Taal

Muzelman is uit de tijd dat moslims nog mohammedanen werden genoemd

null Beeld anp
Beeld anp

'Pegida denkt door een moskee op katholieke wijze in te wijden de muzzelman schrik aan te jagen', schreef Abdelkader Benali afgelopen dinsdag.

Muzelman - zo luidt de officiële spelling - is een archaïsch woord. Onderwijzers gebruikten het tot in de jaren zestig bij de behandeling van historische gebeurtenissen zoals de slag bij Poitiers. Hoewel het destijds nog niet de schertsende of licht negatieve bijklank van nu heeft, benadrukte dit woord wel de exotiek van de gelovigen die we destijds behalve moslims meestal mohammedanen noemden.

Etymologisch gezien is muzelman een variant van moslim. Dat laatste woord wordt pas sinds het einde van de 18de eeuw in onze taal aangetroffen en is rechtstreeks ontleend aan het Arabische woord muslim (letterlijk 'hij die zich onderwerpt').

Vernederlandsing

Muzelman is veel ouder. Het is een 16de-eeuwse vernederlandsing van het Franse woord musulman, dat in Frankrijk nog altijd courant is ter aanduiding van een moslim. Het Frans heeft dat woord rond 1550 ontleend aan de Turkse meervoudsvorm müslüman, die op zijn beurt teruggaat op een min of meer gelijk klinkende Perzische woordvorm die met het achtervoegsel -ān (dat in het Perzisch personen en andere bezielde wezens aanduidt) afgeleid is van het Arabische woord muslim.

In het Frans werd de Turkse meervoudsvorm müslüman geherinterpreteerd als enkelvoud. Dat kwam het Nederlands goed uit, want hierdoor kon het laatste deel van muzelman worden opgevat als ons woord man en kon een grapjas Sheherazade dus schertsend omdopen tot 'de schoonste aller muzelvrouwen'.

Ook een taalvraag? Mail naar tdb@taalbank.nl

Lees meer taalrubrieken op trouw.nl/taal

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden