Mischa tiptJazz

Muziekrecensies: Dirigent Shani is ook een pianist om rekening mee te houden

Dirigent Shani is ook een pianist om rekening mee te houden

Klassiek
Lahav Shani/Rotterdams Philharmonisch Orkest
Beethoven (Warner Classics)
★★★★

Het Rotterdams Philharmonisch Orkest boft met zijn chef-dirigenten. Zowel de huidige chef Lahav Shani als zijn voorganger Yannick Nézet-Séguin bracht een exclusief platencontract met zich mee. Warner Classics vindt Shani (31) internationaal interessant genoeg om de concerten van hem en zijn Rotterdamse orkest voor meerdere jaren op cd vast te leggen. Dat kreeg het Koninklijk Concertgebouworkest zelfs met wijlen Mariss Jansons niet voor elkaar.

De samenwerking met Warner begint vandaag officieel met de release van een Beethoven-concert, dat in oktober vorig jaar werd opgenomen. Nog net op tijd voor het aflopende Beethovenjaar. Je kunt je overigens wel afvragen of de markt niet overvoerd is met opnamen van de Zevende symfonie en het Vierde pianoconcert. Zeker in een markt waarin enerverende vernieuwers en opruiers als Teodor Currentzis rondlopen; zijn Zevende komt binnenkort uit, en daar zitten heel wat liefhebbers nieuwsgierig op te wachten.

Maar we beoordelen deze cd natuurlijk op zijn eigen merites. In het pianoconcert is het bijzonder dat Shani vanachter de vleugel dirigeert. Niet alles staat even precies onder elkaar (in het afsluitende Rondo bijvoorbeeld), maar Shani is beslist een pianist om rekening mee te houden. En het Rotterdams Phil staat zijn mannetje in de Zevende symfonie. Shani schroeft het tempo niet op zoals Chailly dat deed, of nog radicaler, Carlos Kleiber. Alleen in het laatste deel haalt Shani qua tempo iedereen in. En het supervirtuoze orkest geeft geen kik.        

Top-organist Jan Hage laat het Dom-orgel vibreren en schudden

Klassiek
Jan Hage, orgel
Dialoog - Leven met de stem
★★★★

In de Utrechtse Domkerk valt niet alleen te genieten van een van de mooiste orgels van Nederland: het wordt ook nog eens bespeeld door een organist van internationaal niveau. Want dat is Dom-organist Jan Hage. Als geen ander weet hij in kerkdiensten het Woord te vertalen in eigentijdse en prikkelende orgelimprovisaties. 

Zijn indrukwekkende cd ‘Dialoog’ bevat zes van dergelijke geïmproviseerde klankstukken die samen een filosofisch-theologische symfonie vormen. Hage liet zich inspireren door psalmen en gezangen. Dat leidde allesbehalve tot traditionele koraalvariaties: alleen in ‘Waarom moest ik Uw stem verstaan’ is de melodie van Liedboekgezang 941 een thematisch gegeven. In de andere improvisaties volgt Hage uitsluitend de teksten. Zo opent psalm 1 (“Stem van den beginne”) met een enkele toon die zich via minimalistische processen tot een ware klankorgie ontvouwt, waarin het orgel staat te vibreren en schudden. Nummer 4, “Victimae Paschali Laudes”, is een uitzinnig kakofonische toccata, die de kosmische strijd tussen leven en dood symboliseert. Daarna volgt in psalm 23 weldadige pastorale rust. 

Hages onorthodoxe gebruik van het orgel als ‘klankfabriek’ is volledig gespeend van clichés en geijkte improvisatiestramienen. Jammer van enig gebonk in de kerk dat Hages boeiende verhaal soms verstoort. De cd hoort bij het boek ‘Leven met de Stem’ van Bart Gijsbertsen en Jan Willem Kirpestein, maar is een daarvan onafhankelijk klankdocument.

Halverwege deze wisselvallige BTS-plaat laait de liefde op

Pop
BTS
Be (Big Hit)
★★★

De leden van de K-pop-band BTS zijn opgegroeid in het streamingtijdperk, maar dit nieuwe album heeft een duidelijke A- en B-kant zoals in de vinyljaren gebruikelijk was. Het eerste deel is kalm en laat zich het best beluisteren op de koptelefoon. Met liedjes over verveling, uitzichtloosheid, hoop en wanhoop reflecteert het zevental op de afgelopen maanden.

Dat leidt niet tot nieuwe inzichten, maar in de herkenbaarheid schuilt de kracht. Knap hoe ze energieke raps en emotionele zangpartijen op een vanzelfsprekende manier met ­elkaar verweven; je hebt nooit het gevoel dat je van blokje naar blokje springt.

Op de tweede plaathelft is het alsof de pandemie voorbij is, of zelfs nooit heeft bestaan. Het tempo gaat omhoog, de zon begint te schijnen, de liefde laait op en de ­gekozen akkoorden veranderen mee.

Maar hoewel de funky basloopjes blijven, slaat de sfeer in de teksten al snel weer om. Het ís nog niet voorbij, en al was dat wel zo, de wereld is en blijft een zieke plek. Muzikaal is het wisselvallig: tegenover de originele raps van J-Hope en Suga in ‘Dis-Ease’ staan de afzichtelijk platte beats van ‘Stay’.

‘Be’ is al met al geen erg ambitieuze plaat. Het voelt als een muzikaal logboek, een getuigschrift van deze rare periode. Met een beetje geluk is het net genoeg om het einde van de crisis te halen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden