer platen uit. Ze is zich ervan bewust dat haar stem niet meer klinkt zoals in haar jonge jaren. “Ik klink niet zo fris als vroeger, dat is zeker. Maar wat je verliest aan frisheid, win je aan gevoel. Wanneer je ouder wordt, ga je songs beter begrijpen.”

Ook treedt de Griekse weer regelmatig op. Zo zal ze tijdens haar Forever Young-tournee op 27 november Amsterdam aandoen. “Iedere keer wanneer ik het podium op ga, is het nog steeds alsof het de eerste keer is. Soms ben ik moe, maar zodra ik op de bühne sta, is het alsof ik een onzichtbare injectie krijg. Zingen is mijn leven. Ik heb geen andere hobby’s. Toen mijn kinderen jong waren, waren zíj mijn hobby. Nu zijn ze volwassen en is zingen weer mijn enige hobby en de liefde van mijn leven. Als kind ging ik al op het podium van mijn vaders bioscoop staan en probeerde de leegte te vullen met zingen of praten. Ik had het nodig dat er naar mij werd geluisterd. Dat heb ik op het podium gevonden.”

Terugkijkend noemt Mouskouri haar grootste verdienste dat ze mensen met haar muziek vreugde en hoop heeft gebracht. “Ik ben niet ’s werelds beste zangeres, maar ik ben wel heel erg geliefd. En daar heb ik in mijn leven naar gezocht: liefde. Mijn publiek is als mijn familie.”

Nana Mouskouri treedt op 27 november op in het DeLaMar Theater in Amsterdam. 

Lees ook:

Charles Aznavour : De dag dat ik stop met werken, is de dag dat ik doodga

Charles Aznavour was de laatste grootmeester van het Franse chanson. Als ongeschoolde jongeling bevocht hij de status van wereldster, als hoogbejaarde entertainer bleef hij die strijdbaar bestendigen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden