Minister Slob wil een breed media-akkoord en maakt het zichzelf daarmee moeilijk

Arie Slob beantwoordt vragen van de pers. Beeld ANP

Minister Arie Slob geeft vrijdag zijn toekomstvisie voor het Nederlandse medialandschap. Hij is optimistisch dat hij een akkoord met álle partijen kan sluiten. Maar de kans daarop is klein.

De tijd begint te dringen voor minister Arie Slob van mediabeleid. Eigenlijk dient voor de zomer duidelijk te zijn hoe de toekomst van de publieke omroep er uit moet zien. Het schiet niet op. De gesprekken met andere mediabedrijven, zoals de dagbladuitgevers en de commerciële omroepen, hebben na een aantal sessies nog niets opgeleverd. De publieke omroep leverde Slob een eigen toekomstvisie die als volstrekt onvoldoende met kerende post terugging naar Hilversum en de coalitiepartijen onderhandelen zich suf over een politiek compromis, vooralsnog ook zonder resultaat.

Visie

Arie Slob kreeg van de Kamer tijdens de Algemene Beschouwingen, vorig jaar september, 40 miljoen euro om de tekorten bij de publieke omroep aan te vullen. Maar wel met een voorwaarde. Voor de nieuwe concessieperiode, zeg maar de vergunningperiode voor de omroepen die in 2020 ingaat, dient er een visie te liggen op de toekomst van de publieke omroep. De ChristenUnie-politicus nam die uitdaging aan en maakte het zich vervolgens bewonderenswaardig moeilijk.

De toekomst van de publieke omroep is onlosmakelijk verbonden met die van andere media, met internet en met meer zaken, zo redeneerde Slob. Hij stelde zich ten doel te komen tot een groot akkoord met het volledige medialandschap over een ‘convenant duurzaam medialandschap’.

Een akkoord over de toekomst van alle media, te sluiten met partijen die elkaars regelrechte concurrenten zijn en soms elkaar het licht in de ogen niet gunnen. Ga er maar aan staan. En ook met een publieke omroep, die als een bok op de haverkist zit. 

Optimist

De minister is echter een optimist. Hij hoopte vandaag de ministerraad in te kunnen lichten over wat hij als de toekomst van de media in Nederland ziet. Het overleg vorige week in de Stijlkamer van het Haagse theater Diligentia, waar naast de dagbladen, de commerciële omroepen en de publieke omroep ook de kabelaars KPN en Ziggo aanwezig waren, leverde geen tastbare resultaten op. Laat staan een ‘convenant duurzaam medialandschap’.

Mochten er afspraken komen, dan is het zeer waarschijnlijk dat de mediawet veranderd moet worden. Nu maakt die bijvoorbeeld samenwerking tussen de publieke omroep en commerciële partijen als de dagbladen bijzonder moeilijk. De wet zal dan ook aangepast moeten zijn voor de nieuwe concessieperiode begin 2020 ingaat. Een wet veranderen in anderhalf jaar is haastwerk, nog een reden dat Slob op korte termijn resultaat wil.

Mogelijke veranderingen in de mediawet zijn de reden dat er een tweede onderhandelingstafel is. Daar praten de vier coalitiefracties met elkaar over de toekomst van (vooral) de publieke omroep. In het regeerakkoord kwamen de vier partijen overeen te streven naar een ‘stevige publieke omroep’. Maar wat is dat?

Haken en ogen

Een omroep met drie televisie- en talloze radiozenders? Een omroep waarin de omroepverenigingen met hun leden weer veel meer, zoals vroeger, het voor het zeggen hebben? Of wordt het een omroep als de BBC met omroepverenigingen die als producenten programma’s aanleveren, maar over uitzenden niets te zeggen hebben? Of wordt het een, in ieder geval op prime time, reclamevrije omroep?

Traditioneel zit het omroepbeleid vol ideologische haken en ogen. Confessionele partijen hechten zeer aan de ledenomroepen, liberalen willen liefst een kleine publieke omroep die alleen tot taak heeft programma’s te maken over onderwerpen die commerciële partijen laten liggen. CDA en VVD liggen vanouds mijlen uit elkaar.

De kans dat er op korte termijn een coalitieakkoord komt over de publieke omroep, laat staan over het gehele brede mediaveld, is dan ook klein. Een optimistische en ambitieuze minister of niet.

media-onderwerpen in bespreking

• Wat zijn de kerntaken van een publieke omroep? Hoort het uitzenden van betaald voetbal daar bijvoorbeeld bij?

• Wat is de rol van ledenomroepen in een publiek bestel? Moet die prominenter worden of niet?

• Kan het aantal publieke televisie- en radiozenders kleiner worden als er een akkoord is over de kerntaken?

• Wat is een eerlijk speelveld tussen de publieke omroep en commerciële partijen?

• Moet er een Nederlands antwoord komen op streamingsdiensten als Netflix via samenwerking tussen commerci­ële en publieke omroepen? Moet er sowieso meer ruimte zijn door publiek-private samenwerking, ook met dagbladen?

• Dient de aanwezigheid van de publieke omroep op internet met eigen sites kleiner te worden ten behoeve van dagbladuitgeverijen of moet de publieke omroep juist veel meer prioriteit geven aan internet?

• Dient de publieke omroep reclamevrij te zijn en valt dat met andere inkomsten op te vangen? Bijvoorbeeld door een hogere bijdrage van kabelaars voor het doorgeven van programma’s.

Lees ook: 

Topman Persgroep hekelt beleid NPO. 

Gratis artikelen op websites van de publieke omroep zijn oneerlijke concurrentie voor kranten, zegt Christian van Thillo. 

Den Haag trekt nog een allerlaatste keer de beurs voor de publieke omroep.

 Hilversum krijgt nog eens veertig miljoen euro om tegenvallers bij reclame-inkomsten op te vangen

Laat de NPO eerst definiëren wat levensbeschouwing is, alvorens te snijden. 

EO-directeur Arjan Lock wil dat NPO nadenkt over de rol van levensbeschouwing bij de publieke omroep

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden