Nieuws Cultuur

Na tien jaar vernieuwen is museum De Lakenhal in Leiden weer een stadspaleis

Een van de zalen in het vernieuwde Museum de Lakenhal. Beeld Mark Kuipers

De koning heropent vandaag het vernieuwde stadsmuseum van Leiden, dat is gevestigd in een zeventiende-eeuwse keurhal voor Leids laken. In de museumwinkel is het ook te koop in een eigentijdse versie.  

Je was er al gauw de weg kwijt, zo ­onoverzichtelijk was museum De Lakenhal in Leiden. Het was er ook donker, om nog maar te zwijgen over de armoedige uitstraling van het entreeplein met zijn groezelige overkapping. Na een restauratie en uitbreiding van ruim twee jaar heeft het gebouw, dat vandaag wordt heropend door de koning, weer de allure van het stadspaleis dat het oorspronkelijk was. 

Glazen overkapping

Zowel aan de buiten- als aan de binnenkant heeft het museum, dat sinds 1874 is gevestigd in de monumentale Laecken Halle uit 1640, een metamorfose ondergaan. De vanaf de straat meest zichtbare ingreep vond aan de achterkant plaats, aan de Lammermarkt. Daar is het museum de hoogte ingegaan met een nieuwe werk- en tentoonstellingsvleugel. De toegangspoort aan de Oude Singel is de entree gebleven. De overkapping op het voorplein is afgebroken, zodat er weer zicht is op de fraaie zeventiende-eeuwse gevel. De grootste verandering binnen is het terugbrengen van de oude Achterplaats. Die fungeert als binnenhof met een glazen overkapping. Vandaaruit kunnen bezoekers naar de nieuwe vleugel die wordt gebruikt voor tijdelijke tentoonstellingen, of naar de vaste collectie. 

Die Achterplaats had heel wat voeten in de aarde, vertelt architect Floris Cornelisse van het bureau Happel Cornelisse Verhoeven. In de negentiende eeuw is daar de monumentale Joristrap geplaatst en die moest blijven, vond de monumentencommissie. “Wij vonden dat de trap te veel ruimte innam en afbreuk deed aan het open karakter van het binnenplein.” Na bemiddeling van de rijksbouwmeester mocht de trap toch verplaatst worden naar een andere plek in het gebouw, waar hij nu een mooi ensemble vormt met twaalf zestiende-eeuwse glas-in-loodramen. 

Vernieuwingsproces

Directeur Meta Knol ziet de verbouwing en uitbreiding van het museum als de ‘grande finale’ van een vernieuwingsproces van tien jaar. Toen ze in 2009 aantrad, was er niet alleen veel mis met het gebouw, ook de financiële situatie en conservering en registratie van de collectie waren niet op orde. De missie van het vernieuwde museum is om een zo divers mogelijk publiek met nieuwe ogen naar de historie van de stad te laten kijken en de kunstenaars die er hebben gewoond en gewerkt.

Naast topstukken als ‘Het Laatste Oordeel’ van Lucas van Leyden, Rembrandts ‘Brillenverkoper’, de abstracte schilderijen van Theo van Doesburg en het werk van Jan Wolkers is veel plek ingeruimd voor de historie van het Leidse laken. Het keuren van wollen stoffen was eeuwen een miljoenenindustrie. Om die geschiedenis herkenbaar te maken, hebben hedendaagse ontwerpers nieuwe wollen stoffen gemaakt op basis van oude ambachten. Dit ‘nieuw Leids ­laken’ is te koop in de museumwinkel.

In het gebouw mochten elf kunstenaars een ingreep doen. Zo kozen Maarten Kolk en Guus Kusters de kleuren in de museumzalen op basis van het pigmentgebruik van Rembrandt. Mark Dion maakte een glow-in-the-dark rariteitenkabinet, gebaseerd op de wetenschappelijke collectie van het museum en de stad. Ilja Pfeiffer dichtte een sonnet over het verglijden van de tijd, passend bij de staalkaart van tijdlagen die zichtbaar zijn in het museum.

Historische dag voor heropening

Donderdag om 10.00 uur gaat Museum De Lakenhal weer open voor het publiek. Dan is het precies 380 jaar geleden dat de eerste steen werd gelegd voor de ­Laecken Halle, waar het Leidse laken werd gekeurd, een wollen stof die wereldwijd verhandeld werd. Sinds 1874 is het museum in deze voormalige lakenhal gevestigd.

Lees ook: 

Wolkers is tophit voor Leidse Lakenhal

Zo’n 40.000 mensen hebben de afgelopen maanden de tentoonstelling Jan Wolkers in het Leidse museum De Lakenhal bezocht. ,,Zo veel bezoekers krijgen we normaal gesproken in een jaar’', zei een woordvoerster van het museum woensdag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden