Moet de tv langzaamaan met pensioen?

Tim den Besten (l) heeft net als zijn vrienden geen tv. Bert van der Veer verwacht dat het gezellige tv-avondje nooit verdwijnt. Beeld Patrick Post

De Nederlandse televisie bestaat 65 jaar. Tijd voor het medium om langzaamaan met pensioen te gaan? Twee generaties tv-makers, Bert van der Veer (65) en Tim den Besten (29), over de televisie anno 2016.

Van der Veer: "Twee oktober 1951 was de eerste landelijke tv-uitzending in Nederland. Over alles wat sindsdien is gebeurd op de televisie heb ik een drieluik gemaakt en daarom zitten we hier. Jij, een jonkie, en ik, de wijze oudere, moeten discussiëren over de televisie en ons vak."

Den Besten: "Weet je waar ik nou benieuwd naar ben? Of jij het na veertig jaar in de televisiewereld nog spannend vindt wanneer er een nieuw programma van jouw hand wordt uitgezonden."

Van der Veer: "Ik ben nu al bezig met zondagochtend. Om half acht komen de kijkcijfers van de eerste aflevering binnen van '65 jaar televisie'. Een angstig moment."

Den Besten: "Echt? Ik denk daar totaal niet over na, die cijfers."

Van der Veer: "In de tijd dat ik 'Toppop' deed, dwarrelde er veertien dagen na de uitzending een A4'tje op je bureau. Dat kon ons niks schelen: er waren twee netten dus ik wist allang dat we vier miljoen kijkers hadden getrokken.

"Inmiddels zijn de kijkcijfers een infuus voor me geworden. Daarom heb ik ook 'ja' gezegd tegen dit interview. Ik ben een hoer. Als de scores tegenvallen mag het niet aan mij hebben gelegen. Want het is scoren of verzuipen. Terecht ook, we hebben het over een massamedium."

Den Besten: "Onze serie 'Super Stream Me' deed het niet spectaculair op de televisie. Online wel. Dat vind ik belangrijk, en ook wat er op de sociale media over mijn programma's gezegd wordt. Het lineaire kijken is namelijk aan het verdwijnen. Mijn vrienden en ik hebben niet eens een tv meer. Als ik zin heb om te kijken naar programma's of filmpjes ga ik het internet op."

Van der Veer: "Toch denk ik dat die daling van lineair televisiekijken zich niet zo heftig zal doorzetten als nu gevreesd wordt in Hilversum. Want als je zeven dagen achter elkaar iedere avond twee uur filmpjes op YouTube kijkt, gebeuren er rare dingen met je hersens. Dan ga je de wereld beleven als een soort fragmentarische explosie."

Den Besten: "Hoezo? Er staan niet alleen gekke filmpjes op YouTube. Je kunt er alles vinden, van de mooiste documentaires tot de platste video's."

Van der Veer: "Wel moet je op de Netflixen en YouTubes de hele tijd beslissingen nemen. Wat ga ik nu kijken?"

Den Besten: "Goed toch, dat je zelf kunt bepalen wat je wanneer ziet?"

Van der Veer: "Ik denk dat er een moment komt dat mensen die keuzestress willen ontwijken. Dat we op zoek gaan naar vastigheid. 'He lekker, om zeven uur Matthijs van Nieuwkerk op het scherm.' Of met het gezin kijken naar 'The Voice', knabbelend aan de extra lekkere hapjes die mama heeft gekocht. Nu zit pa met zijn koptelefoon op Eurosport te kijken, terwijl moeder 'Heel Holland Bakt' heeft aan staan en de kinderen boven op YouTube zitten."

Den Besten: "Dat ding, dat apparaat dat mensen in de Mediamarkt kopen en in hun huiskamer zetten, dat gaat weg. Het kijken naar video's, naar content, dat blijft. Op je tablet, telefoon, computer, of wat er dan ook nog allemaal mag komen aan apparaten.

"Dat betekent juist dat je dingen samen kunt kijken. Je hoeft niet per se 'Boer Zoekt Vrouw' te kijken op het moment dat het wordt uitgezonden. Je vrouw en jij kunnen jullie favoriete programma kijken op een moment dat het jullie allebei uitkomt."

Van der Veer: "Dat is waar. Maar wanneer je op Twitter je mening kwijt wil, moet je toch echt live kijken."

Den Besten: "Ja, maar dat is ook een soort samen kijken. Het hoeft niet fysiek te zijn. 'Club Wifi' bijvoorbeeld, het nieuwste project dat ik voor de VPRO maak, is een twee uur durende livestream vanuit Rotterdam die je kunt volgen via allerlei online platforms als Facebook, YouTube en de site van de VPRO. Kijkers kunnen bellen en direct op Twitter reageren."

Van der Veer: "Mag je dat zomaar doen van de baas?"

Den Besten: "Het lijkt soms alsof de NPO in een andere wereld leeft dan ik. Ze weten daar niet wat ze met het internet moeten, zien niet in hoe belangrijk het is. Zo hebben de VPRO en ik er lang voor moeten strijden om fragmenten van ons kinderprogramma 'Beestieboys' op YouTube te mogen zetten.

"Het liefst zouden we hele afleveringen op dat platform zetten. Daar zitten onze kijkers, en het gaat er uiteindelijk om dat je content zo veel mogelijk mensen bereikt. Dus stop met dat lineaire gedoe op de klassieke televisie. Alleen live-programma's blijven lineair. Voetbalwedstrijden, actualiteitenprogramma's en finales van talentenjachten."

Van der Veer: "Het troost mij dat je dat zegt."

Den Besten: "'Pauw' ga ik de volgende dag niet terugkijken. Dat die jongens hun zonnebrillen niet wilden afzetten heb ik dan allang gelezen op Twitter. Het live-aspect is deel van de sensatie van die programma's. Ze blijven lineair, alleen worden ze online uitgezonden. Op die soort NPOflix waar de publieke omroep nu aan werkt."

Van der Veer: "De gedachte dat actualiteitenshows live blijven vind ik al een hele winst. Jouw generatie zegt dat het lineaire kijken minimaal zal worden door het verdwijnen van dat klassieke kastje."

Den Besten: "Het wordt in ieder geval minder. Wanneer mijn vrienden en ik een serie kijken, vinden we het al heel ouderwets als er maar een aflevering per week online wordt gezet. Waarom kun je niet meteen het hele seizoen kijken, zoals bij 'House of Cards'?"

Van der Veer: "Klopt. Maar ga eens na, al die live-programma's samen vormen een grote bulk lineair. Denk aan sportevenementen, het Eurovisiesongfestival en de journaals. Die blijven. Dat is ook noodzakelijk voor een goed functionerende democratie, om het in hoogdravende termen te zeggen. Als je wilt zien wat die jongeren in Zaandam uithalen kun je naar YouTube, maar om te weten hoe het zover gekomen is, moet je het achtuurjournaal, 'Nieuwsuur' of 'Pauw' kijken."

Den Besten: "Op wat voor 'n scherm dan ook. Eigenlijk zijn we het best wel met elkaar eens."

Het drieluik 65 jaar televisie: tijd voor pensioen? wordt op 17 september, 24 september en 1 oktober om 20.30 uur uitgezonden op NPO 2.

Twee generaties
Bert van der Veer (65) begon zijn televisiecarrière in 1977 als tekstschrijver voor 'AVRO's Toppop'. Sindsdien regisseert hij voornamelijk programma's, zoals de 'Surpriseshow', 'Barend & Van Dorp' en 'Jinek'. Tussen 1992 en 1996 was hij programmadirecteur van RTL4. Ook schrijft Van der Veer boeken en artikelen.

Tim den Besten (29) werkt sinds 2012 voor de VPRO. Hij maakte samen met Nicolaas Veul de documentaire 'Oudtopia' over het leven van ouderen in een verzorgingstehuis en de serie 'Super Stream Me', waarin zijn leven vijftien dagen lang non-stop werd uitgezonden op internet. Ook presenteert hij kinderprogramma 'Beestieboys'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden