Mísia verlegt de grenzen van de fado

Mísia, gezien: 23/5 in Paradiso, Amsterdam. Cd’s: ’Ruas’, ’Lisboarium’ ’ & Tourists’. Monica Triga: morgen op het Tong Tong Festival (Den Haag).

Een fado-zangeres die songs van Joy Division vertolkt is geen alledaagse verschijning. Sterker, ze vloekt in de kerk want fado behoort immers volgens strenge codes uitgevoerd en in het Portugees gezongen te worden. Die kerk was Paradiso, waar Mísia zaterdag moedig de grenzen van het genre verlegde.

De in Oporto geboren vedette debuteerde in 1990, in een periode dat fado nog geassocieerd werd met het voormalige bewind van dictator Salazar. Na de Wereld Expo van 1998 in Lissabon kwam de omslag. Er ontstond weer aandacht voor de nationale culturele identiteit. Daaruit bloeide een jonge generatie fadistas op, onder wie Cristina Branco, Mariza en Ana Moura. Zij maakten de fado wereldwijd populair. Volgens de Portugese dichter Jose Jesu onstond fado in Portugal omdat „Portugezen met hun rug naar Europa leefden en met de zee voor hen. De mannen gingen op ontdekkingsreis, de vrouwen zongen hun verdriet weg. Alles draaide daarin om afscheid en de gevoelens die daarbij horen. Alles tussen liefde en dood”. Het ’fatum’ waarvan ’fado’ is afgeleid is de ’saudade’, een ongrijpbaar gevoel tussen heimwee en melancholie. Maar volgens Mísia vind je het wezen van de fado overal ter wereld terug.

De indeling van haar nieuwste (dubbel) cd ’Ruas’ volgend, presenteerde ze voor de pauze liederen over Lissabon, een stad waar je „behalve fado ook veel andere muziek vindt. Zoals marsen voor straatoptochten en muziek uit onze voormalige koloniën” - waarop ze een Kaapverdische morna inzette. Na de pauze volgde een tour de chant: „Al achttien jaar ben ik op tournee en reis als een toerist door de straten van de wereld. Daar vind je liederen met dezelfde universele gevoelens”.

Een Turks lied, Franse chansons of een cover van flamencolegende Camaron de la Isla, het ging Mísia in evenzoveel talen zingend vanzelfsprekend af. Zelfs Joy Divison’s ’Love will tear us apart’ kreeg opeens het aura van een Britse fado.

Ook al bezat Mísia’s stem meer techniek dan diepgang, juist in combinatie met haar begeleiders viel alles op zijn plek. De violist daagde met krullende improvisaties speels het trio traditionele gitaristen uit. Na de pauze vervulde een elektrische gitaar de hoofdrol. Met dissonante rockeffecten transformeerde hij de fado tot een nieuwe Portugese bluesstijl, een glimlachende Mísia en verbijsterde zaal achterlatend.

Ook andere fadistas verkennen de grenzen van het genre, zoals Monica Triga. Morgen combineert zij op het Tong Tong Festival in Den Haag de fado met de Indische kroncong.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden