Review

Misleiding met een sociaal doel Iets te veel op de Open Deur geabonneerd

K. Meerum Terwogt-Kouwenhoven: Het verkeerde been. Over alledaagse vormen van misleiding. Boom, Meppel; 187 blz.- f 34,50.

'Misleiding is een communicatiestrategie die betrekking heeft op onze manipulaties bij de uitwisseling van informatie, met het doel een discrepantie te creeren tussen onze eigen overtuigingen (kennis, meningen, gevoelens en motieven) en die van anderen', definieert ze ergens aan het begin. Even verderop heet misleiding het resultaat van een afwegingsproces. Ik krijg altijd de kriebels van dit soort studieuze zinnen, die beleidsnota's onnodig dik maken volgens het (misleidende) principe: waarom eenvoudig als het ook gewichtig kan? Keep it clear, keep it simple - mijn idee.

K. Meerum Terwogt-Kouwenhoven kan vlot genoeg schrijven, dat is niet het probleem, maar ze blijkt steeds net iets te veel geabonneerd op de Open Deur. 'Ons leven is doortrokken van verborgen zaken' - zo'n zin prikkelt tenminste nog een beetje je nieuwsgierigheid, net als trouwens de titel van het boek. Helaas wordt de lezer maar zelden op zijn of haar verkeerde ledemaat gezet.

Dan kan men zich beter troosten met de copieuze misleidingen uit de 'Decamerone' van Boccaccio, het begrijpelijke bedrog van het bijbelse tweetal Ananas en Saffira of de schandelijke kuiperijen van Shakespeares Iago, de jaloers- en gekmakende knecht van Othello.

'De kunst lucht te verkopen vereist veel raffinement' staat er boven een hoofdstuk over misleiding door de media, reclame en literatuur. Dieren doen het, kinderen doen het, iedereen-doet-best-wel-eens-aan-misleiding. Waarom eigenlijk? Misleiding dient een sociaal doel, als aanpassingsmechanisme, betoogt de auteur, 'zo kunnen we beter met anderen en onszelf overweg'. Kwaadaardig, geniepig? Welnee. De mensen in 'Het verkeerde been' zijn serieus en gesteld op fatsoen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden