Straffeloosheid

Moord blijft vaker ongestraft als het journalisten treft. Dat wil dit tribunaal veranderen

null Beeld

Dinsdag gaat in Den Haag het Volkstribunaal voor de Moord op Journalisten van start. Ruim 80 procent van de moorden op journalisten blijft onopgelost. Dat kan anders, gelooft initiatiefnemer Leon Willems van Free Press Unlimited.

Rufus Kain

Bindende uitspraken kunnen de rechters niet doen. Toch kan het internationale Volkstribunaal voor de Moord op Journalisten een verschil maken, denkt Leon Willems, directeur van Free Press Unlimited (FPU), door de overheden die de moorden pleegden of mogelijk maakten ter verantwoording te roepen. Door de wereld te laten zien dat sommige zaken wel degelijk op te lossen zijn. En vooral door eindelijk de nabestaanden van de journalisten te horen.

Structurele straffeloosheid

Daarom benaderde FPU, samen met het Committee to Protect Journalists en Reporters Without Borders, het Permanent People’s Tribunal in Italië. “Je zou het een burgerinitiatief kunnen noemen”, zegt Willems. “Een Volkstribunaal vraagt om gerechtigheid op plaatsen waar geen gerechtigheid is.”

Dinsdag schetst de aanklager – mensenrechtenadvocaat Almudena Bernabeu – de structurele straffeloosheid voor moorden op journalisten. “Volgens internationaal onderzoek wordt 53 procent van alle moordzaken opgelost”, zegt Willems. “Maar bij moorden op journalisten is dat maar 19 procent. Je kunt dus gewoon een journalist vermoorden en er acht van de tien keer mee wegkomen.”

Gebrek aan wil, capaciteit en expertise

In totaal zijn er sinds 1992 wereldwijd meer dan 1400 journalisten vermoord. Een enkele moord krijgt veel aandacht, zoals die op Jamal Khashoggi, die in 2018 werd vermoord, volgens de CIA in opdracht van de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman. Maar voor elke Khashoggi is er een lange lijst met namen van journalisten die roemloos na geen of weinig onderzoek verdwijnen. Het tribunaal zal drie van dergelijke zaken behandelen tijdens zittingen die vroeg in 2022 plaatsvinden.

De drie journalistieke organisaties achter het project doen ook onderzoek naar onopgeloste moorden op journalisten in de Filipijnen, Brazilië en andere delen van de wereld. Ze vinden vaak verrassend veel bewijsmateriaal, vertelt Willems. “Dat ze onopgelost zijn, blijkt vaak te komen door gebrekkige politieke wil, gebrek aan capaciteit en expertise, en soms ook een openlijke doofpot.”

Welke moorden behandelt het Volkstribunaal?

1. Lasantha Wickrematunge (2009, Sri Lanka)

Wickramatunge was een bekende criticus van de overheid van Sri Lanka. Hij was betrokken bij een rechtszaak tegen Gotabaya Rajapaksa, minister van defensie en broer van Sri Lanka’s president. Er waren verdenkingen dat de minister achter de moord zat, maar de zaak is nooit opgelost.

2. Nabil Al-Sharbaji (2015, Syrië)

Al-Sharbaji schreef over corruptie en vrijheid van meningsuiting. Hij werd in 2012 gearresteerd in de buurt van Damascus en drie jaar later in gevangenschap gedood.

3. Miguel Ángel López Velasco (2011, Mexico)

Velasco schreef meer dan twintig jaar over de illegale drugshandel in Mexico. Hij werd thuis samen met zijn vrouw en zoon doodgeschoten, waarschijnlijk uit wraak voor iets wat hij kort daarvoor had geschreven.

Lees ook:

Journalisten stuiten vaker op agressie

Geweld tegen journalisten neemt dit jaar fors toe. Hoofdredacteuren willen opheldering vanwege het ‘gebrekkige’ optreden van de politie tijdens de belaging van verslaggevers door kerkgangers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden