Review

Moordliederen in het veen

Op het filmfestival in Rotterdam gaan de komende week de laatste twee films uit het door VPRO en Filmfonds geïnitieerde project 'De Oversteek' in première. 'Langer Licht' van David Lammers dingt mee naar de Tiger Awards. 'Het Zwijgen' van André van der Hout en Adri Schrover wordt in het programma 'Sturm und Drang' vertoond.

Jann Ruyters

De gedachte achter de vier films van 'De Oversteek' was het verlies van (Nederlandse) identiteit tegen de achtergrond van een veranderend Europa. Nu alle films klaar zijn ( 'Guernsey' en 'Diep' hebben al in de bioscoop gedraaid) kan je concluderen dat de makers zich door dat thema geen strobreed in de weg hebben laten leggen; én dat het met het verlies van identiteit tegen de achtergrond van een veranderend Europa ook best meevalt.

André van der Hout en Adri Schrover haken in op het Meertens Instituut van schrijver J.J. Voskuil (inclusief mijnheer Beerta) met een film over het onderzoek naar een oude moord in Drenthe. Luie medewerker Victor Dreissen komt bij toeval op de Drentse hei terecht. Hij raakt daar steeds meer gefascineerd door een gruwelmoord uit 1909 die in een Drents moordlied bezongen wordt.

De obsessie groeit ook omdat hij in het kanaal op een vrouw stuit met heel veel Sirene-achtig blond haar die het lied heel mooi kan zingen (met de stem van de Friese zangeres Nynke Laverman) alleen ze wil het slot niet verklappen. En meer mensen in Koekangen weten meer van de zaak maar zwijgen.

Het onderzoeksverhaal wordt doorspekt met authentieke Drentse archiefbeelden van houthakkers, herders, veermannen; beelden die meehelpen aan het aangename 'Andere Tijden' gevoel dat deze film ademt; zoals de attributen van het instituut (bandrecorder, kaartensysteem, polaroid) dat ook doen.

Het fenomeen van de Drentse moordliederen, die indertijd het krantenbericht vervingen, fascineert en het onderzoek naar zo'n fenomeen kan ook heel opwindend zijn.

Scenariotechnisch steekt 'Het Zwijgen' ook goed in elkaar: de juiste dosering van nieuwe vondsten, een mooie afwisseling van heden en verleden met grappige en scherpe, zij het soms ook alleen maar lollige typeringen van stad en platteland.

Maar in visuele uitvoering schiet de film toch tekort. Het Drente van Van der Hout en Schrover wil maar niet lyrisch worden, terwijl, je ziet het op de archiefbeelden, het land dat wel in zich heeft. Bijna alsof je voor de visuele poëzie van het veen toch een Traïdia nodig hebt, en deze filmmakers te zeer hechten aan stugheid en knulligheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden