Muziekjaar 2018 belooft meer vrouwen en minder bandnamen

Het Britse popduo Let's Eat Grandma (Rosa Walton and Jenny Hollingworth) trad op tijdens Eurosonic Noorderslag, vorig jaar in Groningen. Beeld ANP Kippa

Uit heel Europa komen ze, de onontdekte talenten die zich de komende dagen in de Groningse binnenstad op het festival Eurosonic in de kijker hopen te spelen. Een dag later is op festival Noorderslag een dwarsdoorsnede van de Nederlandse popmuziek te horen.

Onze muziekredactie dook in de programmering van het dubbelfestival, en viste voor u de trends van muziekjaar 2018 op. Daarnaast geven ze nog wat tips voor wie de komende dagen in Groningen is.

Trend 1: Meer vrouwen!

Het is sinds enige tijd een van de meest gestelde vragen in de festivalwereld: waar zijn de vrouwen? De sekseverhouding op de podia is ontzettend scheef. Bij grofweg 80 procent van de optredens op festivals staan er enkel mannen op het podium. Festivalmanager Peter Sikkema van Eurosonic/Noorderslag zei daarover in 2016 in deze krant: "Het is onze taak om de muziekindustrie te tonen wat er aan de hand is. Dat betekent per definitie dat we geen rekening houden met geslacht. Als minder vrouwen zich in de kijker spelen, zie je dat terug op ons festival."

Hij is daarvan teruggekomen. ESNS verenigde zich met tal van andere Europese festivals, met als doelstelling een fifty-fifty-verdeling in 2022. Sikkema: "Wij proberen hier een zeer actieve rol in te spelen om veranderingen op gang te helpen." De eerste slag wordt dit jaar gemaakt. De standaardverhouding van één act met vrouw op vier acts zonder, is in één klap teruggebracht naar één staat tot twee.

Trend 2: Eigen naam, lekker authentiek

Zonder een noot muziek te horen kun je veel over een line-up zeggen, puur door naar de namen van de optredende artiesten te kijken. Wat opvalt: het is in de mode om onder je geboortenaam op te treden. Was dat voorheen voorbehouden aan singer/songwriters en vertolkers van het levenslied, tegenwoordig kom je ze in elk genre tegen.

Neem Colin Benders, ooit bekend als Kyteman, die voor zijn nieuwe project waarbij de modulaire synthesizer centraal staat geen pseudoniem wenst te gebruiken.

Moest je ooit een zekere mate van bekendheid vergaren voordat je je op enkel je voornaam kon laten voorstaan, artiesten als Joost, Maan, Naaz, Alma, Angèle en Sigrid laten hun familienaam vanaf de start van hun carrière achterwege. Daar spreekt zelfvertrouwen uit en een verlangen om dicht bij de fans te staan. Helemaal van deze tijd dus.

Het lidwoord The - nog niet zo lang geleden de norm onder met name Britse rockbands - is blijkbaar niet cool meer: slechts een handjevol artiesten hanteert het nog. Ondertussen dient een nieuwe trend zich aan: de herhaling.

Agar Agar, Av Av Av, Cari Cari, Hearts Hearts, Úlfur Úlfur en Zulu Zulu zijn niet toevallig allemaal artiesten die een zeker gevoel van trance proberen op te roepen. De herhaling in de bandnaam dient voor het hypnotiserende effect. Denken we.

Trend 3: Het gaat niet om de bandleden

Dat steeds meer artiesten onder hun eigen naam optreden, heeft een aantal oorzaken. De eerste is technisch van aard. Waar je ooit een complete band nodig had om een beetje fatsoenlijk te klinken, kun je tegenwoordig alles tamelijk eenvoudig zelf inspelen. Dat hoeft niet eens met tastbare muziekinstrumenten: een drumpatroon of een basloopje programmeer je gewoon op je laptop. Daarnaast spelen sociale media een rol. Twintigers zijn het dankzij Twitter, Instagram en Snapchat gewend om zich op eigen titel te profileren.

Logisch dat ze die lijn doortrekken naar het podium. Wat niet wil zeggen dat ze daar in hun uppie staan. Er zijn bandleden, maar die blijven naamloos.

Trend 4: Rock leeft...

Er gaat geen jaar voorbij of er verschijnt ergens een opinieartikel over het einde van de rockband. De gitaar is dood, dat werk. Nu is het genre inderdaad niet meer zo groot als in de jaren negentig, toen je geen festival kon bezoeken zonder over de gitaarriffs te struikelen. Toch past nog altijd zeker één op de vier acts in Groningen in het hokje 'rock'.

Trend 5: ...maar waar is de hiphop?

In de hitlijsten neemt hiphop grofweg de helft van de noteringen voor zijn rekening, een verhouding die we geenszins terugzien in Groningen. Hoe dat kan? De populaire rappers in ons land zijn vrijwel allemaal afkomstig uit de Verenigde Staten en Nederland. Die eerste groep is vanwege de Europese opzet van Eurosonic niet welkom. De Nederlanders vinden we op Noorderslag (o.a. Joost, Boef, De Likt, Cartiez) maar niet op Eurosonic. Voor de Europese markt is anderstalige rap niet of nauwelijks interessant. In Duitsland maken Duitse rappers de dienst uit, in Italië Italiaanse rappers en in Polen... enfin. De Spaanse Nathy Peluso en Úlfur Úlfur uit IJsland gaan desondanks proberen een internationale doorbraak te forceren. Dapper.

De tekst loopt door onder de foto

Voor de luistermuziek van pianist Nils Frahm breken mooie tijden aan. Beeld Nils Frahm - Press Photo by Vanessa Maas_web

Trend 6: Concentreermuziek

Dankzij streamingdiensten zijn er gouden tijden aangebroken voor muziek die weinig aandacht vraagt. Afspeellijsten met studeer- en werkmuziek - Spotify noemt het 'Focus' - zijn ontzettend populair, tot groot genoegen van pianisten als Nils Frahm en Joep Beving. Op Eurosonic staan een paar artiesten die met enige fantasie tot die groep kunnen worden gerekend, al hebben ze niet allemaal de miljoenen plays van Frahm en Beving. Hoe de instrumentale muziek van Bowrain (Slovenië), Luca D'Alberto (Italië), Mateusz Franczak (Polen) en We Like We (Denemarken) live uitpakt is de vraag. Om op te zetten tijdens een klus die concentratie vergt werkt het alleraardigst.

Trend 7? Danish delight

En dan is er nog Denemarken: 'focusland' dit jaar, wat betekent dat er net even iets meer aandacht voor is in het blokkenschema en het conferentieprogramma dan voor andere landen. Niet dat er iets bijzonders aan de hand is in Denemarken: het is geen traditioneel bandjesland zoals IJsland of het Verenigd Koninkrijk, het heeft ook geen kenmerkende 'sound' zoals België of Zweden. Luisterend naar de Spotify-playlist van de Deense VVV valt op dat de bandjes overal vandaan hadden kunnen komen.

De brass-soul van D/troit had zo van het New Cool Collective kunnen zijn, School of X lijkt wel heel erg op het Belgische Oscar & The Wolf. Dan zijn er nog de veelgetipte indiehipsters van Iceage - nu kent Kopenhagen een sterke postpunkscene, maar typisch Deens? Neuh, dat niet. Wat dan wel weer alleen in het ijzige noorden gemaakt had kunnen worden is hun harde metal, zoals het trashy Baest, of de vrouwelijke eenmansmetalband Myrkur. Die haar laatste single nou net in het Zweeds zingt. Maar verder klinkt Denemarken erg gemiddeld. Zoals de rest van Europa. Niks mis mee.

De programmawijzer: waar moet u heen?

Voor het grote publiek is Eurosonic misschien het bal der onbekenden, maar sommige van die debutanten hebben reeds enige bekendheid vergaard. Die hebben al wat airplay gekregen of een viraal hitje gescoord. Er is druk over geblogd, er is, zogezegd, een zekere buzz rondom die artiest ontstaan.

En aangezien alle Eurosonic-bezoekers later willen pochen dat ze die ene superster destijds nog in een klein Gronings bovenzaaltje hebben gezien, wordt het bij dergelijke buzzartiesten in Groningen steevast enorm druk. Vandaar dat u bij onderstaande namen het beste minimaal een uur van tevoren aanwezig kunt zijn. Of gewoon niet meer binnenkomt.

Superorganism

Nu is die buzz soms onterecht, maar zeker niet altijd. Neem Superorganism. De verklaring voor de hype rondom dit achtkoppige collectief is even kort als hij simpel is: er is niets dat klinkt als Superorganism. De 17-jarige Japanse zangeres Orono murmelt zich met kinderlijk onschuldige zang en weg over het betere knip- en plakwerk aan beats en synths. Het is eerder een creatief collectief van acht personen dan een traditionele band, en iedereen wil weten hoe dat er op het podium uitziet.

Sigrid

Gangbaarder is de Noorse zangeres Sigrid: feeërieke zang over ruimtelijke electro-beats: het Scandi-popmeisje, onlangs door de BBC gebombardeerd tot hét geluid van dit jaar. Nog zo'n formule-ster-in-wording is de Britse dancepopzangeres Alma, met al tientallen miljoenen streams achter haar naam eigenlijk te groot voor Eurosonic.

Alice Merton

Ambachtelijker en vooral veelzijdiger is de stem van de Duits-Britse Alice Merton, wiens krachtige pop in de verre verte wel iets doet denken aan Adele.

IAMDBB

Een van de meest getipte artiesten op Eurosonic is IAMDBB, het aanstormende gezicht van de Britse urban-scene. De 21-jarige zangeres uit Manchester vervlecht verleidelijk warmbloedige hiphop, soul en jazz en is een van de grootste beloftes dit jaar. 

Tom Walker

De zijige ideale schoonzoon van dienst is de blauwogige singer/songwriter Tom Walker, waar we ongewild maar ongetwijfeld nog veel van gaan horen. 

Tamino

Nee, als u dan zo nodig voor de broeierige man-met-gitaar in de rij wilt staan, doe dat dan bij de Belgische Tamino. Hij voert gelijksoortige muziek een stuk bijzonderder uit: duister en lijzig zoals alleen onze zuiderburen kunnen.

De iets minder grote hypes...

Er is beslist geen garantie dat het níet druk wordt bij onderstaande namen, maar de kans hier binnen te komen is aanzienlijk groter dan bij de hype-namen hiernaast. Toch zijn ze minstens zo bijzonder.

We beginnen met wat instrumentale namen. Onlangs kwam de bijzonder mooie plaat van het Sloveense trio Širom uit, en er is geen enkele reden waarom de drie muzikanten die zo'n twintig verschillende instrumenten als de Marokkaanse ribab, de Egyptische mizmar of Turkse cünbüs bespelen, dat niet zouden kunnen vertalen naar het podium. Denk aan avantgardistische balkanfolk met een oosters tintje. 

Een stuk moderner is Alfa Mist, jazzsoulhiphop-componist uit Londen, die met zijn dromerige muziek een nieuwe impuls geeft aan het aan het lounge-genre. 

Benieuwd zijn we naar hoe de Italiaanse componist Luca d'Alberto zijn neoklassieke composities live gaat vertolken. Bij dergelijke muziek valt vaak het woordje 'cinematografisch', en inderdaad, zo'n stuk als het wonderschone 'Wait for Me' schreeuwt om een film van Darren Aronfosky. 

Ook hypnotiserend is het werk van de Duitser Daniel Brandt, bekend van het Brandt Brauer Frick Ensemble, die onlangs een op percussie gestoelde soloplaat uitbracht. Het is één groot meditatief gebeuren dat doet denken aan een opgefokte interpretatie van Steve Reich.

Dan iets heel anders: Astroid Boys, een bandje uit Cardiff dat hardcore punk combineert met rauwe grime-raps. Klinkt gevaarlijk, is het ook. 

Een stuk veiliger is het gepolijste Londense indiekwartet Stereo Honey, waarvan de falsetzang van Pete Restrick inderdaad wel wat weg heeft van honing uit je luidsprekers. 

Een nog mooiere stem heeft Freya Ridings, die van alle schuchtere pianomeisjes op het program de meeste potentie heeft.

En dan nog uit Nederland...

Staan er ook nog wat Nederlanders op het Europese Showcasefestival? Jazekerwel: de jonge honden van Afterpartees en Canshaker Pi natuurlijk, de moerasrockers van My Baby. Allemaal bekend, en klaar voor Europa. 

Maar de smakelijkste nieuwkomer die zowel op Noorderslag als Eurosonic haar opwachting maakt is de zangeres Naaz. Deze 19-jarige pop-r&b-zangeres uit Rotterdam, met bedrieglijk lieflijke stem, zou zichzelf dit jaar maar zo tot grote hoogte kunnen katapulteren. 

Voor Noorderslag tippen we verder graag de rammelrock van Korfbal, de hardcorepunk van Tusky (met de gitarist van het ter ziele gegane John Coffey) en de frisse sixtiespsych van MOOON.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden