Review

Nabokovs poëzie: vlinders, sterren en engelen

,,Van engelen zijn wij de rupsen'', luidt een van de regels van Nabokovs poëzie. Zo'n zinnetje verraadt optimisme. Nabokov was zo'n optimist, al zou je dat op grond van zijn proza niet meteen zeggen. Hij had wel degelijk iets blijmoedigs, en vertrouwde erop dat het met de mensheid uiteindelijk wel goed zat. En dat voor een man die zijn leven lang van het ene ballingsoord naar het andere trok.

Antoine Verbij

Dat gevoel van vertrouwen is onmiskenbaar in zijn gedichten. Anne Stoffel vertaalde er 47 uit het Russisch, ongeveer een kwart van het aantal dat in zijn verzamelde werk bijeen is gebracht. Er zitten veel opgaande lijnen in die gedichten, veel opstijgende vlinders en verwachtingsvolle blikken naar de sterrenhemel, ja zelfs een sprong van een skischans die de dichter helemaal tot boven Petersburg laat vliegen.

Kees Verheul herinnert in zijn mooie nawoord nog maar eens aan de opmerking van Nabokovs vrouw dat de gedachte aan een 'hiernamaals' door de schrijver levenslang werd gekoesterd, een opmerking die ooit met verbazing werd aangehoord. Maar verbaasd is slechts wie zijn gedichten niet kent of slecht heeft gelezen. Zelfs zijn melancholie -en uiteraard gaat het in Nabokovs poëzie veel over het verloren paradijs uit zijn Russische kindertijd- heeft iets verzoenends.

Nabokovs gedichten zijn briljant noch spectaculair. Ze zijn gaaf en glashelder. Ze hebben ook iets naïefs, de toon van iemand die net het dichten uitvindt, al wordt dat met de jaren natuurlijk minder. Echt aangrijpend zijn maar een paar gedichten. Zoals het in memoriam voor zijn vader, meer dan tien jaar nadat hij is vermoord. Het is een gedicht waarin de melancholie nu eens echt pijn doet. En dan is er 'De executie', over een veroordeelde die oog in oog staat met het vuurpeleton: ,,Zo wachtte hij vroeger wel vaker, / jarig, met vrienden bijeen, / totdat het magnesium blakend / 't blind-witte groepje bescheen.'' Speciaal hier: lof voor Stoffel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden